IMF kêu gọi Australia cải cách thuế, siết chặt kỷ luật tài khóa
Kinhtedothi - Trong báo cáo công bố ngày 19/11/2025 sau đợt đánh giá định kỳ, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo Australia đang đối mặt áp lực tài khóa lớn và cần triển khai cải cách thuế sâu rộng, đồng thời quản lý nợ công chặt chẽ hơn để duy trì ổn định trong giai đoạn tăng trưởng chậm lại.
Trụ sở Bộ Ngân khố Australia tại Langton Crescent, Thủ đô Canberra. Ảnh: oldtreasurybuilding
IMF cho biết tổng nợ của chính phủ liên bang và các bang đã vượt ngưỡng 1 nghìn tỷ USD. Trong khi đó, chi phí dành cho các lĩnh vực như trợ giúp người khuyết tật, chăm sóc người cao tuổi và hạ tầng tại các bang tiếp tục tăng nhanh. Cơ quan này nhận định những yếu tố trên đang làm gia tăng rủi ro đối với khả năng kiểm soát bội chi của Australia.
Báo cáo nêu rõ cơ cấu thu ngân sách hiện chưa đủ đáp ứng nhu cầu chi tiêu. Một loạt miễn trừ thuế thu nhập kéo dài nhiều năm đã thu hẹp nguồn thu, trong khi thuế hàng hóa và dịch vụ vẫn ở mức thấp so với nhiều nền kinh tế phát triển.
IMF khuyến nghị Australia mở rộng cơ sở thuế và cân nhắc điều chỉnh mức thuế hàng hóa và dịch vụ. Bên cạnh đó, việc tái áp dụng thuế tài nguyên được đánh giá có thể giúp củng cố ngân sách trong bối cảnh nhu cầu vốn cho các chương trình xã hội ngày càng tăng.
IMF cũng đề cập đến việc phối hợp tài khóa giữa chính phủ liên bang và các bang. Khi các bang chịu phần lớn chi phí cho hạ tầng và dịch vụ công, sự phân bổ nghĩa vụ tài chính không đồng đều có thể tạo ra những điểm dễ tổn thương. Cơ quan này cho rằng Australia cần một cơ chế phối hợp hiệu quả hơn nhằm bảo đảm chi tiêu hợp lý và tránh gia tăng nghĩa vụ nợ ngoài dự kiến.
Về triển vọng kinh tế, IMF dự báo tăng trưởng của Australia sẽ đạt khoảng 1,8% trong năm 2025 và tăng lên hơn 2% vào năm 2026. Tuy nhiên, IMF thận trọng trước những rủi ro từ bên ngoài như biến động kinh tế toàn cầu và bất định thương mại, có thể làm chậm tốc độ phục hồi tiêu dùng và đầu tư. Trong bối cảnh này, việc củng cố nền tảng tài khóa được coi là yếu tố then chốt giúp Australia ứng phó tốt hơn trước các cú sốc kinh tế.
Ngân hàng Dự trữ Australia được IMF ghi nhận đã thực hiện chính sách tiền tệ thận trọng để kiềm chế lạm phát. Tuy vậy, quỹ này nhấn mạnh cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, nhất là khi chi tiêu công tăng nhanh có thể làm giảm hiệu quả kiểm soát lạm phát.
Ngày 20/11/2025, Bộ trưởng Tài chính Australia Jim Chalmers phản hồi rằng đánh giá của IMF cho thấy các quyết sách của chính phủ đang đi đúng hướng, song thừa nhận những cải cách thuế quy mô lớn sẽ cần thêm thời gian để đạt đồng thuận.
Một số chuyên gia trong nước nhận định việc nâng thuế hàng hóa và dịch vụ hoặc khôi phục thuế tài nguyên sẽ tiếp tục tạo ra tranh luận bởi tác động trực tiếp tới doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Theo các nguồn tin và phân tích quốc tế như, áp lực tài khóa của Australia đã tích tụ trong nhiều năm qua. Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh và nhu cầu chi tiêu xã hội tăng mạnh, IMF cho rằng đây là thời điểm phù hợp để Australia điều chỉnh hệ thống thuế và siết chặt kỷ luật tài khóa nhằm bảo đảm tính bền vững trong giai đoạn trung và dài hạn.
Ngoài các khuyến nghị về thuế, IMF lưu ý Australia cần tăng cường minh bạch tài khóa và cải thiện chất lượng dự báo ngân sách. Cơ quan này cho rằng việc công khai đầy đủ các nghĩa vụ nợ tiềm ẩn và chi phí dài hạn của các chương trình an sinh sẽ giúp quá trình hoạch định chính sách chính xác hơn. IMF đánh giá việc nâng cao kỷ luật báo cáo tài chính có thể hỗ trợ chính phủ nhận diện sớm rủi ro và giảm áp lực vay nợ trong những năm tới.
