Kịch bản ứng phó với biến động giá dầu để ổn định kinh tế

Khắc Kiên
Chia sẻ

Kinhtedothi - Sau những hệ lụy do đại dịch Covid-19, tình trạng biến động giá xăng dầu gần đây tiếp tục tác động trực tiếp tới thu nhập, chi tiêu và đời sống của người dân, doanh nghiệp... do đó, rất cần những giải pháp và kịch bản ứng phó.

Để làm rõ vấn đề trên, sáng 8/9, Báo Đầu tư tổ chức tọa đàm “Biến động giá dầu và kịch bản ứng phó cho ổn định và phát triển”.

Quang cảnh Tọa đàm. Ảnh: T.Huyền
Quang cảnh Tọa đàm. Ảnh: T.Huyền

Đi tìm lời giải

Tại thị trường Việt Nam, theo Tổng cục Thống kê, giá xăng dầu tăng 10% sẽ khiến lạm phát tăng 0,36 điểm phần trăm và tăng trưởng kinh tế giảm 0,5 điểm phần trăm. Giá dầu ảnh hưởng tới giá các nguyên liệu đầu vào khác, trực tiếp tác động dây chuyền đến cả nền kinh tế. 

Tính riêng chỉ trong hơn 10 ngày qua, giá xăng dầu thế giới có biến động mạnh, đặc biệt tại thị trường Singapore. Theo một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trong nước, nếu tham chiếu trên thị trường Singapore, giá xăng RON95 tại Việt Nam đang thấp hơn từ 500 - 800 đồng mỗi lít; xăng E5RON92 đang thấp hơn khoảng 400 - 700 đồng/lít và đặc biệt giá dầu đang thấp hơn từ 1.900 - 2.450 đồng/lít.

Cây xăng trên đường Trần Phú, quận Hà Đông. Ảnh: Khắc Kiên
Cây xăng trên đường Trần Phú, quận Hà Đông. Ảnh: Khắc Kiên

Mặc dù hiện tại có phần giảm nhưng vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy giá nhiên liệu sớm được bình ổn, viễn cảnh tăng giá vẫn đang ở trước mắt. Đặc biệt, thế giới đang hứng chịu cuộc khủng hoảng năng lượng và châu Âu đang đối mặt với mùa Đông khắc nghiệt sắp tới, nên các nước đang tăng cường dự trữ xăng dầu. Động thái này càng làm giá dầu có nguy cơ tiếp tục gia tăng. Trong khi đó, giá xăng dầu trong nước phụ thuộc rất lớn vào giá xăng dầu thế giới, vì nguồn cung xăng dầu trong nước không đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế.

Những biến động không ngừng của giá xăng, dầu, đòi hỏi cần có những kịch bản ứng phó, để nền kinh tế giữ vững mức tăng trưởng ổn định, bền vững. Tại Tọa đàm, Vụ trưởng Vụ Kinh tế Công nghiệp (Bộ KH&ĐT) Lê Tuấn Anh cho biết, Chính phủ đã triển khai nhiều chính sách, giải pháp điều hành ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ doanh nghiệp và đã thu được một số kết quả tốt.

Tuy nhiên, để có thể thích ứng với chi phí xăng, dầu tăng, ngoài việc điều chỉnh giá bán một số sản phẩm cho phù hợp, doanh nghiệp cũng nên triển khai thực hiện đồng thời một số giải pháp như: Tận dụng, tiết kiệm nguyên vật liệu ở mức tối đa nhằm có thể giảm bớt một phần chi phí, tăng cường quản lý, giám sát quá trình sản xuất kinh doanh chặt chẽ hơn, hạn chế thất thoát; đàm phán với đơn vị vận chuyển (xe thuê ngoài) để không tăng cước vận chuyển quá cao; tìm kiếm thêm các nhà cung cấp nguyên vật liệu khác để có chất liệu tốt, giá thành biến động ít nhất; đầu tư cải tiến dây chuyền để cải thiện môi trường làm việc và tăng năng suất để hạn chế chi phí đội giá thành sản phẩm.

Kỳ vọng đồng bộ chính sách

Thời gian qua, doanh nghiệp đã bị ảnh hưởng nặng nề do dịch bệnh Covid-19 chưa kịp phục hồi, thì nay lại thêm vấn đề mới đó là giá cả tăng cao, gây ảnh hưởng nặng cho ngành vận tải hoạt động trong hệ thống logistics.

