Lễ tổng kết Dự án P2ACE và tọa đàm: “Thanh niên chung tay hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường”

Dự chương trình có PGS.TS Bùi Thị An - Viện Trưởng Viện tài nguyên môi trường và phát triển cộng đồng, nguyên đại biểu Quốc hội khóa XIII; đại diện lãnh đạo Hội Nhà báo Hà Nội, đại diện lãnh đạo Trường Đại học Sao Đỏ (Hải Phòng)...

Về phía Ban tổ chức có PGS. TS Nguyễn Thị Trường Giang - Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền; PGS. TS Nguyễn Thành Lợi - Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội; Thạc sĩ Dương Thị Bích - Phó hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội (Hà Nội); Bà Hoàng Phương Thảo - Trưởng đại diện ActionAid Quốc tế tại Việt Nam; Bà Trần Bích Hạnh - Thành viên Hội đồng quản lý Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV), Tổng giám đốc liên doanh Hồ Tây Berjaya.

Đồng thời, chương trình có sự tham gia của các Nhóm Thanh niên Y4SDGs tại 7 tỉnh, thành phố của Việt Nam (Hà Nội, Lâm Đồng, Đắk Lắk, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Vĩnh Long, Cà Mau) và Nhóm Thanh niên Y4SDGs khu vực ASEAN với các đại diện đến từ Campuchia và Philippines. Bên cạnh đó là sự đồng hành của hơn 150 sinh viên đến từ Trường Đại học Lâm nghiệp, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội, Trường Đại học Sao Đỏ và Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp; cùng với sự tham gia của 20 cơ quan báo chí Trung ương.

Thanh niên Việt Nam ngày càng tích cực hơn trong hành động về khí hậu

Phát biểu khai mạc chương trình, Thạc sĩ Dương Thị Bích - Phó hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội nhấn mạnh, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu nhiều tác động nhất của tình trạng nhiệt độ trái đất tăng, nước biển dâng. Việc thay đổi nhận thức, lối sống hướng tới một môi trường bền vững, đồng thời chủ động trong công tác dự báo và hành động kịp thời, quyết liệt được xem là có vai trò quyết định trong việc thích ứng, hạn chế thiệt hại do biến đổi khí hậu.

Từ đầu năm 2025 đến nay, Việt Nam liên tiếp ghi nhận những đợt thiên tai đặc biệt nghiêm trọng. Mưa lớn, lũ chồng lũ, bão bất thường nhiều lần phá vỡ kỷ lục lịch sử, gây thiệt hại nặng nề cho người dân và đặt hệ thống dự báo, cảnh báo trước thách thức rất lớn. Điều đó càng thúc đẩy mỗi chúng ta phải chung tay để ứng phó với biến đổi khí hậu.

Theo Thạc sĩ Dương Thị Bích, khách mời tham dự sự kiện này đa phần là sinh viên, một lực lượng trẻ trung, năng động, đầy nhiệt huyết và sáng tạo. Lực lượng này là những người gánh vác trọng trách xây dựng tương lai cho đất nước. Vì vậy, vai trò của họ trong ứng phó với biến đổi khí hậu là vô cùng quan trọng. Sinh viên có thể đóng góp vào công cuộc bảo vệ môi trường bằng nhiều cách, từ những hành động nhỏ nhất trong cuộc sống hàng ngày đến việc tham gia các hoạt động nghiên cứu, vận động chính sách.

Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội rất chú trọng đến việc nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu cho sinh viên như: khuyến khích sinh viên tham gia các hoạt động vận động chính sách, kêu gọi các cơ quan chức năng ban hành những chính sách bảo vệ môi trường hiệu quả và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Cùng với đó, nhằm kêu gọi mọi người có hành động cụ thể trong việc chung tay chống lại biến đổi khí hậu, Trường luôn chủ động lồng ghép nội dung tuyên truyền về môi trường vào các hoạt động cụ thể trong các chương trình văn nghệ và phong trào tình nguyện. Vừa qua, hơn 1.000 sinh viên của Trường cùng với hàng nghìn sinh viên của Trường Đại học Sao Đỏ (Hải Phòng), Trường cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, Trường Đại học Lâm nghiệp và các trường THPT-THCS trên cả nước đã tham gia các khoá học về Giáo dục Môi trường trên nền tảng học trực tuyến do ActionAid Việt Nam tài trợ, với các chủ đề như: Thanh niên và Công lý Khí hậu, Thanh niên và các Mục tiêu SDG, Thúc đẩy Thanh niên tham gia Cách mạng số Xanh, Thỏa thuận Xanh Châu Âu… nhằm giáo dục về môi trường và tăng cường sự tham gia của thanh niên, những nhà lãnh đạo của tương lai, trong nỗ lực chung tay xây dựng một hành tinh phát triển bền vững.

