Đấu tranh chống hàng lậu, hàng giả: không có vùng cấm, không có ngoại lệ

Sáng nay, 9/1, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia tổ chức hội nghị tổng kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026. Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn chủ trì hội nghị.

Dự tại điểm cầu Hà Nội có Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Quyền.

Nhiều thủ đoạn mới

Thông tin về những thủ đoạn vận chuyển, buôn bán hàng lậu, hàng giả, Chánh văn phòng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia Lê Thanh Hải cho biết, lợi dụng thủ tục đơn giản với hàng hoá quá cảnh, miễn thuế đối với hàng hoá tạm nhập tái xuất, gửi kho ngoại quan, các đối tượng buôn lậu đã trà trộn hàng vi phạm với hàng nhập khẩu chính ngạch, thẩm lậu vào thị trường Việt Nam tiêu thụ hoặc giả mạo xuất xứ để xuất khẩu sang nước thứ 3.

Hàng giả, hàng kém chất lượng liên tục đi sâu vào thị trường nội địa, gia tăng trên môi trường thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ bưu chính... Sử dụng giấy tờ giả để thành lập doanh nghiệp thực hiện hành vi mua bán trái phép, xuất hóa đơn khống, chuyển tiền trái phép, trục lợi thuế giá trị gia tăng...

Bên cạnh đó, các đối tượng thường lợi dụng dịch vụ chuyển phát, giao hàng nhanh, sự thông thoáng về xuất nhập khẩu để buôn lậu, vận chuyển trái phép các mặt hàng dễ vận chuyển, có giá trị cao như ngoại tệ, vàng, kim cương, thuốc lá, thuốc tân dược, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng... Để qua mắt lực lượng chức năng các đối tượng buôn lậu thường tập kết hàng hóa tại nhà riêng, các nhà ở bỏ trống tại các khu chung cư cao tầng gây khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát…

Đồng tình với ý kiến trên, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Kiều Oanh thông tin thêm, phương thức, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi, chủ yếu là giả về hình thức hoặc về chất lượng. Riêng với mặt hàng là thực phẩm, thực phẩm chức năng và thuốc giả, các đối tượng thường thành lập nhiều công ty "ma" hoặc doanh nghiệp bình phong, có chức năng nhập khẩu - phân phối để hợp thức hóa hàng giả, tạo vỏ bọc kinh doanh hợp pháp. Một hình thức mới là nhập thuốc thật, sau đó tách vỉ hoặc gói, thay thế một số viên bằng thuốc giả kém chất lượng để tăng lợi nhuận nên rất khó phát hiện bằng kiểm tra thông thường…

“Bên cạnh đó, hoạt động kiểm tra, kiểm soát trên môi trường thương mại điện tử hiện nay gặp nhiều khó khăn do các tài khoản bán hàng hay thay đổi tên, thay đổi đường dẫn. Nhiều tài khoản mạng xã hội lừa dối người tiêu dùng thông qua dụ dỗ chuyển tiền đặt cọc nhưng không giao hàng hoặc giao hàng không đúng giao kết..." - bà Nguyễn Kiều Oanh cho biết.

Xây dựng phương thức chống hàng lậu phù hợp thực tế

Năm 2026, tình hình chính trị - an ninh thế giới, khu vực sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp ảnh hưởng lớn tới nền kinh tế Việt Nam nên các đối tượng sẽ tăng cường buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi nước thứ ba.

Để xử lý các phương thức, thủ đoạn buôn lậu, gian lận xuất xứ, tại hội nghị các đại biểu kiến nghị BCĐ 389 Quốc gia hoàn thiện các quy định, hành lang pháp lý. Lực lượng chức năng cả nước tăng cường công tác phối hợp liên ngành đấu tranh chống buôn lậu, hàng cấm, hàng giả tại cửa khẩu biên giới, cảng hàng không quốc tế... Qua đó, hạn chế mức tối đa hàng hóa nhập lậu được thẩm lậu qua các cửa khẩu biên giới vận chuyển về thị trường nội địa tiêu thụ.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân kiến nghị, thời gian tới các cơ quan chức năng cần tiếp tục tập trung vào hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ cao (Big Data, AI), tăng cường liên ngành bám sát thị trường nhận diện thủ đoạn mới, tổ chức các đợt cao điểm kiểm tra, xử lý nghiêm trường hợp vi phạm qua đó tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.

Là một trong những lực lượng chủ công trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cục C03) Đại tá Đào Hồng Sơn kiến nghị, các cơ quan lập pháp tiếp tục rà soát văn bản, quy chuẩn an toàn thực phẩm… qua đó sửa đổi phù hợp với thực tế; yêu cầu cấp ủy, chính quyền và người dân địa phương cùng lực lượng chức năng trong phòng chống buôn lậu, hàng giả.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền nêu rõ, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và nền tảng số đặt ra thách thức mới trong khi cơ chế kiểm soát, chế tài xử lý chưa theo kịp. “Để nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới, Ban Chỉ đạo 389 TP Hà Nội đề xuất Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia kiến nghị Quốc Hội, Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật theo hướng tăng nặng chế tài xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các vi phạm trên không gian mạng” - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền kiến nghị.

Để ngăn chặn, đẩy lùi, tiến tới chấm dứt tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả… bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn yêu cầu, các bộ, ngành có các biện pháp mạnh quyết liệt hơn nữa trong công tác đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; đẩy mạnh đợt cao điểm đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả như sữa, thuốc, thực phẩm chức năng giả, không bảo đảm chất lượng… Đồng thời, phát hiện xử lý nghiêm các cán bộ, công chức, sĩ quan có biểu hiện suy thoái đạo đức, bảo kê, tiếp tay cho các đối tượng vi phạm pháp luật với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đề nghị các bộ, ngành, địa phương, cơ quan liên quan tập trung rà soát, khẩn trương hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật còn bất cập, vướng mắc, sơ hở. Cụ thể, Luật An toàn thực phẩm, Luật Quảng cáo, Luật Dược, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, Luật Thương mại, Luật Thương mại điện tử...

Bí thư tỉnh ủy, thành ủy các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương chủ động, tích cực tham gia công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả. Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động cộng đồng doanh nghiệp, nhân dân hưởng ứng, tham gia tích cực, có trách nhiệm trong công tác đấu tranh chống hàng lậu, hàng giả… từ đó lực lượng chức năng phát hiện sớm, đấu tranh, ngăn chặn ngay từ đầu…