IMF cảnh báo rủi ro dù tăng trưởng toàn cầu duy trì ổn định

Theo báo cáo, International Monetary Fund dự báo GDP toàn cầu tăng khoảng 3,3% trong năm 2026, cao hơn so với dự báo hồi cuối năm 2025 và tương đương mức tăng của năm trước. Sang năm 2027, tăng trưởng được dự báo giảm nhẹ xuống khoảng 3,2%, phản ánh bức tranh phục hồi có cải thiện nhưng vẫn đối mặt nhiều lực cản mang tính cơ cấu.

IMF nhận định mức tăng trưởng hiện nay cho thấy khả năng thích ứng đáng kể của các nền kinh tế lớn trước những cú sốc liên tiếp trong vài năm qua, từ lạm phát cao, thắt chặt tiền tệ cho tới gián đoạn chuỗi cung ứng. Tiêu dùng tại nhiều nền kinh tế phát triển vẫn duy trì ổn định nhờ thị trường lao động tương đối vững, trong khi khu vực doanh nghiệp đã linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh sản xuất, đầu tư và thương mại. Đầu tư vào công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, được xem là một trong những động lực mới hỗ trợ tăng trưởng.

Tuy nhiên, IMF cảnh báo rằng việc tăng trưởng không suy giảm không đồng nghĩa với nền kinh tế toàn cầu đã bước vào trạng thái an toàn. Báo cáo cho rằng các yếu tố đang nâng đỡ tăng trưởng mang tính mong manh và phụ thuộc lớn vào môi trường chính sách ổn định, điều đang bị thách thức bởi mức độ bất định gia tăng trên toàn cầu.

Một trong những rủi ro lớn được IMF chỉ ra là bất ổn trong chính sách thương mại. Nguy cơ leo thang các biện pháp bảo hộ, căng thẳng thuế quan giữa các nền kinh tế lớn và xu hướng phân mảnh thương mại có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy chi phí sản xuất tăng và làm suy yếu niềm tin đầu tư. IMF lưu ý rằng các cú sốc thương mại thường có tác động lan tỏa nhanh, không chỉ ảnh hưởng đến các quốc gia trực tiếp áp dụng biện pháp mà còn tác động mạnh tới các nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu.

Bên cạnh đó, IMF bày tỏ quan ngại về áp lực ngày càng gia tăng đối với chính sách tiền tệ. Trong bối cảnh lạm phát đã hạ nhiệt tại nhiều nền kinh tế phát triển, áp lực nới lỏng tiền tệ sớm đang xuất hiện. IMF cho rằng nếu các ngân hàng trung ương chịu ảnh hưởng từ các mục tiêu chính trị ngắn hạn, tính độc lập trong điều hành có thể bị xói mòn, làm suy giảm uy tín chính sách và gia tăng rủi ro bất ổn tài chính.

Theo IMF, thách thức lớn trong năm 2026 là cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng. Nới lỏng quá sớm có thể khiến lạm phát quay trở lại, trong khi duy trì lãi suất cao kéo dài lại gây áp lực lên đầu tư và tiêu dùng. Do đó, IMF khuyến nghị các ngân hàng trung ương tiếp tục dựa trên dữ liệu kinh tế và triển vọng trung hạn khi đưa ra quyết định, thay vì phản ứng với biến động ngắn hạn.

Ở lĩnh vực tài khóa, IMF cảnh báo mức nợ công cao tại nhiều quốc gia đang thu hẹp dư địa ứng phó với các cú sốc mới. Sau giai đoạn chi tiêu mạnh để hỗ trợ nền kinh tế, nhiều chính phủ hiện phải đối mặt với áp lực tái lập kỷ luật ngân sách, trong khi vẫn cần chi cho an sinh xã hội, quốc phòng, chuyển đổi năng lượng và đầu tư hạ tầng. IMF cho rằng việc trì hoãn cải cách tài khóa và cơ cấu nợ có thể làm gia tăng rủi ro trong trung hạn.

IMF cũng lưu ý sự phân hóa ngày càng rõ giữa các nhóm nền kinh tế. Trong khi một số nền kinh tế phát triển tiếp tục tăng trưởng nhờ tiêu dùng nội địa và đầu tư công nghệ, nhiều nền kinh tế đang phát triển vẫn gặp khó khăn do chi phí vay vốn cao, đồng nội tệ chịu áp lực mất giá và dòng vốn quốc tế biến động. Theo IMF, sự chênh lệch này có nguy cơ làm gia tăng bất bình đẳng và kéo theo những hệ lụy kinh tế – xã hội trong dài hạn.

Ngoài ra, các rủi ro địa chính trị tiếp tục là yếu tố khó lường đối với triển vọng kinh tế toàn cầu. Các xung đột kéo dài và căng thẳng giữa các khối kinh tế có thể tác động đến giá năng lượng, thương mại quốc tế và dòng vốn đầu tư. IMF cho rằng thiếu hợp tác đa phương hiệu quả sẽ khiến các cú sốc địa chính trị trở nên nghiêm trọng hơn.

Dù cảnh báo nhiều rủi ro, IMF nhấn mạnh rằng kinh tế toàn cầu vẫn có dư địa để củng cố tăng trưởng nếu các quốc gia phối hợp chính sách chặt chẽ và thúc đẩy cải cách cơ cấu. Theo IMF, việc nâng cao năng suất, cải thiện môi trường đầu tư và duy trì ổn định vĩ mô sẽ là điều kiện then chốt để bảo toàn đà tăng trưởng trong những năm tới.