Chấm dứt thuế khoán: đòn bẩy đưa hộ kinh doanh Quảng Ngãi "lên đời" doanh nghiệp

Trong nhiều năm qua, thuế khoán được xem là "lối thoát" đơn giản, nhanh gọn cho hàng triệu hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Tuy nhiên, chính sự đơn giản này lại kìm hãm khả năng tiếp cận vốn và các chính sách hỗ trợ phát triển do thiếu sự minh bạch về tài chính.

Quảng Ngãi hiện có hơn 1.000 hộ kinh doanh đạt doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm. Từ đầu tháng 6 này, các hộ kinh doanh này buộc phải áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối trực tiếp với cơ quan thuế.

Đây không chỉ là thay đổi về thủ tục mà còn là một bước "tập dượt" quan trọng, chuẩn bị cho các hộ kinh doanh đủ năng lực và điều kiện "chuyển mình" thành doanh nghiệp trong tương lai gần.

"Theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, mục tiêu phát triển doanh nghiệp là trọng tâm. Việc này giúp hộ kinh doanh làm quen với việc theo dõi bán hàng, xuất hóa đơn thường xuyên, nắm rõ hàng hóa đầu ra, đầu vào và doanh thu"- Đội trưởng Đội thuế liên huyện Quảng Ngãi - Sơn Tịnh - Tư Nghĩa - Mộ Đức Phạm Tuấn Hùng cho hay.

Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai doanh thu thực tế là một "mũi tên trúng nhiều đích". Nó không chỉ tăng cường trách nhiệm đóng góp ngân sách nhà nước, tạo sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế mà quan trọng hơn, còn giúp hộ kinh doanh minh bạch hóa, có trách nhiệm giải trình hơn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, khi hộ kinh doanh minh bạch, có hóa đơn rõ ràng, người tiêu dùng cũng được đảm bảo quyền lợi – ví dụ khi cần bảo hành, đổi trả hay khiếu nại.

Dù mang lại nhiều lợi ích chiến lược, quá trình chuyển đổi này cũng không thiếu thách thức. Các hộ kinh doanh sẽ phải đối mặt với chi phí đầu tư thiết bị, phần mềm kế toán, chữ ký điện tử và đặc biệt là yêu cầu về việc lập sổ sách kế toán theo quy định.

Riêng tại TP Quảng Ngãi, trước mắt, từ ngày 1/6, khoảng 350 hộ kinh doanh thuộc diện phải áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền đang còn nhiều bỡ ngỡ. Mặc dù 300 hộ đã đồng ý đăng ký thực hiện, nhưng phần lớn vẫn chưa mua máy hay cài đặt phần mềm, chờ đợi hướng dẫn cụ thể hơn.

Bà Phạm Thị Thanh Triều, kinh doanh hàng hóa tổng hợp ở đường Nguyễn Bá Loan (TP Quảng Ngãi) thuộc trường hợp phải áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối dữ liệu với cơ quan thuế từ ngày 1/6. Tuy nhiên, trước giờ nguồn hàng của bà đa phần lấy từ các mối quen, các xưởng nhỏ, có nơi đến giờ vẫn "ký sổ" chứ không có hóa đơn.

“Tôi rất lo lắng bởi nắm thông tin nhưng lại không hiểu gì hết. Tôi cũng không biết phải bắt đầu từ đâu”- bà Triều cho hay.

Thực tế cho thấy, việc xóa bỏ hình thức thuế khoán là bước ngoặt mang tính cách mạng trong quản lý thuế với hộ kinh doanh. Tuy nhiên cũng gây phức tạp với nhiều hộ kinh doanh quen với nộp thuế khoán nên chưa chú trọng ghi chép sổ sách, minh bạch doanh thu.

Ông Phạm Tuấn Hùng thừa nhận những khó khăn ban đầu, đặc biệt với các chủ hộ kinh doanh lớn tuổi, hạn chế thao tác máy tính. Do đó, ngành thuế cam kết sẽ phối hợp với các nhà cung cấp phần mềm, thậm chí "cầm tay chỉ việc" để hỗ trợ các hộ sử dụng hóa đơn điện tử thuận lợi nhất. Đồng thời, khuyến cáo cá nhân kinh doanh không che giấu doanh thu, kê khai nộp thuế đầy đủ để tránh bị xử phạt.