Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới
Logo
Đăng ký mua gói ấn phẩm|Đăng nhập

Hải Phòng: linh thiêng ngôi đền hơn 800 năm thờ vị thần có thật

Kinhtedothi - Đền Gắm toạ lạc tại xã Toàn Thắng, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng, hướng mặt ra sông Văn Úc tạo nên một phong cảnh hữu tình nên thơ. Nơi đây thờ vị tướng lĩnh tài hoa Ngô Lý Tín- người có nhiều công lao phò vua giúp nước trong triều đại nhà Lý.

Được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia, đền Gắm vẫn giữ nguyên nét kiến trúc cổ xưa qua hơn 800 năm lịch sử thăng trầm.

Đền Gắm toạ lạc tại xã Toàn Thắng, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. Ảnh: Tiến Bảo
Đền Gắm thờ vị tướng lĩnh tài hoa Ngô Lý Tín. Ảnh: Tiến Bảo

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, vào năm 1953, khi giặc mở trận càn lớn đánh vào Tiên Lãng nhằm mở rộng và củng cố “vành đai an toàn” của khu cố thủ Hải Phòng, đền Gắm đã trở thành chiến lũy xung yếu, góp phần làm thất bại âm mưu của địch, tạo đà cho chiến tranh du kích ở đồng bằng phát triển. 

Đền Gắm là địa chỉ du lịch tâm linh nổi tiếng. Ảnh: Tiến Bảo
Người Tiên Lãng có câu ca: “Thứ nhất đền Bì, thứ nhì đền Gắm” để nói về sự linh thiêng của ngôi đền cổ. Ảnh: Tiến Bảo

Trong cuộc chiến đó, các hệ thống công trình kiến trúc của đền bị san phẳng, riêng cung nhà Ngài còn nguyên, giặc đến không dám vào.

Trải qua hơn 800 năm, ngôi đền vẫn giữ nguyên nét kiến trúc cổ xưa. Ảnh: Tiến Bảo

Sử sách xưa có ghi, Ngô Lý Tín sinh ngày 20/1/1126 ở trang Vĩnh Đồng, huyện Khoái Châu, trấn Sơn Nam, nay thuộc tỉnh Hưng Yên, thân phụ là Ngô Huy Hiếu, thân mẫu là Đào Thị Phúc.

Đền Gắm được xây dựng từ thời vua Lý Cao Tông, nhằm tưởng nhớ công lao của vị danh tướng Ngô Lý Tín. Ảnh: Tiến Bảo

Thuở nhỏ, Ngô Lý Tín theo học một thầy đồ nổi tiếng ở Hải Dương. Với tư chất thông minh, chăm chỉ nên ông được thầy yêu bạn quý. Năm ông 18 tuổi, cha mẹ lần lượt qua đời.

Toàn cảnh ngôi đền. Ảnh; Tiến Bảo

Mãn tang cha mẹ, ông tìm đến trang Cẩm Khê, huyện Bình Hà, trấn Hải Dương, nay là thôn Cẩm Khê, xã Toàn Thắng mở trường dạy học, luyện tập võ nghệ.

Gian thờ trong đền. Ảnh: Tiến Bảo

Lúc ấy, thời cuộc nhiễu nhương, giặc cướp nổi lên khắp chốn, lại thêm hạn hán mất mùa, đời sống Nhân dân vô cùng cực khổ, giặc ngoại xâm quấy phá biên thùy, vận mệnh quốc gia "trứng để đầu đẳng".

Ngôi đền có nhiều trạm khắc rất đẹp. Ảnh: Tiến Bảo

Vua Lý Anh Tông ban chiếu cầu hiền, Ngô Lý Tín xin ứng mộ, đem theo 30 trai tráng trong trang đi cùng, lập nên nhiều chiến công hiển hách.

Năm Nhâm Dần 1182, Ngô Lý Tín được phong chức Thượng tướng quân, mang quân thủy bộ dẹp loạn trộm cướp. Năm 1183, ông được cử làm đốc tướng chinh phạt quân Ai Lao xâm lấn biên thùy. 

Cổng vào đến Gắm. Ảnh: Tiến Bảo

Chiến thắng trở về, ông được nhà vua phong làm Thái phó. Năm 1188, quan Phụ chính đại thần, Thái sư Đỗ An Di mất, triều đình cử Thái phó Ngô Lý Tín làm phụ chính cho vua. Đây là chức quan đứng đầu triều, nắm giữ trọng trách đối với giang sơn đất nước.

Những cánh cửa làm bằng gỗ nhìn vô cùng cổ kính. Ảnh: Tiến Bảo

Thái phó Ngô Lý Tín qua đời ở tuổi 64. Tương truyền, khi đất nước thanh bình, quan Phụ chính cùng một đoàn thuyền đem theo tướng sĩ, gia nhân trở về thăm lại trang Cẩm Khê xưa. Không may ngang đường đến khúc sông Quán Trang - Văn Úc gặp bão lớn, thuyền chìm, ông và mọi người đều tử nạn. Đó là ngày 9/10 năm Canh Tuất 1190.

