Lễ hội du lịch chùa Hương đổi mới cách nghĩ cách làm để hút khách quanh năm

Bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch

Lễ hội du lịch Chùa Hương một trong những lễ hội truyền thống quy mô lớn, có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống văn hóa - tín ngưỡng của Nhân dân cả nước, đồng thời là sản phẩm du lịch tâm linh đặc sắc của Thủ đô Hà Nội.

Chủ tịch UBND xã Hương Sơn Lê Văn Trang cho biết, lễ hội chùa Hương được xác định là một kênh quảng bá quan trọng giới thiệu hình ảnh Chùa Hương và xã Hương Sơn như một điểm đến du lịch văn hóa – tâm linh tiêu biểu của Thủ đô. Việc tổ chức lễ hội năm 2026 không chỉ phục vụ nhu cầu tham quan, chiêm bái của người dân, du khách mang tính mùa vụ mà còn hướng tới xây dựng Chùa Hương trở thành điểm đến du lịch hoạt động quanh năm, với các sản phẩm đa dạng, chất lượng, gắn kết giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế – xã hội địa phương.

“Lễ hội chùa Hương năm 2026 với chủ đề xuyên suốt “An toàn - Thân thiện - Chất lượng” thể hiện rõ quyết tâm của địa phương trong việc nâng tầm giá trị di sản, lấy du khách làm trung tâm và xây dựng Chùa Hương trở thành điểm đến du lịch hoạt động quanh năm, hòa quyện giữa chiều sâu văn hóa tâm linh và nhịp điệu công nghệ của thời đại” - ông Lê Văn Trang nêu rõ.

Thông tin từ UBND xã Hương Sơn cho thấy, lễ hội chùa Hương năm 2026 bắt đầu từ ngày 18/2 đến hết ngày 11/5 (tức từ mùng 2 tháng Giêng đến ngày 25/3 năm Bính Ngọ). Lễ khai hội vào ngày 22/2 (tức mùng 6 tháng Giêng). Không gian lễ hội bao trùm toàn bộ quần thể Di tích quốc gia đặc biệt chùa Hương với 4 tuyến tham quan chính và 20 điểm đền, chùa, động thờ Phật. Để thu hút du khách chọn chùa Hương làm điểm đến, những dịch vụ không còn phù hợp trong khu di tích đã được dỡ bỏ trả lại không gian văn hóa - tâm linh trang nghiêm trước mùa lễ hội. Cụ thể, xã Hương Sơn đã tháo dỡ, chỉnh trang 155 điểm kinh doanh, trong đó 71 điểm tháo dỡ toàn bộ, 84 điểm tháo dỡ kết hợp chỉnh trang; trả lại khoảng 6.500m² đất cho không gian chung của di tích.

Thông tin từ UBND xã Hương Sơn cho thấy, điểm nhấn trong công tác tổ chức Lễ hội du lịch chùa Hương năm nay là thành lập tổ phản ứng nhanh xử lý thông tin sự việc qua đường dây nóng 19001207… Đặc biệt, xã Hương Sơn sẽ miễn phí trông ô tô dịch vụ (biển màu vàng) và xe từ 10 chỗ ngồi trở lên ở các bãi trông giữ xe theo quy định.

Phục vụ đón khách về tham quan thắng cảnh chùa Hương liên tục trong suốt 12 tháng. Quy hoạch Khu di tích quốc gia đặc biệt chùa Hương, địa phương đang hoàn thiện quy hoạch, lấy ý kiến các bộ, ngành trung ương để trình Chính phủ công nhận Chùa Hương là Khu du lịch Quốc gia trong năm 2026, tiến tới hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thiên nhiên thế giới vào năm 2030.

Qua đó, tạo căn cứ pháp lý cho việc tổ chức quản lý và thu hút đầu tư theo hướng bài bản. Trong định hướng đầu tư hạ tầng khu di tích, thành phố đã ủy quyền cho địa phương phê duyệt chủ trương đầu tư, với quy mô nguồn lực dự kiến khoảng 2.000 tỷ đồng, tạo nền tảng lâu dài cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích.

