IMF dự báo bất ngờ về kinh tế thế giới giữa “bão” thuế quan

Trong bản cập nhật Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) công bố ngày 29/7, IMF đã nâng dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2025 lên 3%, cao hơn mức 2,8% đưa ra hồi tháng 4. Lý do chính cho điều chỉnh này là sự gia tăng bất thường trong hoạt động tích trữ hàng hóa của các doanh nghiệp trước thời điểm Mỹ áp mức thuế quan mới vào ngày 1/8.

Tuy nhiên, IMF nhận định rằng xu hướng này chỉ mang tính tạm thời. Chuyên gia kinh tế trưởng của IMF, ông Pierre-Olivier Gourinchas, cho biết việc các doanh nghiệp đẩy mạnh dự trữ hàng hóa trong những tháng đầu năm sẽ khiến nhu cầu nhập khẩu giảm dần trong những tháng cuối năm và kéo sang cả năm 2026. Điều này có thể khiến tăng trưởng thương mại toàn cầu chững lại, thậm chí suy yếu trong trung hạn.

Cũng theo báo cáo mới nhất, dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 được IMF điều chỉnh từ 3% lên mức 3,1%. Báo cáo này cho thấy kinh tế thế giới vẫn thể hiện khả năng chống chịu nhất định, nhưng mức độ bất định vẫn ở mức rất cao. IMF lưu ý rằng rủi ro lớn nhất hiện nay là nguy cơ thuế quan tiếp tục tăng cao trở lại cùng với tình trạng thâm hụt ngân sách mở rộng và căng thẳng địa chính trị gia tăng, có thể khiến lãi suất toàn cầu tăng nóng và làm xấu đi các điều kiện tài chính chung.

Mặc dù mức thuế hiệu dụng của Mỹ đã giảm, con số 17,3% hiện tại vẫn cao hơn nhiều so với ước tính chỉ 2,5% hồi đầu năm và cao gấp gần 5 lần mức trung bình toàn cầu là 3,5%.

Đáng chú ý, Tổng thống Trump đã áp mức thuế phổ quát 10% với phần lớn các đối tác từ tháng 4, và cảnh báo sẽ tăng thuế mạnh hơn từ ngày 1/8. Ngoài ra, Washington đã công bố mức thuế mới từ 25% đến 50% đối với ôtô, thép và các kim loại khác, đồng thời có kế hoạch áp thuế bổ sung đối với dược phẩm, gỗ và chip bán dẫn.

IMF cho biết các mức thuế tương lai này chưa được đưa vào tính toán, và nếu được chính quyền Tổng thống Trump thực thi, chúng có thể làm tăng thêm mức thuế hiệu dụng, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và khuếch đại tác động tiêu cực của thuế quan.

Theo IMF, việc đạt được các thỏa thuận thương mại mới giữa Mỹ với EU và Nhật Bản quá muộn nên chưa được đưa vào dự báo kinh tế thế giới tháng 7. Các mô phỏng của IMF cho thấy nếu toàn bộ các mức thuế đối ứng được Mỹ công bố hồi tháng 4 và tháng 7 được áp đặt, tăng trưởng toàn cầu năm 2025 có thể giảm khoảng 0,2%.

Dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ trong năm nay được điều chỉnh tăng nhẹ 0,1% lên mức 1,9%, nhờ hiệu ứng ngắn hạn từ gói cắt giảm thuế và chi tiêu công của chính quyền Tổng thống Trump, cùng kỳ vọng rằng các mức thuế thực tế sẽ thấp hơn so với thông báo hồi đầu tháng 4.

Tại châu Âu, khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) được IMF điều chỉnh tăng trưởng từ 0,8% lên mức 1%, phần lớn nhờ xuất khẩu dược phẩm từ Ireland sang Mỹ tăng mạnh. Đức - nền kinh tế lớn nhất EU, được kỳ vọng tránh được suy thoái kinh tế, còn dự báo cho Pháp và Tây Ban Nha được giữ nguyên, lần lượt ở mức 0,6% và 2,5%.

Theo báo cáo của IMF, Trung Quốc ghi nhận mức điều chỉnh tăng trưởng mạnh nhất, từ 4% lên tới 4,8%, nhờ hoạt động kinh tế phục hồi mạnh trong 6 tháng đầu năm và việc Mỹ - Trung đạt thỏa thuận tạm thời giảm thuế. Dự báo tăng trưởng trong năm 2026 của Trung Quốc cũng được nâng lên mức 4,2%.

Trong khi đó, Nhật Bản tiếp tục đối mặt với tình trạng tăng trưởng chậm, với mức dự báo chỉ đạt 0,7% trong năm nay và 0,5% cho năm sau. Ngược lại, Ấn Độ giữ vững vai trò là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới, với mức tăng dự kiến 6,4% trong cả năm nay và năm tới.

Trong bối cảnh dòng chảy thương mại toàn cầu được thúc đẩy bởi làn sóng né thuế của Mỹ, IMF đã nâng dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu trong năm 2025 lên mức 2,6%, cao hơn con số 1,7% đưa ra hồi tháng 4. Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo rằng hiệu ứng này sẽ suy giảm, và thương mại toàn cầu chỉ tăng trưởng khoảng 1,9% trong năm 2026, thấp hơn mức 2,5% dự kiến trong báo cáo vào tháng 4.