Hà Nội cần đặt mục tiêu trở thành Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia và tầm cỡ thế giới

Trung tâm đóng vai trò “bộ não” kết nối dữ liệu - nguồn lực - chính sách - công nghệ - văn hóa, nhằm giải quyết các bài toán phát triển đô thị, vận hành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, thúc đẩy kinh tế số, xã hội số bền vững, nâng cao chất lượng sống người dân và phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo, đặc biệt là công nghiệp văn hóa gắn với bản sắc Hà Nội.

Đáng chú ý, Trung tâm được kỳ vọng đóng vai trò thiết chế điều phối chiến lược, kết nối chặt chẽ “3 nhà”: Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp.

Bên lề lễ công bố Công ty Cổ phần Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội diễn ra chiều 26/2, Tập đoàn Công nghệ CMC đã chia sẻ quan điểm về mô hình hoạt động của Trung tâm dưới hình thức công ty cổ phần, cũng như vai trò của doanh nghiệp trong cấu trúc hợp tác “ba nhà”.

Ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Công nghệ CMC khẳng định, đây là mô hình đầu tiên tại Việt Nam áp dụng cách tiếp cận “ba nhà”, gồm Nhà nước (Hà Nội), doanh nghiệp (CMC) và nhà khoa học (Đại học Bách Khoa). Mô hình này cũng là sự cụ thể hóa chủ trương của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Ông Chính phân tích, mỗi bên trong mô hình đều có vai trò quan trọng: Hà Nội giữ vai trò định hướng chiến lược, tạo bệ đỡ và hỗ trợ về chính sách; doanh nghiệp có năng lực thị trường, năng lực hạ tầng; nhà trường có năng lực về nguồn lực, tri thức. Khi ba nguồn lực này phối hợp, có thể giảm thiểu rủi ro, khó khăn trong quá trình triển khai.

Theo ông Nguyễn Trung Chính, hiện tồn tại nhiều mô hình Trung tâm đổi mới sáng tạo khác nhau: mô hình thuần túy nhà nước, mô hình thuần túy của trường đại học, hoặc mô hình thuần túy của doanh nghiệp. Mỗi mô hình đều có ưu, nhược điểm. Tuy nhiên, hợp tác ba nhà giúp tận dụng sức mạnh tổng hợp, đồng thời hạn chế điểm yếu.

Ông Chính nhấn mạnh, nếu thiếu vai trò doanh nghiệp thì tính kinh tế, tính thị trường và hiệu quả có thể không đạt như kỳ vọng. Vai trò của doanh nghiệp như CMC sẽ giúp hoạt động của Trung tâm vận hành theo đúng tính chất thị trường, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và nhà khoa học. Doanh nghiệp hiểu thị trường, có năng lực kết nối, có thể biến ý tưởng, đề án thành sản phẩm, dịch vụ cụ thể để đưa ra thị trường. Ông cho rằng đây không phải là mô hình “có thể” thành công mà là “sẽ” thành công.

Liên quan đến mô hình vườn ươm, ông cho rằng nếu thiếu vai trò doanh nghiệp thì năng lực dẫn dắt, đầu bài có thể bị hạn chế. Doanh nghiệp cần môi trường, hạ tầng và người dẫn dắt. Trong mô hình hiện nay, doanh nghiệp đảm nhận vai trò về hạ tầng, nguồn lực; nhà trường đảm nhận vai trò dẫn dắt về khoa học, định hướng công nghệ và tri thức. Cách tổ chức này giúp khắc phục những tồn tại của các mô hình vườn ươm hoạt động độc lập, thiếu sự hỗ trợ từ doanh nghiệp hoặc nhà trường.

Về vai trò của vốn và quỹ đầu tư mạo hiểm, ông Chính khẳng định vốn có ý nghĩa rất quan trọng đối với doanh nghiệp và mô hình đổi mới sáng tạo. Nếu không có vốn thì nhiều vấn đề không thể giải quyết. Tuy nhiên, mỗi loại quỹ có tiêu chí khác nhau, trên cơ sở đó Trung tâm đổi mới sáng tạo sẽ kêu gọi nhiều loại quỹ tham gia.

Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Công nghệ CMC phân biệt giữa quỹ đầu tư mạo hiểm và quỹ đổi mới sáng tạo. Quỹ đầu tư mạo hiểm vẫn phải đặt vấn đề về P&L (Profit and Loss), tức lợi nhuận và hiệu quả giải ngân theo mục tiêu đầu ra. Trong khi đó, quỹ đổi mới sáng tạo hướng đến mục tiêu tạo ra kết quả sáng tạo: hình thành các nền kinh tế dựa trên năng lực sáng tạo, phát triển các doanh nghiệp dựa trên công nghiệp sáng tạo, thay vì chỉ quan tâm đến lợi nhuận của quỹ. Đây là điểm khác biệt lớn giữa hai loại hình.

Về mục tiêu đưa Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo không chỉ của quốc gia mà còn ở tầm châu Á, ông Chính cho rằng điều này không xa vời. Hà Nội là Thủ đô, nơi tập trung những nguồn lực tinh túy của đất nước, vì vậy cần đặt trọng tâm phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại đây.

“Một quốc gia muốn phát triển phải dựa vào khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việt Nam muốn trở thành quốc gia hùng cường, cạnh tranh ngang bằng và sánh vai với các cường quốc thì phải đầu tư vào nguồn lực khoa học công nghệ. Trong bối cảnh đó, Hà Nội với vai trò trung tâm của cả nước cần đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia và tầm cỡ thế giới. Đây là mục tiêu quan trọng và đúng đắn, phù hợp với vị trí, vai trò của Thủ đô”, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Công nghệ CMC khẳng định.