Dưa hấu hữu cơ kỳ vọng mở đường mới cho nông sản
Kinhtedothi - Trong bối cảnh nông dân Quảng Ngãi thường xuyên lao đao vì giá dưa hấu bấp bênh, lệ thuộc thị trường Trung Quốc, mô hình trồng dưa hữu cơ mở ra hướng đi bền vững, tạo cơ hội nâng tầm nông sản này thành hàng chất lượng cao.
Toàn tỉnh Quảng Ngãi có khoảng 800 ha dưa hấu, trong đó nhiều diện tích tập trung ở các huyện Sơn Tịnh, Bình Sơn, Tư Nghĩa... Tuy nhiên, đầu ra chủ yếu là xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc - thị trường không ổn định, dễ “đóng băng” bất kỳ lúc nào vì lý do kiểm dịch, cửa khẩu hay giao thương.
Nhiều năm qua, giá dưa hấu luôn bấp bênh và phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc.
Không ít mùa vụ, vào thời điểm thu hoạch rộ thì dưa rớt giá chỉ còn 1.000 - 2.000 đồng/kg. Người trồng lỗ vốn, thương lái chần chừ, khiến hàng chục tấn dưa phải “giải cứu” khắp nơi. Cũng vì đó, nhiều nông dân ví nghề trồng dưa là “một canh bạc may rủi”, mùa nào cũng phập phồng lo sợ.
Từng là người trồng dưa truyền thống, anh Phạm Hùng Cường (xã Tịnh Hiệp, huyện Sơn Tịnh) thấu hiểu nỗi khổ ấy. 4 năm trước, anh quyết định thay đổi. Trên diện tích 5 ha, anh chuyển toàn bộ sang canh tác dưa hấu hữu cơ - hướng đi còn mới mẻ ở Quảng Ngãi lúc bấy giờ.
Anh Phạm Hùng Cường chọn hướng canh tác dưa hữu cơ.
Nhận thấy rõ yếu tố quyết định của dưa hữu cơ là tuyệt đối không sử dụng hóa chất trong suốt quá trình sản xuất nên mọi công đoạn chăm sóc anh Cường đều dùng phân hữu cơ và thuốc sinh học, thân thiện với đất và môi trường.
“Dưa đạt tiêu chuẩn 5 không: không thuốc diệt cỏ, không thuốc trừ sâu, không chất bảo quản, không chất kích thích tăng trưởng, không tồn dư hóa học độc hại”- anh nói.
Để giữ ẩm, hạn chế cỏ dại mà không cần thuốc diệt cỏ, anh trải bạt ni lông trên luống. Các loại phân bón được anh tận dụng từ nguồn tại chỗ: phân bò, phân thỏ, đậu nành, bánh dầu, cỏ mục… Dưa được để chín tự nhiên trên ruộng, không hái sớm. Việc thu hoạch chỉ thực hiện từ 5 đến 8 giờ sáng - thời điểm dưa giữ độ tươi tốt nhất - rồi đóng gói, giao ngay cho khách.
Nhờ cách làm này, dưa của anh luôn có quả to, vỏ đẹp, độ ngọt cao và bảo quản lâu. Hiện sản phẩm được phân phối đi nhiều tỉnh, thành với giá dao động từ 17.000 - 25.000 đồng/kg, cao gấp 3 - 4 lần so với dưa truyền thống. Mỗi ha cho năng suất trung bình 20 tấn, lợi nhuận cao gấp nhiều lần so với trước đây.
Mô hình dưa hữu cơ không chỉ giúp anh Cường làm chủ đầu ra mà còn tạo sinh kế ổn định cho lao động địa phương. Trang trại của anh hiện có 6 lao động thường xuyên, vào vụ cao điểm lên tới hơn 10 người. Đáng nói hơn, việc không dùng hóa chất còn giúp người lao động an tâm hơn trong quá trình sản xuất.
Mô hình dưa hữu cơ giúp tạo việc làm cho nhiều lao động.
Bà Nguyễn Thị Nga, một lao động tại trang trại, chia sẻ: “Làm ở đây chúng tôi không phải tiếp xúc với thuốc độc hại, thu nhập lại ổn định. Dưa trồng sạch nên người ăn, người trồng đều yên tâm.”
Nhận thấy hiệu quả mô hình, Hội Nông dân xã Tịnh Hiệp đã chọn trang trại của anh Cường làm điểm học tập, nhân rộng. Đồng thời, hỗ trợ xây dựng sản phẩm OCOP cho mô hình, phát triển tem truy xuất nguồn gốc và vận động thêm hộ dân cùng tham gia, hướng tới vùng sản xuất dưa hữu cơ tập trung.
Dưa hấu hữu cơ không phải là con đường dễ đi. Nhưng cách làm của anh Cường cho thấy: khi nông dân chủ động thay đổi, đi từ chất lượng, thay vì phụ thuộc thương lái hay thị trường không ổn định, thì cây dưa Quảng Ngãi hoàn toàn có thể đứng vững trên chính sân nhà.
