Năm 2016, trong bối cảnh mở cửa hội nhập, tổng kim ngạch XNK cả nước đã đạt trên 350 tỷ USD, trong đó kim ngạch XK đã đạt 176,6 tỷ USD, tăng 9% so với năm 2015. Con số 9% có thể không cao như những năm trước đây nhưng nếu đặt trong cả một quá trình sẽ thấy đây là bước tiến vượt bậc trong công tác XNK.
Theo ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục XNK Bộ Công Thương, khi mới gia nhập ASEAN, kim ngạch XK hàng hóa chỉ đạt hơn 5 tỷ USD, sau hơn 20 năm sau đã tăng hơn 20 lần. Khi mới gia nhập WTO, kim ngạch XK cả nước chỉ đạt 50 tỷ USD, sau 10 năm đã tăng hơn 3 lần. Con số tăng trưởng kim ngạch XK còn đáng ghi nhận trong bối cảnh hàng loạt các thị trường lân cận đều có sự sụt giảm kim ngạch XK, giá nhiều mặt hàng giảm sâu.
Tốc độ tăng trưởng 9% còn có sự đóng góp lớn của nhóm hàng nông lâm thủy sản. Bởi đầu năm 2016, nước ta chịu nhiều thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn khiến tình hình XK giảm sâu nhưng đến những tháng cuối năm, kim ngạch XK nhóm hàng này vẫn tăng trưởng đến trên 5%, thể hiện nỗ lực lớn của bà con nông dân và cộng đồng DN.
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh - Chủ tịch Hội đồng biên tập Báo cáo Xuất nhập khẩu Việt Nam 2016 cho biết, hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) lớn mạnh không những đóng góp vào nền kinh tế mà còn đóng góp vào sự lớn mạnh của các doanh nghiệp (DN). Khi làm xuất khẩu (XK), DN sẽ học được kinh nghiệm bạn hàng, công nghệ sản xuất, nhu cầu thị trường, từ đó đóng góp cho sự lớn mạnh của DN.
“Cơ cấu các mặt hàng XK cũng có sự thay đổi nhanh chóng. Trong khi các nhóm hàng khoáng sản, dầu thô có kim ngạch XK giảm sâu, nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục là đầu tàu XK với kim ngạch tăng trên 10%, chiếm trên 80% tổng kim ngạch XK. Các thị trường trọng điểm như Mỹ, EU, Hàn Quốc… liên tục có sự tăng trưởng trong thời gian qua” - Thứ trưởng Trần Quốc Khánh nhấn mạnh. Đồng thời thông tin, ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa ước đạt hơn 174 tỷ USD, trong đó chiếm tỷ lệ lớn là các mặt hàng nguyên phụ liệu phục vụ XK, xuất siêu được duy trì ở mức 2,52 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng XNK ổn định đã đóng góp tích cực vào GDP, tạo công ăn việc làm, nâng cao ngoại hối, ổn định tỷ giá.
Với diễn biến như vậy, việc xuất bản thường niên Báo cáo về XNK với bản báo cáo đầu tiên của năm 2016 nhằm đưa ra cái nhìn tổng quan về tình hình XNK của cả nước. Thứ trưởng Khánh cho hay, không chỉ đưa ra các số liệu khô khan, bản báo cáo này sẽ có thêm những nhận định tổng quan, những phân tích về tình hình XNK với các nhóm mặt hàng, các thị trường cụ thể, các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) cũng như tình hình tận dụng các FTA của DN… Thông qua việc xuất bản thường niên, đây sẽ giống như cuốn “sách trắng” về tình hình XNK. Thông qua đó, các Hiệp hội, DN, nhà nghiên cứu sẽ có cái nhìn tổng quan, chính xác về tình hình XNK theo từng năm, từng giai đoạn 5 - 10 năm, từ đó xác định được đâu là thuận lợi, đâu là khó khăn, đề ra các giải pháp XNK hiệu quả.
“Bộ Công Thương mong muốn, khoảng 5 kỳ phát hành, đây sẽ trở thành sản phẩm gối đầu giường của các Hiệp hội, DN, các nhà làm chính sách về XNK” - Thứ trưởng Khánh kỳ vọng.
