Điều trị và phòng ngừa viêm xoang

Điều trị như thế nào?

Người bệnh bị viêm mũi xoang thường có các triệu chứng: nghẹt mũi; chảy mũi: chảy mũi trước, chảy mũi sau: khịt, khạc, ngửi kém, mất mùi; đau nhức mũi mặt (góc mũi mắt, vùng má, thái dương, vùng trán, vùng chẩm, đau sâu trong hố mắt); nhức đầu; sốt: Thường ở viêm xoang cấp.

Ngoài ra, người bệnh còn có thể bị nhức đầu (đỉnh, thái dương, chẩm gáy); ho dai dẳng (không có nguyên nhân ở họng hoặc khí phế quản); đau tai hay cảm giác đầy, căng, nặng trong tai; nhức răng; hơi thở hôi; mệt mỏi, không tập trung, ảnh hưởng đến sức làm việc trí óc.

Để xác định chính xác một bệnh nhân có bị viêm xoang hay không, cần chụp X-quang xoang, hoặc kết hợp chụp X-quang xoang với nội soi mũi xoang; với những trường hợp khó hơn cần phải chụp CT-Scanner. Điều trị viêm xoang không hề dễ dàng, dù hiện có nhiều phương pháp tùy theo triệu chứng và mức độ bệnh nặng nhẹ, mới mắc hay đã trở thành mãn tính, có hay không có biến chứng.

Đầu tiên, bệnh nhân có thể dùng thuốc giảm đau đơn giản; xông hơi; rửa mũi bằng nước muối sinh lý ấm; dùng thức ăn, uống nóng (trà, xúp); dùng thuốc chống sung huyết mũi (chống nghẹt mũi); nghỉ ngơi tối đa. Sau đó, nếu sau 2 ngày các triệu chứng không cải thiện hoặc đau tăng thêm nên đến bác sĩ khám bệnh. Bác sĩ chẩn đoán và có thể cho dùng thuốc kháng sinh, kháng viêm.

Một số bệnh nhân được chỉ định chọc rửa xoang hàm được chỉ định khi bị viêm bán cấp và viêm mãn. Điều trị ngoại khoa thường được áp dụng khi điều trị nội khoa không đáp ứng, thường gặp ở các bệnh nhân bị viêm xoang mạn. Tuy nhiên, sau phẫu thuật vẫn có 30 - 40% bệnh nhân tái phát. Nhiều bệnh nhân do một số lý do yêu cầu bác sĩ mổ cho mình khi chưa cần mổ; cũng có trường hợp bác sĩ vì lý do nào đó vẫn chỉ định cho mổ dù bệnh nhân chưa cần.

Việc tái phát viêm xoang tùy theo cơ địa, tùy loại viêm xoang bệnh nhân mắc phải và tùy thuộc việc bệnh nhân có tuân thủ các hướng dẫn điều trị, theo dõi của bác sĩ hay không. Lưu ý nếu bệnh nhân bị bệnh viêm xoang không được điều trị đúng mức có thể dẫn đến một số biến chứng như: Viêm phế quản mãn tính hay lao phổi giả: do mủ từ xoang viêm chảy xuống họng. Bệnh nhân có ho, khạc đàm đôi khi lẫn máu, sốt nhẹ về chiều…; viêm họng mãn: Rát họng, vướng họng, thường phải nuốt liên tục nên đôi khi có cảm giác nghẹn thở; viêm dây thần kinh thị giác sau nhãn cầu: Có thể do viêm xoang cấp hay mãn. Mắt bị mờ, thị lực giảm rất nhanh; viêm tấy ổ mắt, viêm mí mắt, viêm túi lệ; viêm xương sọ; viêm màng não: bệnh nhân nhức đầu, cứng gáy, nôn…; viêm tắc tĩnh mạch hang: Sốt cao, rét run, nhức đầu, cứng gáy, lồi mắt, dãn tĩnh mạch vùng trán và mí mắt…; thậm chí bị áp-xe não, viêm não.

Phòng ngừa ra sao?

Để ngừa viêm xoang, chúng ta phòng tránh và điều trị sớm khi bị cảm cúm. Có thể chích ngừa cúm mỗi năm; rửa tay thường xuyên, nhất là sau khi bắt tay người khác; ăn nhiều trái cây, rau cải... Ngoài ra, nhớ tránh gió, bụi, khói (thuốc lá, nhang trừ muỗi, nhang bàn thờ, khói xe…), hơi hóa chất, máy lạnh, quạt máy; không để nghẹt mũi kéo dài; điều trị dị ứng kịp thời và thỏa đáng. Có trường hợp bệnh nhân tự ý dùng thuốc, nhất là thuốc xịt mũi, nhỏ mũi để chống nghẹt mũi kéo dài hơn 10 ngày sẽ bị viêm mũi do thuốc, làm nặng thêm bệnh viêm mũi xoang đang có.

Khi tắm hoặc đi bơi, nếu bị nước vào tai hoặc mũi cần biết cách để cho nước ra ngoài, ví dụ nước vào tai thì có thể nghiêng đầu nhảy để nước ra ngoài, sau đó lấy tăm bông lau khô. Nếu nước vào mũi thì không được xì cả 2 mũi liền, làm như vậy nước càng dễ vào trong. Hiện nay một số bể bơi ở thành phố vệ sinh kém khi chúng ta di tắm phải cẩn thận tránh để nước vào xoang, dễ gây viêm xoang. Cũng nên vệ sinh mũi thường xuyên với dung dịch nước biển.

Tránh stress như khi làm việc quá sức, lo lắng nhiều, hệ miễn dịch của cơ thể suy yếu rất dễ bị nhiễm trùng, trong đó mũi xoang dễ bị nhiễm nhất vì là cơ quan lọc không khí trước khi đưa vào cơ thể. Bệnh có thể lây lan, vì vậy không dùng chung vật dụng cá nhân với người bị viêm xoang. Khi có các triệu chứng ban đầu như hắt hơi, chảy nước mũi, tắc mũi, cần được điều trị ngay tránh trường hợp để biến thành bệnh viêm xoang.

Chế độ ăn uống của bệnh nhân viêm xoang cũng quan trọng. Người bệnh chú ý không ăn nhiều đồ cay nóng, thực phẩm nhiều mỡ khiến tạo chất nhầy ở các hốc xoang. Cuối cùng là có chế độ nghỉ ngơi, rèn luyện thân thể hợp lý để nâng cao thể trạng, phòng chống cảm cúm.