Đề xuất giảm độ tuổi người cao tuổi nhận trợ cấp xã hội từ 80 xuống 75

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh, thực tiễn triển khai thực hiện chính sách, pháp luật về người cao tuổi và người khuyết tật cho vẫn còn một số khó khăn, thách thức như: Mức trợ cấp còn thấp; một số người cao tuổi và người khuyết tật chưa được tiếp cận hoặc tiếp cận chưa đầy đủ các chính sách ưu đãi của nhà nước về y tế, giáo dục, việc làm; nguồn lực bố trí cho các chương trình, chính sách trợ giúp xã hội còn hạn chế; một số bộ, ngành, địa phương chưa quan tâm đầy đủ đến việc triển khai thực hiện chính sách trợ giúp xã hội đối với người cao tuổi và người khuyết tật…

“Qua phiên giải trình mong muốn thống nhất về nhận thức và đồng thuận về các giải pháp để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về trợ giúp xã hội đối với người cao tuổi, người khuyết tật trong thời gian tới. Từng bước tháo gỡ các khó khăn, phòng ngừa và tiến tới gỡ bỏ các rào cản trên con đường bao vệ, bảo đảm và thực thi quyền của người cao tuổi, người khuyết tật để không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển của đất nước” - Chủ nhiệm Nguyễn Thúy Anh nhấn mạnh.

Báo cáo tại Phiên giải trình, Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Đào Ngọc Dung cho biết, tính đến 31/12/2018 cả nước có hơn 11,3 triệu người cao tuổi (chiếm 11,95% dân số), trong đó có gần 2 triệu người từ 80 tuổi trở lên (chiếm 17,5% tổng số người cao tuổi), khoảng 5,7 triệu người cao tuổi nữ (chiếm khoảng 50,7%), khoảng 7,2 triệu người cao tuổi sống ở khu vực nông thôn (chiếm 65%), người cao tuổi, người khuyết tật thuộc diện hộ nghèo cao hơn bình quân chung cả nước.

Đồng thời, cả nước đã thành lập được 418 cơ sở trợ giúp xã hội (189 cơ sở công lập và 229 cơ sở ngoài công lập). Trong đó, có 86 cơ sở chăm sóc người cao tuổi, 67 cơ sở chăm sóc người khuyết tật. Ngoài ra, còn có hàng trăm cơ sở tổng hợp chăm sóc, phục hồi chức năng cho người cao tuổi, người khuyết tật với công suất phục vụ khoảng 20.000 đối tượng. Mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, lao động và dạy nghề, hoạt động thể dục thể thao, văn hóa và chăm sóc, nuôi dưỡng đối tượng.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thừa nhận, thực tế triển khai các hoạt động của một số bộ, ngành, địa phương với công tác người cao tuổi còn chậm, chưa chủ động lồng ghép các hoạt động của ngành với công tác người cao tuổi. Một số nơi, cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ sở chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm trong thực hiện chính sách, pháp luật đối với người cao tuổi, thiếu quan tâm chỉ đạo, chưa xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể còn coi công tác người cao tuổi chỉ là hoạt động phong trào, nhân đạo, từ thiện; công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật chưa được thường xuyên, liên tục, nhất là ở một số địa phương miền núi, điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn.

Đời sống của người cao tuổi và người khuyết tật còn khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao so với tỷ lệ hộ nghèo chung của cả nước trong khi mức trợ cấp xã hội còn thấp, chỉ bằng khoảng 30% so với chuẩn nghèo thành thị và 40% so với chuẩn nghèo nông thôn. Bên cạnh đó, công tác chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh ban đầu cho người cao tuổi, người khuyết tật còn thiếu thốn, chưa được quan tâm đúng mức. Rào cản về tiếp cận giao thông, đi lại cho người khuyết tật là một trong những vấn đề khó khắc phục, nhất là khu vực đô thị, khó bảo đảm lộ trình bảo đảm tiếp cận giao thông và công trình công cộng theo quy định của Luật Người khuyết tật.

Trước vấn đề các đại biểu đặt ra về việc thực hiện chính sách, pháp luật về trợ giúp xã hội đối với người cao tuổi, người khuyết tật còn thấp, Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Đào Ngọc Dung nhất trí quan điểm về việc nâng mức trợ cấp xã hội đối với người cao tuổi và người khuyết tật, cố gắng sớm nhất cuối năm nay sẽ báo cáo Chính phủ xem xét vấn đề này. Bộ trưởng cũng nhất trí việc cần xem xét giảm độ tuổi người cao tuổi từ 80 hiện nay xuống 75.

Theo Bộ trưởng, cần sớm nghiên cứu, ban hành Chương trình hành động quốc gia về người cao tuổi và Đề án người khuyết tật giai đoạn 2021-2030 bao gồm các giải pháp để ứng phó với vấn đề già hóa dân số, phát huy vai trò của người cao tuổi theo hướng tạo điều kiện để người cao tuổi còn khả năng lao động được tham gia làm việc. “Đến thời gian nhất định, cũng cần nghiên cứu về vấn đề này. Điều này không chỉ khuyến khích những đối tượng khó khăn mà đôi khi còn là những chính sách động viên những người sống thọ. Thời gian tới, Bộ tiếp tục nghiên cứu, tính toán phương án hợp lý nhất”- Bộ trưởng cho biết.?

Trước câu hỏi của Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Đặng Thuần Phong: “Có xem người tự kỷ là người khuyết tật không? Hướng tiếp cận về mặt chính sách trợ giúp  xã hội với đối tượng này ra sao?”, Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Đào Ngọc Dung cho biết, gần đây ở các địa phương có 2 đối tượng gia tăng nhanh là Người bị tự kỷ và người bị tâm thần. Bộ trưởng khẳng định, người tự kỷ được xem là người khuyết tật. Bộ LĐTB&XH đã đưa vào Thông tư 01/2019. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn mới quá nên có thể việc triển khai xuống một số cơ sở còn chưa tốt. Vì vậy, thời gian tới Bộ sẽ chú trọng quan tâm đến vấn đề này.