Khánh Hòa đối thoại với người dân vùng dự án điện hạt nhân, đề xuất khu tái định cư an toàn

Ngày 23/10, tại xã Vĩnh Hải, UBND tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức buổi đối thoại, khảo sát ý kiến người dân vùng dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 về việc lựa chọn địa điểm xây dựng khu tái định cư phục vụ di dời dân cư. Buổi làm việc do ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa chủ trì.

Theo đó, các cơ quan chuyên môn đã báo cáo và đề xuất 2 phương án vị trí khu tái định cư mới, thay thế vị trí cũ tại thôn Thái An. Cụ thể, phương án 1 bố trí tại thôn Mỹ Phong (xã Vĩnh Hải), diện tích khoảng 69,24ha, với hơn 1.095 lô đất ở, mỗi lô rộng 150-230m2, cách tâm lò phản ứng 6,8km. Phương án 2 đặt tại thôn Khánh Nhơn 1, diện tích 76,63ha, bố trí khoảng 1.415 lô đất, mỗi lô rộng 120-200m2, cách tâm lò phản ứng 8km. Cả hai vị trí đều nằm ngoài vùng bảo vệ khẩn cấp (PAZ) 3-5km theo quy định an toàn hạt nhân.

Theo đánh giá của Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng tỉnh Khánh Hòa, phương án 1 tại thôn Mỹ Phong có nhiều lợi thế hơn nhờ diện tích đất ở lớn, hạ tầng xã hội và dịch vụ đồng bộ, phù hợp cho phát triển lâu dài về giáo dục, y tế, cây xanh và dịch vụ du lịch. Khu đất này nằm gần tuyến đường tỉnh 702, thuận lợi kết nối giao thông và phát triển kinh tế - du lịch nho vang Ninh Hải trong tương lai.

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, việc điều chỉnh vị trí khu tái định cư xuất phát từ yêu cầu đảm bảo an toàn hạt nhân tuyệt đối theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Khoa học và Công nghệ và tiêu chuẩn của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA).

Theo quy định, khu vực trong bán kính 1km từ hàng rào nhà máy được xác định là “khu vực cấm dân cư”, còn vùng bán kính 3-5km chỉ cho phép dân số phát triển tự nhiên, hạn chế các công trình tập trung đông người. Vì vậy, việc chọn vị trí mới nằm ngoài vùng bảo vệ khẩn cấp là bước đi cần thiết để đảm bảo an toàn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho ứng phó khẩn cấp nếu xảy ra sự cố.

Tại buổi đối thoại, nhiều người dân bày tỏ sự đồng thuận với chủ trương tái khởi động dự án điện hạt nhân, song cũng đề nghị tỉnh quan tâm hơn đến chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư và chuyển đổi sinh kế. Một số hộ mong muốn được bố trí nơi ở có hạ tầng thuận tiện, đất sản xuất tốt và gần khu dân cư hiện hữu để đảm bảo cuộc sống ổn định lâu dài.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Minh Hoàng ghi nhận sự chia sẻ, đồng thuận của người dân và khẳng định tỉnh luôn đặt quyền lợi của người dân lên hàng đầu. Ông Trịnh Minh Hoàng cho biết, sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến của bà con, chỉ đạo rà soát, bổ sung thêm các vị trí tái định cư phù hợp, đảm bảo an toàn, ổn định và đáp ứng điều kiện sinh kế lâu dài.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cũng cho biết, tỉnh đã chỉ đạo mở rộng quy mô khu tái định cư thêm 9ha so với trước để bảo đảm đồng bộ hạ tầng, đồng thời kiến nghị Trung ương sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 189 nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án điện hạt nhân, bảo đảm quyền lợi người dân ở mức cao nhất.  Đồng thời, mong bà con tiếp tục ủng hộ, đồng hành cùng chính quyền để dự án sớm triển khai đúng tiến độ. Khu tái định cư phục vụ di dời dự án sẽ được đầu tư hạ tầng đồng bộ, thuận lợi cho sản xuất, bảo đảm đời sống ổn định và an toàn lâu dài, đúng quy định của Chính phủ và hướng dẫn của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).

Theo báo cáo của Sở Công Thương Khánh Hòa, công tác kiểm kê đất đai, tài sản tại khu vực dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 đã hoàn thành 100%. Tổng diện tích thu hồi phục vụ dự án là 466,3ha, liên quan đến 534 hộ dân và gần 3.000 ngôi mộ. Địa phương đã niêm yết phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 72/114 hộ đầu tiên, tổng giá trị khoảng 160,6 tỷ đồng. Riêng công tác di dời mồ mả, UBND xã Vĩnh Hải đang hoàn thiện thủ tục cho 175 hộ/2.895 ngôi mộ, dự kiến chi trả trong tháng 10/2025 với tổng kinh phí 25 tỷ đồng.

Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 là công trình đặc biệt quan trọng cấp quốc gia, được định hướng vận hành giai đoạn 2031 - 2035 với tổng công suất 4.000 - 6.400 MW.