"Chúng tôi thấy rằng, thanh niên Việt Nam nói chung, sinh viên của Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội nói riêng đang ngày càng tích cực hơn trong hành động về khí hậu. Các bạn sử dụng mạng xã hội, các phương tiện truyền thông để lan tỏa thông điệp về biến đổi khí hậu đến cộng đồng thông qua việc chia sẻ những bài viết, video, hình ảnh về biến đổi khí hậu, kêu gọi mọi người chung tay bảo vệ môi trường" - Phó hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội cho biết.

Tại tọa đàm, PGS.TS Bùi Thị An cùng đại diện thanh niên của Việt Nam, Campuchia đã chia sẻ về những kinh nghiệm đúc rút từ thực tế để cùng gợi ý những cách thức triển khai hiệu quả trong vấn đề thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.

Đánh giá về vai trò và mức độ tham gia thực chất của cộng đồng, đặc biệt là thanh niên, trong bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, PGS.TS Bùi Thị An cho rằng: Thanh niên đã tham gia một cách rất tích cực bằng những hành động từ cụ thể cho đến chuyện tham vấn chính sách. Ví dụ như các phong trào của các trường đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia, của TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Cần Thơ.... Các bạn đã xây dựng được các câu lạc bộ để tham gia trồng cây, câu lạc bộ tham gia thu rác, các câu lạc bộ tái chế…

Tuy nhiên, PGS.TS Bùi Thị An cũng mong muốn giai đoạn tới, thanh niên sẽ được tạo điều kiện tham gia vào tham vấn chính sách một cách cụ thể hơn, chủ động hơn từ giai đoạn làm thiết kế quy hoạch, đến tạo điều kiện về tài chính.

Chia sẻ về sự tham gia cụ thể của thanh niên vào hoạt động bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, sinh viên Lương Nhật Linh - Ủy viên Ban thường vụ Đoàn Thanh niên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Bí thư Liên chi Đoàn Viện Báo chí - Truyền thông cho biết, xác định được nhiệm vụ của sinh viên báo chí - truyền thông, Linh cùng nhóm đã làm những chiến dịch “tạo tác động”. Không chỉ tạo hashtag, mà phải tạo thói quen mới. Không chỉ tạo hình ảnh đẹp, mà phải góp phần định hình chuẩn mực hành vi xanh trong cộng đồng sinh viên.

"Khi người trẻ được trao một lộ trình cụ thể, họ không chỉ xem, họ hành động" - Nhật Linh khẳng định. Vì vậy, trong các bài tập thực hành truyền thông tại trường, khi triển khai những chiến dịch môi trường, nhóm của Linh không dừng lại ở việc sản xuất video kêu gọi hay thiết kế poster đẹp mà đã xây dựng checklist việc làm hàng ngày thay đổi thói quen, tạo cam kết online về việc hạn chế sử dụng đồ nhựa, túi ni -lon, có theo dõi và báo cáo kết quả sau chiến dịch.

Bên cạnh đó, Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã đưa phong trào “Ngày Chủ nhật Xanh” do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phát động vào kế hoạch chính thức và tiêu chí thi đua và trở thành hoạt động thường niên, góp phần duy trì hành vi xanh trong cộng đồng sinh viên.

Thanh niên phải hành động "mới thay đổi được thế giới"

Tại tọa đàm, PGS.TS Bùi Thị An cũng các bạn sinh viên đã nêu những "nút thắt" trong việc huy động nguồn lực xã hội cho thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm khắc phục, huy động tốt nguồn lực xã hội cho vấn đề này, trong đó nhấn mạnh vai trò tham gia của thanh niên.

