Đại biểu Quốc hội: quy định rõ mô hình giám sát trung tâm tài chính quốc tế theo 3 tầng

Tham gia thảo luận, đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường (Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội) nêu một số mô hình TT TCQT trên thế giới và nhấn mạnh, Việt Nam đi sau trong xây dựng mô hình này, phải thực sự vượt trội hơn hẳn mới thu hút được các nhà đầu tư trên thế giới.

Đại biểu Đoàn TP Hà Nội đề nghị, khoản 1 điều 9 dự thảo nghị quyết cần quy định rõ: Cơ quan Điều hành và Cơ quan Giám sát TT TCQT trực thuộc trực thuộc trực tiếp Thủ tướng Chính phủ. Mọi vấn đề cần quyết định đối với 2 cơ quan này do Thủ tướng chính phủ trực tiếp quyết định ngay và chịu trách nhiệm về các quyết định của mình. Mọi quy định, nghị định chỉ áp dụng cho TT TCQT không phải thông qua quy trình ban hành như các quy định áp dụng đối với toàn quốc ngoài TT TCQT.

Đại biểu cho rằng, phải tạo lập một hệ sinh thái thật sự tiên phong, thông thoáng, hấp dẫn và ổn định cho phát triển tài chính số, tài sản số và ứng dụng Fintech (công nghệ tài chính) tại TT TCQT Việt Nam.

Tại điều 24 dự thảo Nghị quyết quy định các chính sách mới tại Trung tâm là “Thử nghiệm có thời hạn”, đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng, quy định như vậy là không phù hợp vì chính sách này sẽ tồn tại riêng ở trung tâm đến khi trung tâm tự sửa theo quy chế của trung tâm.

Về giám sát hoạt động của TT TTQT, đại biểu cho rằng, quy định tại điểm b), khoản 1, điều 9 dự thảo nghị quyết và quy định tại khoản 4, điều 9 dự thảo nghị quyết dẫn đến các thành viên trong TT TCQT đồng thời phải chịu sự giám sát, kiểm tra của 2 cơ quan. Điều này việc kiểm tra, giám sát sẽ chồng chéo, đồng thời không quy rõ trách nhiệm.

Do vậy, đại biểu Hoàng Văn Cường đề xuất nên quy định việc quản lý, kiểm tra, giám sát của các cơ quan Nhà nước theo chức năng chỉ giám sát trực tiếp đến Cơ quan Điều hành và cơ quan Giám sát TT TCQT; còn việc giám sát đến các thành viên trong Trung tâm tài chính quốc tế do cơ quan giám sát Trung tâm tài chính quốc tế thực hiện.

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình (Đoàn tỉnh Trà Vinh) cho rằng, việc hình thành TT TCQT là bước đi có tính thể chế quan trọng, nhằm khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính khu vực và toàn cầu.

Góp ý vào một số nội dung cụ thể, đại biểu nêu, mục tiêu phát triển TT TCQT (điều 4) được xác định khá toàn diện, từ việc nâng tầm vị thế tài chính quốc gia đến thúc đẩy tài chính xanh và thu hút nhân lực quốc tế. Đại biểu kiến nghị bổ sung các chỉ tiêu định lượng cụ thể vào điều 4 dự thảo nghị quyết. Ví dụ: đạt 10 tỷ USD giá trị giao dịch sau 5 năm; thu hút tối thiểu 200 chuyên gia tài chính quốc tế đến làm việc tại TT TCQT.

Đại biểu Đoàn tỉnh Trà Vinh cũng đề xuất bổ sung mô hình kiểm soát ngoại hối linh hoạt, theo kiểu “cửa sổ vốn” được triển khai tại Khu thí điểm tự do thương mại Thượng Hải – Trung Quốc, trong đó các dòng vốn ra vào được theo dõi điện tử theo thời gian thực và đánh giá rủi ro tự động.

Theo đại biểu, điều 17 dự thảo nghị quyết cho phép các ngân hàng nước ngoài tuân theo chuẩn mực của ngân hàng mẹ là phù hợp. Tuy nhiên, cần quy định điều kiện cụ thể như: thẩm định định kỳ năng lực tài chính của ngân hàng mẹ; Cơ chế phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ban Quản lý TT TCQT trong đánh giá hoạt động và xử lý vi phạm.

Với quy định về quản lý, giám sát TT TCQT (tại điều 31 dự thảo nghị quyết), đại biểu Thạch Phước Bình đề xuất nên làm rõ mô hình giám sát theo 3 tầng: giám sát hoạt động kinh doanh tài chính của doanh nghiệp (Ban quản lý TT TCQT); giám sát tuân thủ pháp luật (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán...); giám sát độc lập – phản biện xã hội (quốc hội, cộng đồng, hiệp hội).

"Có thể tham khảo mô hình giám sát đa tầng của Hồng Kông hoặc Singapore, trong đó Ban điều hành TT TCQT là đầu mối, nhưng chịu kiểm tra định kỳ từ các bộ chuyên ngành và có báo cáo đánh giá rủi ro hàng quý" - đại biểu nêu.