Dấu mốc chiến lược trong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Thủ đô

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh: Trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành trụ cột của năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia, câu hỏi đặt ra với Hà Nội không phải là có tham gia hay không, mà là tham gia bằng cấu trúc nào. Một thành phố có thể có nhiều ý tưởng, nhiều chương trình hỗ trợ, nhiều sự kiện; nhưng nếu thiếu một cơ chế vận hành đủ linh hoạt theo nguyên tắc thị trường và đủ mạnh để giữ định hướng chiến lược của Nhà nước, thì đổi mới sáng tạo khó có thể tạo ra giá trị kinh tế bền vững.

Việc thành lập Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Hà Nội (Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội) không đơn thuần là thành lập thêm một đơn vị, triển khai một dự án hành chính mà đang kiến tạo mô hình “nhà nước định hướng - doanh nghiệp vận hành”, theo tinh thần chuyển từ chính sách sang thị trường, với hai đột phá chính:

Thứ nhất, đột phá về mô hình thể chế: Lần đầu tiên, Hà Nội thiết kế một tổ chức đổi mới sáng tạo theo cấu trúc công ty cổ phần có vốn nhà nước, nhưng vận hành hoàn toàn theo chuẩn mực quản trị doanh nghiệp hiện đại: minh bạch tài chính, kiểm soát rủi ro, chịu trách nhiệm trước cổ đông và pháp luật. 70% vốn sở hữu Nhà nước không để kiểm soát vi mô hoạt động kinh doanh, mà bảo đảm phục vụ mục tiêu phát triển Thủ đô. Đánh dấu bước thay đổi căn bản - từ cơ chế cấp phát hành chính sang cơ chế đồng đầu tư và chia sẻ rủi ro; từ hỗ trợ rời rạc sang điều phối hệ sinh thái; từ phong trào khởi nghiệp sang chuỗi giá trị được tổ chức, chuẩn hóa và đo lường bằng kết quả. Khi đổi mới sáng tạo được đặt trong một cấu trúc thị trường rõ ràng, có kỷ luật và có trách nhiệm, mới thực sự trở thành lực lượng sản xuất mới của Thủ đô.

Đột phá thứ hai nằm ở phương thức điều hành. Công ty được thiết kế như một đầu mối điều phối hệ sinh thái thay cho mô hình hỗ trợ phân tán trước đây. Thay vì mỗi sở ngành triển khai những chương trình riêng lẻ, rời rạc và thiếu liên thông, Công ty và mạng lưới đổi mới sáng tạo sẽ tổ chức lại dòng chảy đổi mới sáng tạo theo logic thị trường: đưa các bài toán phát triển của đô thị đến gần năng lực nghiên cứu của viện - trường; kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp với nhà đầu tư và thị trường; gắn sáng kiến công nghệ với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; và chuyển dữ liệu thành nền tảng cho sản phẩm, dịch vụ cụ thể. Khi các mắt xích này được đặt trong một cấu trúc thống nhất, đổi mới sáng tạo không còn là phong trào hay khẩu hiệu, mà trở thành một chuỗi giá trị được chuẩn hóa, được đánh giá bằng kết quả và được dẫn dắt tới thương mại hóa.

Để hiện thực hóa những đột phá đó, câu hỏi lớn nhất cần trả lời: Trung tâm sẽ thay đổi cách làm đổi mới sáng tạo như thế nào? Thành phố đặt ra 4 kỳ vọng chính:

(1) Thay đổi về chuẩn hóa luồng phát triển dự án: Từ ý tưởng → nguyên mẫu → thử nghiệm → doanh nghiệp → thương mại hóa. Giai đoạn 2026 - 2030, Công ty đặt mục tiêu ươm tạo trên 200 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và huy động trên 500 tỷ đồng vốn cho startup.

(2) Thay đổi về phương thức quản trị, giải quyết bài toán lớn của thành phố: Công ty sẽ là cầu nối đưa các bài toán của Thành phố trong các lĩnh vực như giao thông thông minh, y tế số, giáo dục số, môi trường, an ninh đô thị - được chuyển thành các “đề bài mở” - tới các doanh nghiệp, viện - trường để tham gia giải quyết, trên cơ sở cạnh tranh minh bạch.

(3) Thay đổi phương pháp kết nối: Công ty đóng vai trò điều phối thông tin, chuẩn hóa hồ sơ dự án, giảm chi phí giao dịch, tăng khả năng tiếp cận nguồn lực xã hội hóa.