PGS.TS Bùi Thị An cho rằng, thanh niên phải hành động, phải tham gia chính sách và phải lan tỏa tới tất cả các cơ quan về vấn đề bảo vệ môi trường để cổ vũ cộng đồng. Trước hết là thay đổi chính mình, những thói quen mà trước đây ta chưa có, thứ hai là thay đổi trong gia đình mình, thay đổi trong bạn bè mình.

Về hành động, thanh niên có thể tham gia vào các việc làm cụ thể, ví dụ như không đi xe máy quá cũ hoặc chuyển sang đi xe điện để giảm phát thải; hoặc tham gia trồng cây xanh.

"Việc đầu tiên là hành động, dứt khoát là phải hành động. Phải hành động thì mới thay đổi được thế giới, không hành động thì không xoay chuyển được, khẩu hiệu vẫn là khẩu hiệu, giấy tờ vẫn là giấy tờ" - PGS.TS Bùi Thị An nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, sinh viên tham gia phản biện chính sách, tham gia chính sách thông qua nêu ý kiến từ cuộc sống thực tế tại gia đình mình, cơ sở của mình, trong trường đại học, trường cao đẳng và trong cuộc sống hàng ngày.

Đại diện thanh niên Hiệp hội Mạng lưới Thanh niên Campuchia Vann Bônna cho biết, trong khuôn khổ các hoạt động bảo vệ môi trường khu vực, cộng đồng thanh niên Campuchia đang khẳng định vai trò là lực lượng nòng cốt, không chỉ trong các hoạt động nâng cao nhận thức mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình hoạch định chính sách. Với sự đồng hành của ActionAid Quốc tế và các tổ chức như Hiệp hội Thanh niên Khmer, Mạng lưới Thanh niên Campuchia (CYN), phong trào này đã lan tỏa mạnh mẽ tới hơn 15 trường phổ thông và đại học trên cả nước.

Bên cạnh việc nỗ lực đưa tiếng nói trẻ vào các nghị trình quốc gia, vấn đề xây dựng lòng tin giữa các bên liên quan là một thách thức lớn được thanh niên Campuchia đặc biệt chú trọng. Theo Van Bôna, chìa khóa để thu hút sự tham gia của cộng đồng không nằm ở những bài thuyết trình lý thuyết mà phải bắt nguồn từ những hành động thực tế và sự minh bạch tuyệt đối.

Thay vì chỉ truyền thông đơn thuần về tác hại của rác thải, mạng lưới thanh niên đã chọn cách "làm gương" thông qua các hoạt động thực địa cụ thể.

"Chúng tôi không chỉ đến cộng đồng để thuyết trình hay giảng bài suông. Chúng tôi trực tiếp ra thực địa nhặt rác - đó là hành động cụ thể để tạo dựng niềm tin bước đầu với người dân" - Vann Bôna chia sẻ.

Đồng thời, tọa đàm cũng được nghe những sáng kiến, giải pháp nhằm thúc đẩy vai trò, sự tham gia của thanh niên trong khối ASEAN vào hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.

Phát biểu kết luận tọa đàm bà Trần Bích Hạnh - Thành viên HĐQL Quỹ AFV cho biết, trong 10 năm qua, AFV là đối tác chiến lược của ActionAid Vietnam tại hơn 10 tỉnh, thành phố trên cả nước. Trong hành trình này, AFV đã đồng hành cùng ActionAid Việt Nam tăng cường kết nối với thanh niên khu vực ASEAN nhằm nâng cao hiểu biết về biến đổi khí hậu và các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) thông qua các dự án: “Xây dựng năng lực lãnh đạo cho Thế hệ trẻ Việt Nam trở thành Công dân toàn cầu”, được tài trợ bởi Chương trình Reach Out to Asia (ROTA) của Education Above All (EAA), triển khai trong giai đoạn 2021 - 2024; Dự án “Hợp tác hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường” (P2ACE), triển khai trong giai đoạn 2023 - 2026.

Bên cạnh đó, từ năm 2021, Quỹ AFV cũng là đối tác của ActionAid Việt Nam và Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội trong chương trình truyền thông Giải Báo chí “Những cống hiến thầm lặng”. Chương trình hướng tới việc tạo dựng một sân chơi chất lượng và sáng tạo cho các nhà báo và tác giả không chuyên, đặc biệt là người trẻ, trong công tác truyền thông và nâng cao năng lực cho thanh niên và cộng đồng, vì một cuộc sống tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người, đặc biệt là các nhóm yếu thế.

