Gỡ vướng cho xây dựng chợ đầu mối nông sản

Chậm tiến độ triển khai xây dựng

Chợ đầu mối phía Nam (phường Hoàng Văn Thụ, quận Hoàng Mai) là 1 trong số chợ đầu mối nông sản hoạt động hiệu quả. Giám đốc Trung tâm kinh doanh chợ đầu mối phía Nam (Tổng công ty Thương mại Hà Nội) Đỗ Quang Sơn cho biết, chợ có tổng diện tích 23.400m2 với 468 hộ kinh doanh. Hằng ngày có khoảng 200 - 400 tấn hàng hóa luân chuyển qua chợ, chủ yếu từ các huyện Phú Xuyên, Thường Tín (Hà Nội); Hưng Yên, Hà Nam và các tỉnh phía Nam để đưa đi các chợ bán lẻ.

Còn chợ đầu mối Minh Khai (phường Minh Khai, quận Bắc Từ Liêm) có quy mô 30.000m2, hiện thu hút gần 1.000 hộ kinh doanh. Mỗi ngày có khoảng 250 tấn nông sản, thực phẩm được vận chuyển đến đây từ một số huyện như: Hoài Đức, Phúc Thọ, Đan Phượng, Thạch Thất, Ba Vì, Mê Linh, Đông Anh, Sóc Sơn và tỉnh Vĩnh Phúc.

Hoạt động buôn bán tại chợ đầu mối gia cầm Hà Vỹ (huyện Thường Tín). Ảnh: Bình Minh

Ngoài chợ đầu mối phía Nam và Minh Khai, TP còn một số chợ hoạt động mang tính chất đầu mối chuyên kinh doanh các mặt hàng nông sản như: Long Biên, Bắc Thăng Long, Phùng Khoang, Văn Quán, Hà Vỹ... Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở Công Thương Hà Nội, hoạt động của hệ thống chợ đầu mối còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển.

Cụ thể là, quy mô nhỏ, chưa đảm nhận được chức năng tập trung mối hàng cung cấp cho thị trường Hà Nội; chưa có khả năng điều tiết giá cả thị trường; chợ nằm ở khu vực trung tâm TP, không còn quỹ đất mở rộng nên thường xuyên bị quá tải; phần lớn hàng hóa chưa thể truy xuất nguồn gốc. Đáng nói, các chợ đầu mối này mới chỉ chủ yếu phân phối hàng hóa cho thị trường Hà Nội và một số tỉnh lân cận, chưa đảm nhiệm được chức năng xuất khẩu nông sản ra nước ngoài.

Theo Quy hoạch mạng lưới bán buôn, bán lẻ trên địa bàn Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 (được UBND TP Hà Nội phê duyệt năm 2012), Hà Nội sẽ xây dựng thêm 5 chợ đầu mối nông sản tại các huyện Gia Lâm, Mê Linh, Phú Xuyên, Quốc Oai, Ba Vì, quy mô mỗi chợ lên tới 20 - 30ha. Tuy nhiên, đến nay, nhiệm vụ này vẫn chưa thực hiện được do nhiều nguyên nhân. Đặc biệt là khó khăn trong khâu đền bù, giải phóng mặt bằng nên việc thu hút nguồn lực xã hội hóa tham gia vào công tác đầu tư phát triển chợ đầu mối nông sản rất hạn chế.

Cần thêm cơ chế thu hút doanh nghiệp

Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nội Chu Phú Mỹ nhận định, phát triển chợ đầu mối sẽ giải quyết được nhiều vấn đề bất cập của nông thôn Hà Nội như bảo vệ môi trường, chuyển dịch cơ cấu lao động, liên kết chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ, kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm... Đây cũng là các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới. Do đó, cần xây dựng chợ đầu mối nông lâm sản tiểu vùng hoặc chuyên ngành theo hướng hiện đại, có các quầy bán hàng, hệ thống kho lạnh bảo quản nông sản và truy xuất nguồn gốc hàng hóa, kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm.

Đoàn công tác Sở NN&PTNT Hà Nội kiểm tra tại chợ đầu mối Minh Khai (quận Bắc Từ Liêm). Ảnh: Trọng Tùng

Về vấn đề này, Quyền Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Trần Thị Phương Lan thông tin, hiện đã có 3/6 dự án chợ đầu mối nông sản được triển khai tại huyện Quốc Oai, Mê Linh và Gia Lâm. Trong đó, tại huyện Gia Lâm, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã đồng ý về nguyên tắc cho Ban Cán sự đảng UBND TP Hà Nội trình Ban Chấp hành Đảng bộ TP xem xét, chấp thuận về chủ trương để UBND TP trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng chợ đầu mối quốc tế nông sản tại xã Yên Thường.

Thực tế cho thấy, để thúc đẩy tiến độ triển khai xây dựng, đưa các chợ đầu mối nông sản theo hướng hiện đại vào sử dụng còn rất nhiều việc phải làm. Trưởng phòng Kinh tế huyện Mê Linh Nguyễn Thành Đô kiến nghị, TP chỉ đạo sở, ngành chức năng đơn giản hóa các trình tự thủ tục hành chính, tăng cường kêu gọi nhà đầu tư xây dựng chợ đầu mối nông sản và hỗ trợ họ về thủ tục. Còn theo Trưởng phòng Kinh tế huyện Quốc Oai Nguyễn Quang Thắm, các cấp, ngành chức năng cần có cơ chế linh hoạt, hỗ trợ nhà đầu tư giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất để nghiên cứu, lập dự án; ưu đãi đầu tư như miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư, linh kiện để thực hiện; miễn, giảm tiền thuê đất.

Chỉ khi giải quyết được những vướng mắc nêu trên, mạng lưới chợ đầu mối nông sản hiện đại của TP mới có thể sớm hình thành và hoạt động hiệu quả, bảo đảm nguồn cung hàng hóa cho thị trường, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, góp phần hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới.