Hà Nội hoàn thành nhiều nội dung công việc chuẩn bị cho cuộc bầu cử sớm hơn quy định

“Phủ rộng, đi sâu” trong tập huấn nghiệp vụ bầu cử

Trong các ngày từ 15/1/ - 1/2/2026, HĐND TP Hà Nội đã tổ chức các đoàn giám sát đợt 1 đối với 3 sở chuyên môn của UBND TP và 99 xã, phường về việc việc chấp hành các quy định của pháp luật về công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 trên địa bàn thành phố.

Sau khi làm việc với các đơn vị, đoàn giám sát của HĐND TP nhận định, so với các nhiệm kỳ trước, cuộc bầu cử nhiệm kỳ này có nhiều thay đổi, đặc biệt là với những điểm mới trong quy định về bầu cử sau khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và sáp nhập đơn vị hành chính.

Thời điểm chuẩn bị và tổ chức bầu cử trùng với dịp Tết Nguyên đán, khối lượng công việc lớn, thời gian thực hiện ngắn, nhiều cán bộ lần đầu tham gia nhiệm vụ bầu cử. Trong bối cảnh đó, thành phố và các xã, phường đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nội dung công tác bầu cử theo đúng hướng dẫn, bảo đảm phương châm hoàn thành các phần việc trước thời hạn luật định tối thiểu 2 ngày.

Các cơ quan, đơn vị đã chủ động và phối hợp chặt chẽ triển khai thực hiện tốt các công việc theo kế hoạch; thậm chí hoàn thành sớm tiến độ so với quy định như: thành lập Ủy ban Bầu cử - nhiều đơn vị hoàn thành rất sớm, trước thời hạn quy định từ 15 - 25 ngày với cơ cấu nhân sự được bảo đảm (các xã Tiến Thắng, Đông Anh, Phú Nghĩa và các phường Khương Đình, Xuân Phương); việc thành lập Ban Bầu cử, Tổ Bầu cử (tại các khu vực bỏ phiếu) được thực hiện đúng quy định.

Đáng chú ý, công tác tổ chức các hội nghị tập huấn nghiệp vụ bầu cử được các địa phương thực hiện với tinh thần "phủ rộng, đi sâu và cập nhật công nghệ". Nội dung tập huấn không chỉ tập trung vào Luật Bầu cử mà đi sâu vào kỹ năng xử lý tình huống thực tế, các quy trình kỹ thuật trong tổ chức bầu cử như hiệp thương, lập danh sách cử tri, trang trí phòng bỏ phiếu và xử lý tình huống phát sinh trong ngày bầu cử.

Lựa chọn kỹ lưỡng nhân sự để giới thiệu người ứng cử

Việc tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ nhất được thành phố và các đơn vị thực hiện đúng thời gian, bảo đảm tính pháp lý và sự đồng thuận cao. Theo đó, số lượng đại biểu Quốc hội được bầu tại Hà Nội là 32 đại biểu, số người dự kiến giới thiệu ứng cử là 66 người; số đại biểu HĐND TP được bầu là 125 đại biểu, với 259 người dự kiến giới thiệu ứng cử.

Ở cấp xã, 100% xã, phường đã hoàn thành đúng thời hạn quy định. Tổng số đại biểu được bầu là 3.164 đại biểu, tổng số người dự kiến phân bổ giới thiệu ứng cử là 6.230 người. Nhiều đơn vị đã hoàn thành Hội nghị hiệp thương từ rất sớm, tạo dư địa thời gian cho các bước tiếp theo. Điển hình như các xã: Yên Xuân, Đông Anh, Tây Phương, Phú Xuyên, Yên Lãng, Quang Minh... Kết quả hiệp thương cho thấy các xã, phường đã bám sát định hướng, đảm bảo cơ cấu theo luật định.

Cùng với đó, các đơn vị đều đã hoàn thành việc tổ chức hội nghị cử tri nơi công tác để giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp sớm hơn mốc thời gian quy định (xã Tây Phương, xã Đại Xuyên, phường Tây Tựu). Kết quả lấy ý kiến cử tri đạt tỷ lệ đồng thuận cao, thể hiện sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong công tác nhân sự.

Đoàn giám sát cũng ghi nhận điểm mới quan trọng là việc lập, niêm yết danh sách cử tri cho nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã áp dụng dữ liệu từ VNeID (cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư) để lập và in thẻ cử tri. Cơ bản các địa phương đều bám sát mốc thời gian niêm yết theo luật định, một số đơn vị đã hoàn thành rà soát sớm hơn dự kiến. Đối với một số địa phương có yếu tố đặc thù như có đơn vị quân đội, trường học, bệnh viện, trại tạm giam, tạm giữ... cũng đã phối hợp chặt chẽ và thực hiện đúng quy định về việc lập và niêm yết danh sách cử tri bảo đảm bảo mật thông tin với các đơn vị quân đội.

Còn vướng mắc trong rà soát danh sách cử tri

Bên cạnh kết quả đạt được, đoàn giám sát cũng chỉ ra một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ bầu cử tại cơ sở. Trong đó, còn tình trạng chênh lệch giữa dữ liệu số và thực tế cư trú; biến động dân cư lớn gây khó khăn cho việc xác định số lượng cử tri thường trú, tạm trú. Một số địa phương gặp vướng mắc trong sắp xếp danh sách cử tri do thay đổi địa giới hành chính hoặc trùng tên thôn, tổ dân phố sau sáp nhập.

Ngoài ra, kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ phụ trách công tác bầu cử tại một số cơ sở còn hạn chế; các phần mềm phục vụ bầu cử chưa đồng bộ, việc vận hành chưa thật sự thuận lợi. Cơ sở vật chất, trang thiết bị tại một số điểm bỏ phiếu chưa đáp ứng tốt yêu cầu thực tế.

Trên cơ sở giám sát, đoàn công tác đã trực tiếp giải đáp kiến nghị của các địa phương, đồng thời tổng hợp, đề xuất các giải pháp gửi tới các cơ quan Trung ương và thành phố nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho cơ sở triển khai công tác bầu cử đúng quy định, bảo đảm tiến độ. Trong đó, đoàn giám sát đề nghị UBBC, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP tăng cường tổ chức ngay các lớp tập huấn chuyên sâu - nhất là kỹ năng xử lý các tình huống phát sinh thực tiễn tại các địa bàn đặc thù. Đồng thời đề nghị UBND TP chỉ đạo rà soát, bổ sung và cấp kinh phí theo đề xuất của các xã, phường để đảm bảo tính chủ động trong việc triển khai các công việc; có hướng dẫn cụ thể về chế độ chỉ tiêu tài chính đặc thù và thủ tục thanh quyết toán linh hoạt để tháo gỡ khó khăn cho cơ sở.