Huế: đẩy mạnh khai thác tiềm năng của du lịch nông thôn

Tiềm năng lớn nhưng chưa khai thác tương xứng

Những năm gần đây, du lịch nông thôn tại Huế đã có sự chuyển mình rõ nét. Trên nền tảng tài nguyên thiên nhiên phong phú và đời sống văn hóa cộng đồng lâu đời, nhiều mô hình du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với sản xuất nông nghiệp và làng nghề truyền thống đã hình thành, bước đầu vận hành hiệu quả. Đến nay, Huế có 16 điểm du lịch được công nhận, trong đó 12 điểm gắn với du lịch nông nghiệp, sinh thái và cộng đồng; đồng thời có 6 sản phẩm du lịch đạt chuẩn OCOP 3 sao cấp thành phố.

Du lịch nông thôn không chỉ bổ sung thêm “mảnh ghép” cho bức tranh du lịch Huế vốn lâu nay thiên về di sản, lễ hội, mà còn góp phần bảo tồn văn hóa, gìn giữ cảnh quan môi trường và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng địa phương. Trong bối cảnh xu hướng du lịch xanh, du lịch trải nghiệm và du lịch có trách nhiệm ngày càng được ưa chuộng, loại hình này được đánh giá có nhiều dư địa phát triển.

Thực tế cho thấy, không gian nông thôn Huế trải dài từ miền núi, trung du đến đồng bằng và vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai rộng lớn. Mỗi vùng đều sở hữu những giá trị riêng về cảnh quan, sinh thái, nông nghiệp và văn hóa bản địa. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng các sản phẩm du lịch khác biệt, mang đậm dấu ấn địa phương, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm ngày càng đa dạng của du khách trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, so với tiềm năng sẵn có, du lịch nông thôn Huế vẫn phát triển chậm, quy mô nhỏ lẻ và thiếu liên kết. Nhiều mô hình mang tính tự phát, manh mún; sự tham gia của cộng đồng còn hạn chế về tính chuyên nghiệp, kỹ năng tổ chức, phục vụ và ngoại ngữ. Hoạt động xúc tiến, quảng bá chưa thường xuyên; cơ sở hạ tầng du lịch tại một số khu vực nông thôn chưa đồng bộ; sự gắn kết giữa các điểm đến, làng nghề, doanh nghiệp lữ hành và chính quyền địa phương còn lỏng lẻo.

Theo các doanh nghiệp lữ hành, du lịch nông thôn đang trở thành xu hướng được nhiều đối tượng du khách lựa chọn, không chỉ người lớn tuổi mà cả giới trẻ. Du khách tìm đến để hòa mình vào thiên nhiên, trải nghiệm sản xuất nông nghiệp, làng nghề truyền thống, khám phá ẩm thực bản địa và tìm kiếm sự thư giãn. Tuy nhiên, sự mộc mạc, chân phương không đồng nghĩa với sơ sài. Du lịch nông thôn cần được tổ chức bài bản, bảo đảm sạch sẽ, an toàn và đáp ứng đúng nhu cầu thị trường.

Thực tế, không ít mô hình du lịch nông thôn, đặc biệt là các dự án khởi nghiệp, đã phải dừng hoạt động sau thời gian ngắn vì sản phẩm nghèo nàn, thiếu điểm nhấn và chưa tạo được sức hút ổn định. Điều này cho thấy, bài toán đặt ra với Huế không chỉ là mở thêm nhiều điểm đến, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng và tính bền vững của sản phẩm.

Nâng chất để phát triển bền vững

Từ thực trạng trên, nhiều ý kiến cho rằng muốn du lịch nông thôn Huế phát triển đúng tầm, cần chuyển mạnh từ tư duy “làm nhiều” sang “làm tốt”. Chất lượng sản phẩm phải được đặt lên hàng đầu, dựa trên việc rà soát, đánh giá hệ thống các giá trị tài nguyên, sản phẩm nông nghiệp chủ lực và đặc trưng của từng vùng, từ đó hình thành những điểm đến có dấu ấn riêng, tránh trùng lặp và dàn trải.

Quan trọng hơn, cần thay đổi nhận thức của chính người dân - chủ thể của du lịch nông thôn. Đây không phải là hoạt động mang tính thời vụ hay “ăn theo” phong trào, mà là hướng phát triển sinh kế lâu dài. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc đón khách tham quan trong ngày, mà hướng tới hình thành chuỗi giá trị khép kín giữa sản xuất nông nghiệp, dịch vụ du lịch và tiêu thụ sản phẩm OCOP.

Thực tế đã chứng minh, khi cộng đồng được trao vai trò trung tâm, du lịch nông thôn có thể tạo ra những chuyển biến tích cực. Làng du lịch cộng đồng A Nôr (xã A Lưới 1) là ví dụ tiêu biểu. Từ một ngôi làng chủ yếu dựa vào nương rẫy, thông qua mô hình hợp tác xã du lịch sinh thái, A Nôr đã khai thác hiệu quả thế mạnh bản địa như lễ hội truyền thống, ẩm thực Pa Cô, xông hơi thảo dược, tắm suối nước nóng tự nhiên. Nhờ kết hợp làm nông nghiệp và phục vụ du lịch, thu nhập của người dân tăng lên trung bình 6–7 triệu đồng mỗi tháng, đồng thời tạo động lực bảo tồn văn hóa và gìn giữ môi trường sinh thái.

Không chỉ ở miền núi, nhiều điểm đến khác như Ngư Mỹ Thạnh, làng cổ Phước Tích, Nguyệt Biều - Lương Quán, thôn Dỗi hay cầu ngói Thanh Toàn cũng đang cho thấy hiệu quả rõ rệt của mô hình du lịch nông thôn gắn với bảo tồn không gian làng quê và nghề truyền thống. 

Song song với nâng cao chất lượng sản phẩm, Huế đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong xúc tiến, quảng bá du lịch nông thôn. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ số du lịch nông thôn, tích hợp hình ảnh, video và trải nghiệm thực tế ảo VR 360, được kỳ vọng sẽ hỗ trợ người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tiếp cận thị trường hiệu quả hơn.

Trong định hướng du lịch xanh, nhiều mô hình giảm thiểu rác thải nhựa, phát triển nông nghiệp sạch kết hợp trải nghiệm du lịch đang được triển khai, tiêu biểu như làng du lịch nông nghiệp Thủy Biều. Những nỗ lực này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hình ảnh điểm đến, đáp ứng xu hướng du lịch có trách nhiệm.

Theo Sở Du lịch Huế, thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục chú trọng đào tạo nguồn nhân lực du lịch cộng đồng, hoàn thiện hạ tầng, tăng cường liên kết vùng và thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư, kết nối chuỗi giá trị du lịch - nông nghiệp. Đây được xem là “mắt xích” quan trọng để du lịch nông thôn Huế phát triển bền vững, tương xứng với tiềm năng vốn có.