Hà Nội siết kiểm soát thực phẩm từ vùng sản xuất đến chợ đầu mối

Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường về những giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Kiểm tra có trọng tâm, xử lý nghiêm vi phạm

- Thưa ông, công tác quản lý an toàn thực phẩm nông, lâm, thủy sản trên địa bàn thành phố đang đối mặt với những yêu cầu và thách thức gì?

- Hà Nội có nhu cầu tiêu thụ thực phẩm lớn, trong khi hoạt động sản xuất, sơ chế, chế biến, kinh doanh nông, lâm, thủy sản diễn ra trên phạm vi rộng, với nhiều loại hình và quy mô khác nhau. Vì thế, công tác quản lý phải được thực hiện xuyên suốt từ sản xuất ban đầu đến sơ chế, chế biến, lưu thông và tiêu thụ sản phẩm.

Theo số liệu rà soát trong báo cáo của ngành, hiện có 14.392 cơ sở sản xuất, kinh doanh sản phẩm nông, lâm, thủy sản thuộc phạm vi quản lý, trong đó cấp thành phố quản lý 1.231 doanh nghiệp, cấp xã, phường quản lý 13.161 cơ sở. Ngoài ra, còn có 39.361 cơ sở sản xuất nhỏ lẻ ban đầu. Quy mô và tính chất hoạt động đa dạng đặt ra yêu cầu phải phân định rõ trách nhiệm quản lý, đồng thời nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát tại cơ sở.

Bên cạnh đó, hoạt động mua bán thực phẩm qua mạng xã hội, dịch vụ giao hàng nhanh ngày càng đa dạng, khiến việc xác định địa điểm kinh doanh, nguồn gốc hàng hóa và chủ thể chịu trách nhiệm không phải lúc nào cũng thuận lợi. Vì vậy, công tác quản lý cần chuyển mạnh sang phương thức chủ động giám sát, kiểm tra theo nguy cơ, phối hợp liên ngành và truy xuất nguồn gốc khi phát hiện dấu hiệu mất an toàn.

- Công tác kiểm tra, hậu kiểm và xử lý vi phạm đã được triển khai như thế nào, thưa ông?

- Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tiếp tục tăng cường kiểm tra chuyên ngành, kiểm tra đột xuất và phối hợp liên ngành với lực lượng Công an thành phố, các đơn vị chức năng nhằm kịp thời phát hiện, xử lý những hành vi vi phạm về chất lượng, an toàn thực phẩm.

Theo đó, 9 tháng của năm 2026, các đoàn kiểm tra đã làm việc tại 82 xã, phường, kiểm tra 119 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và phát hiện 47 cơ sở vi phạm. Trong đó, 4 cơ sở được chuyển UBND các phường xử lý theo thẩm quyền; 43 cơ sở bị xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 1,674 tỷ đồng.

Cùng với đó, công tác kiểm tra được triển khai ở các lĩnh vực chuyên ngành. Cơ quan chức năng đã kiểm tra 58 lượt cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm, xử phạt 2 cơ sở không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm với số tiền 48 triệu đồng. Trong lĩnh vực trồng trọt, cơ quan chức năng đã kiểm tra 3 cơ sở và xử phạt 2 cơ sở với tổng số tiền hơn 22 triệu đồng.

Những kết quả này cho thấy, kiểm tra, hậu kiểm phải đi liền với xử lý nghiêm, không chỉ dừng ở nhắc nhở hoặc yêu cầu khắc phục. Đặc biệt, cần tập trung vào những khâu có nguy cơ cao, những địa bàn còn tồn tại cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm chưa đáp ứng yêu cầu.

Giám sát nguy cơ, tháo gỡ điểm nghẽn

- Theo ông, những nguy cơ nào cần đặc biệt lưu ý từ kết quả giám sát chất lượng, an toàn thực phẩm thời gian qua?

- Giám sát, lấy mẫu phân tích là công cụ quan trọng để đánh giá thực chất chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường, đồng thời phát hiện sớm nguy cơ để có biện pháp xử lý. Theo đó, ngành Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện giám sát 771 mẫu thực phẩm nông, lâm, thủy sản. Đến thời điểm thống kê, đã có kết quả phân tích 307 mẫu, trong đó 294 mẫu đạt yêu cầu và 13 mẫu không đạt. Cụ thể, có 12 mẫu thủy sản nuôi phát hiện tồn dư thuốc thú y tại xã Dân Hòa và xã Vân Đình; 1 mẫu sản phẩm chế biến từ thịt tại phường Ngọc Hà có hàm lượng acid sorbic vượt ngưỡng. Còn 464 mẫu đang chờ kết quả phân tích.

Các mẫu giám sát được lấy tại nhiều nhóm đối tượng, gồm vùng sản xuất chủ lực, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản, cơ sở có sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) và các chợ đầu mối, chợ có tính chất đầu mối. Cách tiếp cận này giúp mở rộng phạm vi giám sát, không chỉ tập trung ở khâu sản xuất mà còn chú trọng những điểm tập kết, phân phối thực phẩm với lượng hàng hóa lớn.

- Để quản lý an toàn thực phẩm thực chất và bền vững hơn, đâu là những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới?

- Thứ nhất, phải tiếp tục nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn, lực lượng công an, quản lý thị trường và chính quyền xã, phường.

Thứ hai, đẩy mạnh các chương trình giám sát, đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm, tăng cường hậu kiểm tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh và chợ đầu mối.

Thứ ba, thúc đẩy phát triển chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông, lâm, thủy sản an toàn.

Cuối cùng, cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cả người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng. Khi cơ sở tuân thủ quy định, sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn hàng hóa an toàn và cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát thường xuyên, hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm mới được nâng lên một cách bền vững.

Mục tiêu là xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh thực phẩm minh bạch, nâng cao chất lượng nông sản và bảo vệ sức khỏe người dân Thủ đô. Đây cũng là nền tảng để phát triển nông nghiệp Hà Nội theo hướng hiện đại, an toàn, có trách nhiệm và gắn chặt hơn với nhu cầu thị trường.

- Trân trọng cảm ơn ông!