Phát triển du lịch chùa Hương 4 mùa

Không dừng lại ở mùa lễ hội truyền thống, xã Hương Sơn xác định thời gian tới sẽ định hướng phát triển du lịch chùa Hương quanh năm. Từ tháng 5 đến tháng 12/2026, địa phương tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa - tâm linh, du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái, mạo hiểm trên cả bốn tuyến di tích quốc gia đặc biệt chùa Hương.

Để thu hút du khách đến với Hương Sơn quanh năm, địa phương đã xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao quy mô cấp thành phố, quốc gia và quốc tế, được định hướng tổ chức gắn với các thời điểm như Phật Đản, mùa hoa sen, hoa súng.

Bí thư Đảng ủy xã Hương Sơn Trần Đức Hải thông tin, với quy mô hàng triệu lượt khách mỗi năm, nhu cầu tiêu dùng về thực phẩm, nông sản, thủy sản là rất lớn. Vì vậy, Hương Sơn định hướng tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng tạo ra các sản phẩm phục vụ trực tiếp hoạt động du lịch, từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín, qua đó tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân ngay trên địa bàn.

Thực tế thời gian qua, xã đã chủ động làm việc với Học viện Nông nghiệp Việt Nam để nghiên cứu, triển khai các nội dung liên quan. Bên cạnh đó, địa phương cũng đã làm việc với các cơ quan chuyên môn về thủy lợi, tập trung các giải pháp trị thủy, bảo đảm ổn định mực nước trên Suối Yến, tạo điều kiện để từng bước khai thác hoạt động du lịch quanh năm, thay vì chỉ tập trung theo mùa lễ hội như trước.

Song song với đó, UBND xã Hương Sơn cũng đã đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý lễ hội. Phối hợp với các đơn vị viễn thông để xây dựng hạ tầng mạng, lắp đặt camera AI tại các điểm trọng yếu góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, bảo đảm an ninh, an toàn và tính minh bạch. Trong thời gian diễn ra lễ hội, công tác hành chính, thông tin, tuyên truyền và chuyển đổi số được triển khai đồng bộ. Các hoạt động điều hành, báo cáo, xử lý công việc được thực hiện trên hệ thống quản lý văn bản điện tử; thông tin về lễ hội được truyền tải đa phương tiện trên các kênh báo chí, phát thanh – truyền hình và nền tảng số.

Đồng thời xã Hương Sơn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý vé tham quan, vé đò thuyền bằng mã QR, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào công tác thuyết minh, hướng dẫn tự động qua mã QR để khách tìm hiểu về điểm đến. Đồng thời vận hành đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của du khách, thu thập và phân tích dữ liệu lượng khách theo khung giờ… Những cố gắng này cho thấy bước chuyển rõ nét của địa phương từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý thông minh, lấy trải nghiệm của du khách làm trung tâm.

Góp ý để xã Hương Sơn đưa danh thắng chùa Hương trở thành điểm du lịch trọng điểm của ngành du lịch Việt Nam, Phó giám đốc cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội Nguyễn Thành Lợi cho rằng, việc xã Hương Sơn tăng cường đưa ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số vào quá trình đón du khách thể hiện sự nhanh nhạy của địa phương trong thực hiện chỉ đạo của Thành phố về việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Để Hương Sơn trở thành điểm đến của du khách quanh năm bên cạnh việc nâng cao chất lượng dịch vụ còn đòi hỏi địa phương đẩy mạnh hoạt động xúc tiến, quảng bá điểm đến trên các phương tiện thông tin đa phương tiện với nhiều ngôn ngữ sẽ góp phần đẩy mạnh thương hiệu của Hương Sơn tới du khách quốc tế.

“Trong quá trình tổ chức Lễ hội chùa Hương năm 2026, xã Hương Sơn cần có thông tin xuyên suốt cho các cơ quan truyền thông để cập nhật kịp thời và lan tỏa thông tin liên tục đồng thời có định hướng dẫn dắt dư luận” - PGS.TS Nguyễn Thành Lợi nhấn mạnh.