Lan tỏa những cách làm hay để nghệ thuật thực sự thăng hoa trong trường học

Âm nhạc – khởi nguồn của tinh thần sáng tạo

Sự kiện thu hút sự quan tâm, tham dự của đại diện lãnh đạo Bộ GD&ĐT, UBND và cán bộ phụ trách Văn hóa - xã hội các phường; Ban giám hiệu các trường học trên địa bàn cùng đội ngũ nghệ sĩ là các NSND, NSƯT và các chuyên gia đầu ngành về nghệ thuật, âm nhạc, giáo viên cùng đông đảo phụ huynh, học sinh.

Chuyên đề vừa là một bữa tiệc âm nhạc - nghệ thuật đặc sắc được biểu diễn bởi các học sinh – minh hoạ sinh động cho hiệu quả của mô hình giáo dục nghệ thuật trong nhà trường, vừa là diễn đàn để lãnh đạo ngành giáo dục, các chuyên gia, nghệ sĩ và giáo viên trao đổi kinh nghiệm triển khai giáo dục nghệ thuật tại các trường học trên địa bàn Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Chia sẻ về chặng đường 15 năm đưa âm nhạc - nghệ thuật vào giảng dạy, nhà giáo Đàm Tiến Nam, Hiệu trưởng Trường THCS & THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm - Cầu Giấy cho biết, nhà trường khi bắt đầu đưa âm nhạc vào chương trình chính khóa vào năm 2010 - từ sáng kiến của TS Nguyễn Văn Hoà – Chủ tịch Hội đồng sáng lập, một người làm giáo dục có tình yêu lớn với nghệ thuật.

Ngày đó, nhà giáo Nguyễn Văn Hoà đã sớm nhận ra rằng: tri thức chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó được thổi hồn bằng cảm xúc và cái đẹp. Và âm nhạc – nghệ thuật đã được chọn làm mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển nhân cách và khơi mở sáng tạo cho học sinh.

Thầy Nguyễn Văn Hòa đã mạnh dạn chọn âm nhạc - nghệ thuật là một trong những trụ cột xây dựng môi trường giáo dục khác biệt, nhân văn và hiện đại. Vì vậy việc đổi mới dạy học âm nhạc ở trường Nguyễn Bỉnh Khiêm đã được định hướng rõ ràng, đó là: không làm theo phong trào; không dạy cho có; không đi theo mô hình ngắn hạn; mà phải xây dựng chiến lược 3 - 5 năm, 10 năm, phải phát triển liền mạch từ tiểu học qua THCS và lên đến THPT.

Việc đưa nghệ thuật vào trường học không chỉ tạo ra những giờ học hấp dẫn, mà còn trở thành nền tảng quan trọng trong việc xây dựng môi trường giáo dục hạnh phúc. Đây cũng là bản sắc đã đồng hành với Trường Nguyễn Bỉnh Khiêm suốt 15 năm qua.

Trường đặt mục tiêu rõ ràng cho từng cấp học: học sinh tiểu học biết sử dụng một loại nhạc cụ, làm quen tiết tấu, xướng âm, cảm thụ âm nhạc; học sinh THCS đạt mức thành thạo, có thể hòa tấu, hợp xướng và trình diễn; học sinh THPT hướng tới khả năng sáng tạo nghệ thuật, lập ban nhạc biểu diễn và tham gia các dự án nghệ thuật lớn.

Một trong những giải pháp trọng tâm để hiện thực hóa mục tiêu này là xây dựng đội ngũ giáo viên vững mạnh. Những ngày đầu, trường chỉ có 2-3 giáo viên âm nhạc; đến nay, đội ngũ đã phát triển lên 30 người. Sau 15 năm, Trường Nguyễn Bỉnh Khiêm đã trở thành một trong những đơn vị tiên phong triển khai giáo dục âm nhạc - nghệ thuật một cách bài bản, toàn diện.

Tăng cường trải nghiệm cảm xúc nghệ thuật cho học sinh

Trong khuôn khổ chương trình, các chuyên gia, nhà quản lý, nghệ sĩ cùng các khách mời đã tham gia tọa đàm, phân tích vai trò của giáo dục nghệ thuật trong việc hình thành nhân cách, nuôi dưỡng cảm xúc và phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh; đồng thời bày tỏ sự đồng tình với chủ trương bồi đắp tình yêu âm nhạc cho học sinh khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT) Thái Văn Tài nhấn mạnh, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 được xây dựng để tạo môi trường cho mọi năng lực của người học được thể hiện. Các môn học và hoạt động giáo dục đều hướng đến việc khơi dậy sáng tạo, phát triển phẩm chất – năng lực của học sinh thông qua trải nghiệm thực tiễn, thay vì chỉ nghe giảng và tiếp nhận kiến thức một chiều.

Từ trải nghiệm nhiều năm tham gia biểu diễn, làm giám khảo hay khách mời tại các trường phổ thông, ca sĩ Đoàn Thúy Trang nhận thấy, các hoạt động âm nhạc trong trường học đang ngày càng phát triển, đó là một tín hiệu đáng mừng cho thấy âm nhạc và nghệ thuật ngày càng giữ vai trò quan trọng trong đời sống.

Liên quan chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc đưa nghệ sĩ chuyên nghiệp tham gia giảng dạy tại trường học, Vụ trưởng Vụ giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT) Thái Văn Tài cho rằng, đây là cách để tăng cường tính trải nghiệm, cảm xúc và tính nghệ thuật trong quá trình học. Nghệ sĩ mang vào lớp học năng lượng, kỹ năng biểu diễn, kinh nghiệm thực tế mà giáo viên khó có thể có được, từ đó giúp học sinh được học bằng cả cảm xúc, thái độ và hành động.

Đồng tình và ủng hộ chủ trương nhân văn của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc về việc đưa nghệ sĩ chuyên nghiệp tham gia giảng dạy tại trường học, TS.NSND Cồ Huy Hùng – Trưởng khoa Âm nhạc truyền thống (Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) bày tỏ: sự kết hợp giữa kinh nghiệm nghề nghiệp của nghệ sĩ và tinh thần trẻ trung của học sinh giúp các giờ học âm nhạc trở thành không gian nghệ thuật đúng nghĩa. Mỗi năm, Học viện đều tiếp nhận học sinh của trường trúng tuyển vào hệ chính quy, chủ yếu ở nhóm nhạc cụ truyền thống.

Khẳng định, chủ trương đưa nghệ sĩ vào giảng dạy là phù hợp, ca sĩ Đoàn Thúy Trang – giảng viên Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương nhấn mạnh, âm nhạc mang lại sự thư giãn, cân bằng cảm xúc cho học sinh sau những giờ học căng thẳng, đồng thời hỗ trợ phát triển toàn diện. Nghệ sĩ tuy không có đầy đủ kỹ năng sư phạm như giáo viên chuyên trách nhưng lại có ưu thế về kinh nghiệm biểu diễn, khả năng truyền cảm hứng và tạo sự tự tin cho học sinh.

Nữ ca sĩ cũng cho biết, nếu có cơ hội giảng dạy chính thức để truyền cảm hứng cho học sinh, cô sẵn sàng tham gia để góp phần nhỏ bé vào công tác giáo dục âm nhạc – nghệ thuật cho các em học sinh - những chủ nhân tương lai của đất nước.

Theo đánh giá của các đại biểu, chuyên gia, toạ đàm thực sự là nơi hội tụ những ý tưởng tâm huyết, góp phần lan tỏa những cách làm hay để nghệ thuật thực sự thăng hoa trong các trường học trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.