Với những kết quả và thành công đạt được từ các chương trình, dự án nêu trên, Quỹ AFV bày tỏ niềm tin và mong muốn tiếp tục đồng hành cùng ActionAid Việt Nam, các đối tác và đặc biệt là các bạn thanh niên Việt Nam và khu vực ASEAN trong hành trình sắp tới. Trong đó có nâng cao sự tham gia và đóng góp của thanh niên trong việc đồng thiết kế, triển khai, giám sát và báo cáo các chính sách, kế hoạch liên quan của Việt Nam, trong giai đoạn đến năm 2030; Hỗ trợ các ý tưởng, dự án hợp tác giữa thanh niên Việt Nam, Campuchia, Philippines và trong khu vực ASEAN.

Trích dẫn

Trích dẫn 1

Mang lại lợi ích cho gần 5.000 thanh niên và cư dân ASEAN

Dự án P2ACE - - Hợp tác hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường được triển khai tại 3 nước: Việt Nam, Campuchia, Philippine nhằm góp phần tăng cường sự tham gia và đóng góp của thanh niên trong công tác bảo vệ môi trường và giảm nhẹ rủi ro thiên tai (GNRRTT) và và giảm tác động tiêu cực của BĐKH.

Sau thời gian triển khai, Dự án đạt được một số kết quả nổi bật thông qua các hợp phần như:

Hợp phần Giáo dục Môi trường đã tạo dựng được: 01 nền tảng học trực tuyến với 03 Module về chủ đề Mục tiêu phát triển bền vững, Biến đổi khí hậu, Chuyển đổi số; 524 tiết học trực tiếp & trực tuyến được tổ chức tại 134 trường Đại học, THPT và THCS; Gần 25.000 thanh niên hoàn thành khóa học Giáo dục Môi trường.

Hợp phần Sáng kiến và hành động do thanh niên lãnh đạo đã đạt được kết quả: 41 nhóm Thanh niên vì Phát triển bền vững (Y4SDGs) được thành lập và hoạt động tích cực; 41 sáng kiến thanh niên được thực hiện, mang lại lợi ích cho gần 5.000 thanh niên và cư dân ASEAN

Hợp phần Truyền thông và vận động chính sách đã đạt được kết quả: 03 chuyến thăm và trao đổi kinh nghiệm về hành động thích ứng với BĐKH cho thanh niên tại ASEAN; 02 Hội thảo chính sách được tổ chức tại Việt Nam; 06 thanh niên, nhà báo trẻ, nhà hoạch định chính sách trẻ được hỗ trợ để tham gia các diễn đàn thanh niêm/BĐKH và các chủ đề liên quan tại khu vực ASEAN và quốc tế.

Tại Việt Nam đã tổ chức mô hình hạn chế sử dụng túi ni - lon ở Xuân Mai, Hà Nội với việc giúp 30% người dân hạn chế sử dụng túi ni - lôn sau 6 tháng; gần 150 hộ dân cam kết thay đổi thói quen sử dụng túi ni - lon và thay thế bằng túi vải, ống hút tre.

Hay như phong trào thanh niên "Ngày Chủ nhật Xanh" giảm thiểu rác thải nhựa (năm 2023) đổi rác lấy lối sống xanh: trong 3 tháng nhóm tặng 600 thùng cây, lặp 10 thùng rác và cùng cộng đồng thu gom hơn 240kg giấy; 57,8kg nhựa; 550 viên pin và nhiều rác nguy hại để xử lý đúng cách" - Huỳnh Tuấn Anh, Phó trưởng nhóm Y4SDG, TP Hồ Chí Minh cho biết.

Câu lạc bộ Thanh niên sáng tạo xanh - sản xuất sản phẩm thủ công từ nguyên liệu tái chế (năm 2024): chỉ trong thời gian ngắn, nhóm tổ chức hơn 30 hoạt động và 10 workshop, thu hút hàng trăm bạn trẻ; hơn 1.000 phần quà thiện nguyện được trao đi, mỗi món quà mang theo câu chuyện sẻ chia từ vật liệu tái chế...