(4) Bên cạnh những thay đổi về cấu trúc dự án và phương thức điều phối, Thành phố kỳ vọng một chuyển biến quan trọng hơn: thay đổi cách nhìn và cách đầu tư đối với nguồn nhân lực trẻ trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội thông tin: Thành phố đã cử 3 cán bộ đại diện quản lý phần vốn nhà nước tại Công ty. Đây là những cán bộ trẻ, được đào tạo bài bản, có năng lực chuyên môn đã được khẳng định trong thực tiễn. Trong đó có cán bộ trưởng thành từ môi trường thanh niên, am hiểu hệ sinh thái khởi nghiệp; có cán bộ được rèn luyện trong môi trường quản trị dữ liệu, kỷ luật vận hành cao; có cán bộ có nền tảng tài chính - ngân hàng, quen thuộc với quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ và chuẩn mực minh bạch.

TP Hà Nội mong muốn phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp được quản lý theo chuẩn mực hiện đại: minh bạch nhưng không làm nghẽn sáng tạo; kỷ luật tài chính nhưng không triệt tiêu tinh thần dấn thân; kiểm soát rủi ro nhưng vẫn chấp nhận thử nghiệm trong giới hạn cho phép. Đây cũng là thông điệp về niềm tin vào thế hệ mới - những người sẽ dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô trong tương lai. Thành phố không chỉ giao vốn, mà giao trách nhiệm kiến tạo; không chỉ yêu cầu an toàn vốn, mà kỳ vọng khả năng tổ chức hệ sinh thái.

Đổi mới sáng tạo, suy cho cùng, không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà là câu chuyện của con người - của một thế hệ đủ năng lực, đủ bản lĩnh và đủ tầm nhìn để dẫn dắt giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Lãnh đạo Thành phố nhấn mạnh: Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của đồng chí Bí thư Thành ủy, các đồng chí Thường trực Thành ủy, sự điều hành trực tiếp, sát sao và tận tâm của đồng chí Chủ tịch UBND Thành phố, thời gian qua Hà Nội đã chuyển từ thảo luận sang hành động cụ thể có sản phẩm đo đếm được trong nhiều lĩnh vực. Tinh thần nói đi đôi với làm được thể hiện ở việc hoàn thiện khung pháp lý, tổ chức nguồn lực và hôm nay là đưa vào vận hành một thiết chế mới. Sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ, các doanh nghiệp, các viện nghiên cứu, các trường đại học và các đối tác tại hội trường này là minh chứng cho niềm tin vào hướng đi đó. Chưa bao giờ Hà Nội có điều kiện thuận lợi như hiện nay để tái cấu trúc động lực tăng trưởng dựa trên tri thức và công nghệ.

Nếu khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực của tăng trưởng trong giai đoạn mới, thì Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới Sáng tạo được kỳ vọng sẽ là bộ máy chuyển hóa động lực đó thành giá trị kinh tế cụ thể. Tập trung vào các chức năng cốt lõi: hỗ trợ ươm tạo và tăng tốc doanh nghiệp; thúc đẩy chuyển giao và thương mại hóa công nghệ; cung cấp dịch vụ tư vấn, không gian làm việc, hạ tầng dùng chung; kết nối các nguồn lực trong và ngoài nước. Khi các bài toán phát triển của Thành phố được công bố công khai; khi giải pháp được lựa chọn trên cơ sở cạnh tranh minh bạch; khi kết quả được đo lường bằng hiệu quả kinh tế - xã hội; thì đổi mới sáng tạo sẽ trở thành một cấu phần thực chất của tăng trưởng GRDP.

Nhân dịp này, thay mặt Lãnh đạo UBND Thành phố, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng kêu gọi các doanh nghiệp công nghệ, các tập đoàn lớn, các quỹ đầu tư, các viện - trường, các tổ chức nghiên cứu và các đối tác trong và ngoài nước tiếp tục đồng hành cùng Thành phố và Công ty.

"Hãy coi đây là không gian hợp tác chung, nơi các bài toán phát triển của Hà Nội được đưa ra một cách công khai, nơi các giải pháp sáng tạo được thử nghiệm một cách có trách nhiệm, nơi nguồn lực công và tư được kết nối để tạo ra giá trị mới" - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng nhấn mạnh.