Đổi mới tư duy bảo vệ môi trường Thủ đô
Kinhtedothi - Là thủ đô với quy mô dân số lớn, công tác vệ sinh môi trường trên địa bàn Hà Nội không chỉ dừng lại ở việc “sạch đường, thoáng phố”, mà phải được nhìn nhận toàn diện và chủ động trong các tình huống, từ cách tiếp cận “giải quyết sự vụ” sang “chủ động phòng ngừa và đầu tư dài hạn”.
Xoá lối mòn “quét - gom - thu - chở”
Theo ông Nguyễn Văn Quý - Trưởng phòng Quản lý chất thải rắn (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội), một đô thị hiện đại, bền vững cần đáp ứng đồng thời 3 tiêu chí, khía cạnh: hệ thống quản lý chất thải thông minh và khép kín; rác thải không còn được hiểu đơn thuần là “chất bỏ đi”, mà phải coi là nguồn tài nguyên thứ cấp, hạn chế tối đa chôn lấp.
Ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, quản lý môi trường gắn với dữ liệu thời gian thực (số hóa tuyến thu gom, giám sát phương tiện vận chuyển, cảm biến tại các điểm tập kết rác, camera xử lý vi phạm...). Gắn kết cộng đồng trách nhiệm cùng tham gia, thay vì phụ thuộc một chiều vào lực lượng vệ sinh môi trường.
Thu gom rác thải trên địa bàn Hà Nội.
“Chúng ta không thể tiếp tục duy trì lối mòn “quét - gom - thu - chở” vốn chỉ giải quyết phần ngọn. Hà Nội cần một tư duy quản lý mới, tiếp cận theo hướng phòng ngừa, chủ động các giải pháp giảm phát sinh tại nguồn, thay vì chỉ chạy theo xử lý khối lượng” - ông Nguyễn Văn Quý chia sẻ.
Cùng chung quan điểm, một số ý kiến chuyên gia, nhà quản lý cho rằng, cần đồng bộ quy hoạch đô thị, nông thôn và hạ tầng xử lý chất thải, tránh tình trạng “dân số tăng - rác thải tăng”. Ở đó, hạ tầng xử lý cần được quan tâm đầu tư, tránh tình trạng phát triển chậm trễ, thiếu đồng bộ.
Thủ đô văn minh, hiện đại cần được nhìn nhận không phải là nơi chỉ “sạch sau khi dọn”, mà là nơi ít phải dọn vì cộng đồng đã biết giữ gìn, hạ tầng xử lý hiện đại và quản lý dựa trên dữ liệu số cùng tư duy kinh tế tuần hoàn. Đây là con đường mà Hà Nội phải kiên định nếu muốn trở thành đô thị bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực dân số ngày càng lớn.
Sớm xây dựng chiến lược bảo vệ môi trường
Dự thảo Báo cáo Chính trị Đại hội đại biểu lần thứ XVIII Đảng bộ TP Hà Nội xác định: bảo vệ, xử lý ô nhiễm môi trường là một trong 5 lĩnh vực được ưu tiên tập trung thực hiện trong nhiệm kỳ 2025-2030.
Bà Lê Thanh Thủy - Phó Trưởng phòng Quản lý Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) nhận định, định hướng trên của TP là rất đúng đắn và kịp thời. Điều này cho thấy TP đã chuyển từ cách tiếp cận “giải quyết sự vụ” sang “chủ động phòng ngừa và đầu tư dài hạn” trong lĩnh vực môi trường.
Cũng theo bà Thủy, định hướng này chắc chắn sẽ tạo động lực để huy động nguồn lực xã hội, áp dụng công nghệ hiện đại, cũng như nâng cao ý thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và cộng đồng trong công tác bảo vệ môi trường, từ nông thôn đến thành thị.
“Việc xác định môi trường là ưu tiên chiến lược không chỉ phản ánh sự coi trọng đối với lĩnh vực này, mà còn mở ra cơ hội để Hà Nội thực sự trở thành một Thủ đô xanh, đáng sống, phát triển bền vững trong tương lai…” - bà Lê Thanh Thuỷ nói thêm.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Minh Tấn, dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội đại biểu lần thứ XVIII Đảng bộ TP Hà Nội có đề cập đến nhiệm vụ trọng tâm là: Nghiên cứu, xây dựng Chương trình (hoặc Đề án) chiến lược tổng thể bảo vệ môi trường và phát triển xanh Thủ đô, tầm nhìn ít nhất 15-20 năm.
Đây là một bước đi rất đúng đắn, thể hiện tầm nhìn dài hạn của TP Hà Nội, bởi Thủ đô đang phải đối mặt với nhiều thách thức như ô nhiễm không khí, quá tải chất thải rắn, suy giảm tài nguyên nước và áp lực đô thị hóa nhanh.
“Nếu không có chiến lược tổng thể, các giải pháp hiện nay sẽ mang tính chắp vá, thiếu đồng bộ và khó tạo ra hiệu quả bền vững. Do đó, chúng tôi kỳ vọng TP sẽ sớm cụ thể hoá chiến lược tổng thể bảo vệ môi trường và phát triển xanh Thủ đô…” - ông Nguyễn Minh Tấn cho biết thêm.
