Kỷ nguyên mới gọi tên những ai dám hành động quyết liệt

Theo TS Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội DN nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME), Tọa đàm với chủ đề “Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc” nhằm gợi mở tầm nhìn, khơi dậy khát vọng phồn vinh và kiến tạo hệ giá trị hành động cho từng cá nhân, DN, địa phương trong bối cảnh mới.

Đây cũng là dịp để chúng ta lắng nghe các ý kiến đa chiều, từ đó đề xuất nhóm giải pháp chiến lược góp phần thực thi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2021 - 2030 và hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

Bối cảnh kỷ nguyên mới - Cơ hội vươn mình kinh tế tri thức và cách mạng công nghiệp 4.0: AI, chuỗi khối, dữ liệu lớn, IoT, sản xuất bồi đắp (additive) đang tái định nghĩa giá trị gia tăng. Việt Nam nổi lên là trung tâm gia công phần mềm, bán dẫn, dịch vụ công nghệ thông tin, thu hút tập đoàn NVIDIA, Samsung, Foxconn, Amkor… Cơ hội tạo cú nhảy vọt “đi tắt đón đầu” chưa bao giờ rõ ràng như lúc này. Dịch chuyển chuỗi cung ứng khi căng thẳng địa chính trị và xu hướng “Trung Quốc + 1”, “Việt Nam + 1” giúp nước ta trở thành điểm đến của những “đại bàng” Nhật, Mỹ, EU. Làn sóng FDI dự kiến đạt 40 - 45 tỷ USD/năm giai đoạn 2025 - 2030, tạo không gian liên kết sản xuất – dịch vụ – đổi mới sáng tạo.

Đối với tăng trưởng xanh - Kinh tế tuần hoàn, từ Nghị quyết 29-NQ/TW đến Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu, Việt Nam đặt trọng tâm phát triển năng lượng tái tạo, nông nghiệp carbon thấp, tài chính xanh. Dự báo tới 2030, riêng thị trường tín dụng - trái phiếu xanh có thể đạt giá trị 30 tỷ USD, mở cửa cho DN nhỏ và vừa tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Kinh tế số ASEAN 2030 trị giá khoảng 1.000 tỷ USD. Việt Nam với lợi thế gần 77% dân số dùng Internet; gần 74% tiếp cận smartphone có thể bứt phá ở các mảng fintech, thương mại điện tử xuyên biên giới, ed-tech, health-tech. Làn sóng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo với số lượng đạt 3.800 (2024), xếp thứ 3 ASEAN. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với 200 quỹ đầu tư, 170 không gian làm việc chung, 65 vườn ươm hứa hẹn sinh sôi “kỳ lân” mới...

Tuy nhiên, TS Mạc Quốc Anh chỉ ra, năng suất lao động của Việt Nam bằng 62% Thái Lan, 37% Malaysia, 11% Singapore. Nếu không bứt phá, đà tăng trưởng có nguy cơ chậm lại. Áp lực công nghệ xanh khi EU CBAM, Mỹ “shop-floor sustainability” buộc DN phải đầu tư chuyển đổi quy trình, thay thế máy móc tiêu tốn năng lượng. Dân số già hóa nhanh với tỷ lệ người trên 60 tuổi sẽ đạt 20% vào 2038, gây sức ép hệ thống an sinh. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng 60% lãnh thổ dẫn đến chịu rủi ro lũ lụt, Đồng bằng Sông Cửu Long có nguy cơ ngập xấp xỉ 0,8m nước biển vào 2100, ảnh hưởng 18 triệu dân. Năng lực quản trị theo khảo sát 2024, chỉ 26 % DN nhỏ và vừa áp dụng tiêu chuẩn quản trị xuyên biên giới (IFRS, ISO 14001, SA 8000). Về khoảng cách đô thị – nông thôn, thu nhập bình quân nông thôn bằng gần 62% khu vực thành thị; hạ tầng số còn phân mảnh. Nếu không nhận diện đúng và ứng phó linh hoạt, cơ hội vàng có thể thoát khỏi tầm tay.

Vai trò của cộng đồng DN - Trung tâm sáng tạo DN là “cỗ máy kiến tạo giá trị” và “tế bào” của nền kinh tế, dẫn dắt đổi mới sáng tạo khi chính DN, đặc biệt khu vực tư nhân, sở hữu 70% nguồn lực R&D. "Không đổi mới, DN tự đánh mất mình" - TS Mạc Quốc Anh nói.

Đồng thời, lan tỏa văn hóa kinh doanh chính trực: “Tín - Tâm - Minh bạch” là hộ chiếu đưa thương hiệu Việt ra biển lớn. Ngoài ra, gắn kết chuỗi giá trị toàn cầu, tham gia OEM → ODM → OBM, đưa hàm lượng tri thức nội địa từ 10% lên 50% trong 10 năm. Nâng tầm trách nhiệm xã hội thực thi ESG không chỉ là yêu cầu khách hàng quốc tế mà là nghĩa vụ thế hệ. Mỗi DN cần lộ trình Net Zero, quản trị rủi ro khí hậu. Hà Nội, với hơn 400.000 DN và cộng đồng khởi nghiệp sôi động, phải tiên phong thí điểm sandbox, quỹ đầu tư thiên thần, trung tâm đổi mới sáng tạo cấp thành phố - hình mẫu lan tỏa. 

TS Mạc Quốc Anh khẳng định: "Khát vọng xây dựng một Việt Nam giàu mạnh - hùng cường - hạnh phúc không thể hiện hữu nếu thiếu một liên minh hành động rộng rãi. Đó là, Chính phủ đóng vai “nhạc trưởng”, cải cách thủ tục, bảo vệ quyền tài sản, tạo sân chơi bình đẳng. DN là “người chơi chính”, dám nghĩ lớn, làm thật, bền bỉ đổi mới. Hệ thống tài chính - ngân hàng cung cấp “nhiên liệu” dài hạn, chi phí hợp lý. Viện, trường, chuyên gia là “trí tuệ tư vấn”, cung cấp giải pháp dựa trên bằng chứng. Người dân, cộng đồng là “khách hàng - giám sát”, nuôi dưỡng hệ sinh thái tiêu dùng có trách nhiệm". 

"Kỷ nguyên mới không chờ đợi chúng ta kịp thích ứng; nó chỉ gọi tên những ai dám ước mơ lớn và hành động quyết liệt. Hơn bốn nghìn năm lịch sử dựng nước - giữ nước dạy rằng: Dân ta nên nhớ chữ đồng -  "đồng tình - đồng sức - đồng lòng - quyết chí - đồng minh". Trong tinh thần đó, tôi tin chắc rằng kết quả tọa đàm hôm nay sẽ đóng góp thiết thực vào hoạch định chính sách, tiếp thêm năng lượng cho DN, khơi dậy khát vọng vươn mình và lan tỏa niềm tin vào một tương lai thịnh vượng" - TS Mạc Quốc Anh nhấn mạnh.