Người dân đổ xăng tại cây xăng đường Nguyễn Lương Bằng, quận Đống Đa. Ảnh: Khắc Kiên
Người dân đổ xăng tại cây xăng đường Nguyễn Lương Bằng, quận Đống Đa. Ảnh: Khắc Kiên

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logisitics Việt Nam Lê Quang Trung, giá xăng dầu tăng đột biến ảnh hưởng rất lớn đến doanh nghiệp nói chung và hệ thống vận tải hoạt động logistics; phí xăng dầu chiếm hơn 30% trong tổng chi phí cấu thành của logistics hiện nay.

Bàn về các giải pháp ứng phó với tình trạng giá xăng dầu liên tục biến động, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Phan Đức Hiếu chia sẻ từ góc nhìn của cơ quan lập pháp của Việt Nam về xu hướng giá dầu đến hoạt động kinh doanh của nền kinh tế nói chung và khối doanh nghiệp nói riêng.

Theo ông Phan Đức Hiếu, bối cảnh thị trường và điều kiện đất nước cho thấy, việc đồng bộ Luật Dầu khí (sửa đổi) với các quy định của luật khác là cần thiết. Ví dụ để xây dựng một đường ống dẫn khí, phải chiểu theo nhiều luật khác như Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Xây dựng… Do đó, những quy định trong dự án luật nên theo hướng cho phép thực hiện các dự án thăm dò, khai thác dầu khí theo chuỗi, tránh một việc phải trình nhiều cơ quan, bộ ngành, tránh xung đột về pháp lý.

Trong khi đó, chuyên gia cao cấp Bộ phận Thương mại & Cung ứng dầu thô, Thị trường toàn cầu Công ty Idemitsu Kosan - Kenya Maeda đã đưa ra những bài học kinh nghiệm ứng phó trong bối cảnh bất ổn về nguồn cung và về giá xăng dầu trên thế giới, mức độ ảnh hưởng đối với Idemitsu Kosan và các hoạt động tại Việt Nam.

Dàn khoan dầu khí trên biển về đêm của Petrovietnam.
Dàn khoan dầu khí trên biển về đêm của Petrovietnam.

Ông Kenya cho biết, nhu cầu dầu thô toàn cầu trong trung và dài hạn dự kiến tăng. Dựa trên các kế hoạch mở rộng hoặc đóng cửa từ những nhà máy lọc dầu trong khu vực châu Á, dự đoán khả năng cung cấp sản phẩm từ xăng dầu trong trung và dài hạn sẽ không thoả mãn được nhu cầu tăng trưởng.

“Để duy trì nguồn cung xăng dầu ổn định đối với khía cạnh an ninh năng lượng (ngay cả trong thị trường mà không có triển vọng ổn định trong tương lai), cần phải thúc đẩy toàn bộ chuỗi cung ứng đối với các sản phẩm xăng dầu, từ thu mua các nguyên liệu đầu vào, sản xuất đến bán hàng và tiêu dùng” - vị này nói.

Trong khi đó, với vai trò là trung gian giữa bên mua và bên bán, Phó Tổng Giám đốc Sở giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) Nguyễn Đức Dũng đã đưa ra lời khuyên cho doanh nghiệp, để bình ổn sản xuất trong bối cảnh giá dầu bấp bênh.

Theo ông Nguyễn Đức Dũng, trên thế giới, doanh nghiệp xăng dầu thường dùng các công cụ bảo hiểm giá, thông qua những hợp đồng tương lai, hợp đồng quyền chọn để chốt giá nhập khẩu, xuất khẩu theo chu kỳ vài tháng, thậm chí vài năm. Điều này khiến giá đầu vào, đầu ra được ổn định, và khi giá biến động, họ có nhiều “room” để điều tiết thị trường hơn.

“Tôi kỳ vọng chúng ta sớm đồng bộ chính sách của các bộ ban ngành, để doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu có thể tự tin sử dụng những công cụ bảo hiểm giá một cách hiệu quả. Hiện vẫn còn nhiều vướng mắc về mặt cơ chế để có thể thực hiện một cách hiệu quả công cụ bảo hiểm giá này” - ông Nguyễn Đức Dũng nhấn mạnh.