Hướng tới hệ sinh thái chăm sóc toàn diện người cao tuổi

Mô hình chăm sóc thiết thực, giàu tính nhân văn

Từ nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn của người cao tuổi, Hà Nội đang từng bước đưa dịch vụ chăm sóc ban ngày đến gần hơn với cộng đồng người cao tuổi. Tại phường Tây Hồ, ngày 12-8-2026, địa phương đã khai trương Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại Trạm Y tế Quảng An.

Đây là một trong 6 địa bàn được thành phố Hà Nội lựa chọn thí điểm mô hình cùng với các phường, xã: Đống Đa, Quốc Oai, Tây Hồ, Long Biên, Việt Hưng và Cửa Nam. Với phương châm “sáng đến, chiều về”, người cao tuổi được duy trì lịch sinh hoạt hằng ngày với nhiều hoạt động, hướng đến mục tiêu phòng ngừa sa sút trí tuệ, hạn chế nguy cơ té ngã và cải thiện khả năng vận động.

Ở tuổi 80, bà Nguyễn Thị Óng cảm thấy hài lòng khi được tham gia mô hình Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại phường Tây Hồ. Không chỉ được xoa bóp, bấm huyệt, tập luyện, bà Nguyễn Thị Óng còn cảm nhận được sự tận tình của đội ngũ nhân viên trong từng hoạt động thường ngày. Ngoài việc được chăm sóc sức khỏe, bà còn có cơ hội gặp gỡ, trò chuyện với nhiều người cùng lứa tuổi. Những ngày đến cơ sở, bà luôn vui vẻ, phấn khởi; cuối tuần ở nhà lại mong nhanh đến đầu tuần để tiếp tục được tham gia các hoạt động tại đây.

Theo bà Nguyễn Thị Óng, khi con cháu đi làm, người cao tuổi ở nhà một mình dễ buồn, thiếu người chuyện trò. Vì vậy, mô hình này rất thiết thực đối với người cao tuổi.

Chị Trần Thị Thủy, Phụ trách Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày phường Tây Hồ cho biết, cơ sở hiện có 20 người cao tuổi tham gia. Ngoài những người đăng ký chăm sóc cả ngày, nhiều người cao tuổi đến trải nghiệm nửa ngày, tham gia tập luyện và chăm sóc sức khỏe bằng y học cổ truyền. Cơ sở không phân biệt điều kiện kinh tế, tạo cơ hội để mọi người cao tuổi đều được tiếp cận dịch vụ chăm sóc. Người từ 60 tuổi trở lên đều có thể đăng ký tham gia, trong đó phần lớn hiện ở độ tuổi từ 80 đến 90. Tại đây, người cao tuổi được quan tâm, chăm sóc chu đáo, tận tình như người thân trong gia đình.

Tương tự, tại các phường Việt Hưng, Long Biên…, mô hình chăm sóc ban ngày tạo điều kiện để người cao tuổi được theo dõi sức khỏe, giao lưu và tham gia các hoạt động sinh hoạt tập thể.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Thị Thu Hà, Giám đốc Trạm Y tế phường Việt Hưng, địa phương hiện có hơn 15.000 người cao tuổi. Khi đến cơ sở, mỗi người được lập và cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi định kỳ huyết áp, đường huyết, cân nặng cùng các chỉ số cần thiết. Bên cạnh tư vấn sử dụng thuốc, dinh dưỡng và phòng bệnh, cơ sở còn tổ chức các hoạt động dưỡng sinh, vận động trị liệu, phục hồi chức năng phù hợp với độ tuổi và thể trạng từng người...

Thích ứng với già hóa dân số

Những kết quả bước đầu cho thấy, nhu cầu chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại các cơ sở ngày càng lớn, song quá trình triển khai vẫn còn không ít khó khăn. Mức độ tiếp cận dịch vụ chưa đồng đều; một bộ phận người dân e ngại chi phí hoặc chưa hiểu đầy đủ lợi ích của mô hình. Nhân lực chuyên môn về lão khoa, phục hồi chức năng, tâm lý và công tác xã hội còn thiếu; tại một số cơ sở, cán bộ y tế phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.

Thực tế tại phường Tây Hồ cho thấy, phần lớn người cao tuổi đang sinh hoạt tại cơ sở đều gặp các vấn đề sức khỏe do tuổi tác, như: Di chứng tai biến, Alzheimer, suy giảm nhận thức, hạn chế vận động hoặc mắc bệnh mạn tính. Vì vậy, công tác chăm sóc đòi hỏi nhân viên phải kiên trì, có kỹ năng và thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe của từng người; đồng thời, cơ sở cần có phương án và phân công cụ thể để kịp thời xử lý các tình huống khẩn cấp. Điều này đặt ra yêu cầu về đội ngũ nhân lực, năng lực chuyên môn và điều kiện cơ sở vật chất, nhất là khi mở rộng phạm vi phục vụ.

Bên cạnh mô hình chăm sóc ban ngày tại cộng đồng, thành phố Hà Nội còn định hướng phát triển tổ hợp chăm sóc sức khỏe người cao tuổi nhằm kết nối các dịch vụ y tế, chăm sóc và phục hồi chức năng theo quy trình liên tục, đáp ứng nhu cầu chăm sóc toàn diện tại chỗ cho người cao tuổi, góp phần giảm tải cho các cơ sở khám, chữa bệnh tuyến trên. Tổ hợp chăm sóc sức khỏe HANDICO Hà Nội tại số 5 phố Thành Công (phường Giảng Võ) mới đi vào hoạt động là một minh chứng tiêu biểu.

Việc triển khai thí điểm các cơ sở chăm sóc ban ngày và định hướng phát triển tổ hợp chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cho thấy nỗ lực của Hà Nội trong thích ứng với già hóa dân số. Đây cũng là hướng cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9-9-2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, trong đó phát huy vai trò của y tế cơ sở, đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân, nhất là người cao tuổi.