Chuyên gia hiến kế hoàn thiện cơ chế phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Hà Nội

Hội thảo thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học và DN công nghệ trên địa bàn Hà Nội. Tại hội thảo, các đại biểu đánh giá cao tinh thần cầu thị của UBND TP, đồng thời khẳng định đây là văn bản quan trọng nhằm hiện thực hóa các cơ chế, chính sách thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo trong giai đoạn Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển kinh tế tri thức và kinh tế số.

Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội Lê Xuân Rao cho biết, dự thảo Quyết định đã được xây dựng công phu, bám sát tinh thần của Nghị quyết 35/2025/NQ-HĐND cũng như các quy định mới của Luật Thủ đô 2024 và Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025. Theo TS. Lê Xuân Rao, dự thảo đã thể hiện rõ ba định hướng chủ đạo: xây dựng khung pháp lý đầy đủ cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; cụ thể hóa mạnh mẽ các chính sách hỗ trợ phi tài chính; và lần đầu tiên đưa vào bộ tiêu chí đánh giá TRL – TAM – SAM – SOM theo chuẩn quốc tế để lựa chọn dự án đổi mới sáng tạo tiềm năng.

TS. Lê Xuân Rao cho rằng, những quy định này sẽ giúp Hà Nội tránh tình trạng đầu tư dàn trải, đồng thời tối ưu hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước. Tuy vậy, ông đề xuất tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành nhằm rút ngắn thủ tục hành chính; bổ sung chính sách hỗ trợ các công nghệ mới nổi như AI, dữ liệu lớn hay vật liệu mới và xác định rõ hơn vai trò của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội trong công tác tư vấn, phản biện và giám sát xã hội đối với các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo của TP. TS Lê Xuân Rao cũng kiến nghị xây dựng bộ chỉ số đo lường hiệu quả thực thi theo chu kỳ 1–3–5 năm để tạo tính minh bạch và đánh giá khách quan.

Góp ý cho dự thảo, PGS.TS Bùi Thị An – Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội nhấn mạnh, dự thảo có bố cục tương đối rõ ràng, mục tiêu đúng hướng và tầm quan trọng đặc biệt trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai nhiều nghị quyết lớn của T.Ư. Tuy nhiên, PGS.TS Bùi Thị An cho rằng, một số mục tiêu hiện thiên về định tính, thiếu chỉ số định lượng để đánh giá sau 3–5 năm; đồng thời cần bổ sung phân loại mục tiêu theo ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.

PGS.TS Bùi Thị An đề nghị, dự thảo cần có phân tích bối cảnh, đánh giá tác động chính sách (RIA) để chỉ ra rõ vấn đề cốt lõi cần giải quyết; rà soát thể chế để giảm chồng chéo; tăng trách nhiệm giải trình; bổ sung cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) cho các lĩnh vực mới như kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; và tăng cơ chế huy động nguồn lực xã hội. Bà cũng lưu ý cần tăng cường yếu tố bình đẳng giới, đảm bảo phát triển bao trùm, cũng như đưa vào các giải pháp bảo vệ người lao động trước rủi ro của chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Ở góc độ quản trị đổi mới sáng tạo, TS. Nguyễn Việt Xô (Viện Nghiên cứu đổi mới sáng tạo và Quản trị DN) đánh giá, dự thảo đã cụ thể hóa tốt các chính sách hỗ trợ, đặc biệt là chính sách phi tài chính và bộ tiêu chí đánh giá TRL – TAM – SAM – SOM cho dự án khởi nghiệp. Tuy vậy, TS. Nguyễn Việt Xô đề nghị rà soát lại một số chi tiết kỹ thuật của văn bản như số thứ tự điều, cấu trúc, thuật ngữ hành chính để đảm bảo tính chuẩn xác. Đồng thời bổ sung điều kiện giao nhiệm vụ trực tiếp, thời hạn xử lý thủ tục của các sở ngành, cơ chế ưu tiên trong mua sắm công, biểu mẫu thuyết minh và hệ thống KPIs theo dõi. Việc thiết lập “một đầu mối kỹ thuật” tại Sở KH&CN và đầu mối trách nhiệm tại các sở, ngành khác được xem là giải pháp quan trọng bảo đảm tính kịp thời và hiệu quả.

Ở góc nhìn quy hoạch và phát triển đô thị, TS.KTS. Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam đánh giá, việc UBND TP Hà Nội ban hành Quyết định quy định chi tiết Nghị quyết 35 là cần thiết, phù hợp với nhiệm vụ được giao tại Điều 25 Nghị quyết. Dự thảo đã bám sát nội dung Nghị quyết, nhưng cần cụ thể hơn về điều kiện hưởng ưu đãi tài chính; về hỗ trợ hạ tầng, cần làm rõ hỗ trợ về địa điểm, quy mô, phân cấp thẩm quyền trong bối cảnh Hà Nội đang điều chỉnh quy hoạch chung và lập quy hoạch cấp phường, xã.

TS.KTS. Đào Ngọc Nghiêm cũng đề xuất dự thảo cần nêu nguyên tắc tổ chức Hội đồng thẩm định, Hội đồng tư vấn để bảo đảm tính khoa học và công bằng; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của Trung tâm Đổi mới sáng tạo, Ban quản lý Khu Công nghệ cao và các đơn vị liên quan để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và tổ chức KH&CN khi tiếp cận chính sách.

Kết thúc hội thảo, đại diện Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội khẳng định sẽ tổng hợp đầy đủ các ý kiến góp ý của chuyên gia, gửi UBND TP và Sở KH&CN để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Quyết định. Các đại biểu kỳ vọng văn bản sau khi ban hành sẽ trở thành công cụ quan trọng giúp Hà Nội phát triển mạnh mẽ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển Thủ đô nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.