Giải pháp "theo vết bằng AI" của Việt Nam nhận bằng sáng chế tại Mỹ

Đây là phương pháp hoàn toàn do người Việt phát minh và làm chủ, đồng thời cũng là lần đầu một nghiên cứu của Viettel AI được USPTO cấp bằng sáng chế hữu ích (Utility Patent). Đáng chú ý, bằng sáng chế này được cấp mà không phát sinh phản biện trong quá trình thẩm định, cho thấy giải pháp có tính mới rõ ràng, mô tả kỹ thuật chặt chẽ và được đánh giá có rủi ro tranh chấp thấp theo tiêu chuẩn sáng chế của Mỹ, thị trường công nghệ khắt khe bậc nhất thế giới.

Trong các hệ thống phân tích và giám sát video, theo vết đa đối tượng (Multiple Object Tracking) luôn là bài toán thách thức. Nhiệm vụ của công nghệ này không chỉ dừng ở việc phát hiện một người hay một vật thể xuất hiện trong khung hình, mà còn phải duy trì chính xác định danh của từng đối tượng trong suốt quá trình di chuyển, ngay cả khi đối tượng bị che khuất, tạm thời ra khỏi khung hình rồi quay trở lại, hoặc khi có nhiều người có ngoại hình tương tự xuất hiện đồng thời.

Thực tế cho thấy, nhiều hệ thống dễ gặp tình trạng nhầm lẫn định danh, đặc biệt trong các môi trường ánh sáng thay đổi, không gian đông đúc, chuyển động nhanh hay góc quay phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu đến từ cách tiếp cận chia bài toán thành các bước xử lý riêng lẻ, khiến sai lệch ở một khâu có thể dẫn đến sai số tích lũy cho toàn bộ quá trình theo dõi, cũng như thời gian xử lý lâu hơn.

Xuất phát từ thực trạng này, Viettel AI đã chọn hướng tiếp cận khác biệt. Nhóm nghiên cứu tự thiết kế một mô hình AI theo vết đa đối tượng có khả năng huấn luyện đầu cuối (end-to-end) hoàn toàn mới, giúp hệ thống học và xử lý toàn bộ quá trình theo dõi đối tượng trong một kiến trúc thống nhất thay vì xử lý từng bước rời rạc, giúp tăng độ ổn định, giảm nhầm lẫn định danh, tối ưu thời gian xử lý và phù hợp triển khai trong các điều kiện thực tế phức tạp.

Giám đốc Viettel AI Nguyễn Mạnh Quý cho biết: “Việc được USPTO cấp bằng sáng chế phản ánh năng lực làm chủ công nghệ lõi của Viettel AI, xuất phát từ bài toán thực tiễn đến khả năng triển khai ở quy mô lớn. Đây là nền tảng quan trọng để Viettel xây dựng công nghệ AI chủ quyền, do Việt Nam tự nghiên cứu, tự làm chủ, đáp ứng cả yêu cầu trong nước lẫn tiêu chuẩn quốc tế”.

Viettel AI đã triển khai công nghệ lõi này trong các giải pháp giám sát qua camera tại nhiều điểm giám sát sử dụng camera ở trụ sở UBND các cấp, khu du lịch, trung tâm thương mại, cổng trường học, bệnh viện, tiệm vàng và các không gian công cộng. Công nghệ hỗ trợ tự động phát hiện các tình huống như xâm nhập trái phép vào khu vực cấm, hành vi trèo tường hoặc vượt rào, đổ rác không đúng nơi quy định, để quên đồ vật ở điểm công cộng hoặc bảo tàng… Theo đánh giá trong quá trình triển khai thực tế, giải pháp của Viettel AI có thể phát hiện vi phạm an toàn giao thông hay nhận diện đám đông với độ chính xác trên 95%, hoạt động ổn định trong điều kiện giám sát liên tục 24/7.

Đồng thời, công nghệ này cũng được ứng dụng trong các hệ thống quản lý đô thị thông minh tại TP Đà Nẵng, tỉnh Thái Nguyên, TP Đồng Hới (Quảng Bình), huyện Kim Động (Hưng Yên), TP Vũng Tàu.

Việc được bảo hộ sáng chế tại Mỹ không chỉ ghi nhận một nghiên cứu cụ thể, mà còn khẳng định năng lực làm chủ công nghệ AI nền tảng của Viettel AI, từng bước đưa các sản phẩm trí tuệ nhân tạo “Make in Vietnam” tiếp tục mở rộng ứng dụng và vươn ra thị trường quốc tế.

USPTO là cơ quan chịu trách nhiệm thẩm định và bảo hộ sáng chế lâu đời tại Mỹ, thị trường được đánh giá có quy trình xét duyệt sáng chế chặt chẽ hàng đầu thế giới. Để được cấp bằng, một sáng chế phải chứng minh được tính mới, mức độ sáng tạo và khả năng ứng dụng trong thực tế - sản xuất kinh doanh. Quy trình hoàn tất thẩm định và cấp bằng tại USPTO có thể kéo dài khoảng 2-3 năm hoặc lâu hơn, tùy vào độ phức tạp của sáng chế, và trải qua nhiều bước đánh giá nghiêm ngặt.