Ngôi đền có không gian rộng. Ảnh: Tiến Bảo

Thi hài ông được sóng đánh trôi dạt vào bãi sông trang Cẩm Khê, chính nơi ông mang gươm đi chinh phạt giặc ngoại xâm, dấy quân dẹp hải tặc. Nhân dân thương tiếc đưa ông lên bãi chôn cất tại khu đất ông dựng nhà dạy học ngày xưa (hiện là hậu cung đền Gắm) và lập đền thờ để tưởng nhớ công ơn vị tướng tài, anh dũng.

Ban thờ được bày trí trang nghiêm. Ảnh: Tiến Bảo

Theo quan niệm của người dân địa phương từ xưa đến nay thì chính những nét đặc biệt này đã tạo nên sự linh thiêng cho đền Gắm, khiến người dân trong vùng tôn thờ và bảo vệ. 

Ảnh: Tiến Bảo

Năm 1958, đền được người dân địa phương khôi phục, tôn tạo và duy trì cho đến ngày nay. Những năm gần đây, lễ hội đền Gắm được tổ chức, thu hút đông đảo người dân Hải Phòng và du khách đến viếng thăm. Năm 2010, đền Gắm lại tiếp tục được Nhà nước đầu tư để trùng tu, tôn tạo và mở rộng quy mô lên đến gần 2ha nhưng vẫn giữ nguyên nét kiến trúc xưa. Sân đền được mở rộng gấp 4 lần, phía trước có hồ bán nguyệt và đôi rồng phun nước. Đặc biệt, bên trong đền vẫn còn lưu giữ được 4 viên gạch cổ thời Lý dùng để lát trước cửa đền – tượng trưng cho vai trò to lớn của danh tướng Ngô Lý Tín đối với triều đình nhà Lý.

Đền Gắm được Bộ Văn hoá - Thông tin và Thể thao xếp hạng là di tích lịch sử cấp quốc gia theo Quyết định số 983/QĐ vào ngày 4/8/1992. Ảnh: Tiến Bảo
Hải Phòng cấm các trường vận động phụ huynh tài trợ sau bão số 3

Hải Phòng cấm các trường vận động phụ huynh tài trợ sau bão số 3

Đọc nhiều
HỎI ĐÁP THÔNG MINH

CẢM NHẬN CỦA BẠN VỀ BÀI VIẾT NÀY

  • Rất hay
  • Thích
  • Giải trí
  • Cần cải thiện

BÌNH LUẬN (0)

Đừng bỏ lỡ
Sức hút du lịch từ văn hóa cộng đồng

Sức hút du lịch từ văn hóa cộng đồng

21 Nov, 10:16 AM

Thời gian qua, người dân tại nhiều địa phương trên địa bàn Thủ đô ngày càng chú trọng khai thác các giá trị văn hóa trong đời sống thường ngày để phát triển du lịch. Đây là hướng đi góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, tạo sinh kế và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng ngay từ cơ sở.

Giải thưởng Du lịch Travel Awards 2026: Tôn vinh những dấu ấn tiên phong

Giải thưởng Du lịch Travel Awards 2026: Tôn vinh những dấu ấn tiên phong

18 Nov, 09:20 AM

Với chủ đề “The First Signature - Dấu ấn tiên phong”, Giải thưởng Du lịch Travel Awards 2026 chính thức được công bố ngày 17-11, hướng tới tôn vinh những điểm đến, doanh nghiệp và sản phẩm tạo nên trải nghiệm khác biệt, góp phần nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Gia tăng giá trị cho du lịch ẩm thực

Gia tăng giá trị cho du lịch ẩm thực

17 Nov, 08:49 AM

Ẩm thực từ lâu đã góp phần làm nên sức hấp dẫn của Hà Nội, không chỉ bởi những món ăn nổi tiếng, mà còn bởi văn hóa hàng quán, chợ truyền thống và nếp sống phố phường. Khi du khách có xu hướng tìm đến những trải nghiệm bản địa, thay vì chỉ ghé qua các điểm tham quan, lợi thế ấy mở ra thêm dư địa cho du lịch Thủ đô.

Du ngoạn chợ Đồng Xuân qua không gian nghệ thuật đa giác quan

Du ngoạn chợ Đồng Xuân qua không gian nghệ thuật đa giác quan

16 Nov, 08:35 AM

Từ tầng 1 sôi động với nhịp giao thương đến những không gian nghệ thuật trên các tầng cao và sân mái lần đầu mở cửa đón công chúng, tour trải nghiệm “Chạm Đồng Xuân” đưa du khách khám phá một diện mạo mới của ngôi chợ hơn một thế kỷ tuổi.

Trekking vùng bãi ven sông Hồng

Trekking vùng bãi ven sông Hồng

16 Nov, 08:22 AM

Không cần rời xa trung tâm thành phố, du khách vẫn có thể tìm thấy một Hà Nội xanh mát và bình yên trên những cung đường bờ vở sông Hồng. Từ việc khám phá hệ sinh thái bản địa, quan sát các loài chim đến trải nghiệm làm nông cùng người dân, hành trình trekking mở ra góc nhìn mới mẻ về thiên nhiên và cuộc sống ven sông.

Tin mới
VIDEO
Tin Tài Trợ