Mưa lũ kéo dài, nông dân Sơn La chuyển hướng sản xuất để thích nghi

Tại HTX Nông sản Sơn La (xã Chiềng Mai), với 7 thành viên chính và liên kết gần 15 hộ sản xuất, đơn vị đã xây dựng vùng chuyên canh rau an toàn theo quy trình VietGAP trên diện tích hơn 20 ha, cung ứng hơn 1.000 tấn rau củ quả mỗi năm cho thị trường trong và ngoài tỉnh.

Ông Hoàng Văn Trường, Phó Giám đốc HTX cho biết: “Những ngày qua, mưa lớn kéo dài, HTX đã hướng dẫn thành viên chủ động cải tạo luống, nâng cao mặt đất, thoát nước nhanh, hạn chế ngập úng. Đồng thời, HTX ưu tiên trồng rau ngắn ngày như cải thìa, cải bó xôi, xà lách…”. Ngoài ra, các thành viên áp dụng phương pháp ươm cây giống trong khay hoặc túi bầu, giúp cây bén rễ nhanh, tỷ lệ sống cao.

Mùa mưa là thời điểm nhiều sâu bệnh phát sinh như thán thư, sâu ăn lá, đục thân… HTX chú trọng vệ sinh đồng ruộng, trồng đúng mật độ, sử dụng chế phẩm sinh học và phân hữu cơ hoai mục để tăng sức đề kháng cho cây, cải tạo đất và hạn chế rửa trôi dinh dưỡng.

Gia đình chị Lò Thị Tâm, thành viên HTX, canh tác hơn 4.000 m² rau các loại như cải ngọt, cà pháo, mướp đắng, dưa leo. Chị chia sẻ: “Vào mùa mưa, trồng rau vất vả hơn. Gia đình chia luống nhỏ, đánh luống cao, phủ rơm để tránh đất bị trôi. Với cây leo như mướp đắng, dưa leo thì phải làm giàn chắc chắn. Dự kiến vụ này thu gần 10 tấn rau, quả”.

Tại xã Yên Sơn, nông dân tập trung phát triển vùng rau xanh gần 100 ha theo hướng hàng hóa. Các loại rau phổ biến là cải ngọt, bắp cải, xà lách, đậu đỗ… đều có nhu cầu tiêu thụ cao và thời gian sinh trưởng ngắn.

Gia đình ông Trần Văn Tỉnh ở bản Chiềng Hưng trồng 5.000 m² rau. Gần đây, mưa lớn kéo dài khiến đất bị nén chặt, nghẹt rễ, sâu bệnh xuất hiện nhiều, nhất là bọ nhảy và sâu ăn lá. Để giảm thiệt hại, ông chọn trồng mùng tơi, cà pháo, đậu cove - những giống rau chịu mưa tốt; đồng thời làm cỏ thường xuyên, sử dụng màng phủ nông nghiệp và trang bị máy bơm chống úng. Nhờ đó, mỗi lứa rau, sau khi trừ chi phí, gia đình ông thu lãi khoảng 18 triệu đồng.

Theo thống kê, đợt mưa lũ vừa qua khiến hơn 300 ha rau màu trên toàn tỉnh bị ngập úng. Ngành Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp cùng các địa phương hỗ trợ bà con khôi phục sản xuất, chủ động biện pháp bảo vệ cây trồng trong mùa mưa.

Dự báo thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, bà con được khuyến cáo thực hiện các biện pháp chống ngập úng, như sử dụng màng phủ nông nghiệp, làm luống cao, trồng rau trong nhà lưới hoặc mái che để hạn chế hư hỏng lá. Với rau ăn lá, biện pháp che phủ có thể giúp giảm tối đa tác động của mưa lớn.

Ông Vương Quốc Hòa, Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp tỉnh (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La), cho biết: “Mùa mưa là thời điểm sâu bệnh phát triển mạnh, bà con cần thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để phát hiện sớm và xử lý kịp thời, ưu tiên các biện pháp sinh học, an toàn. Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phải tuân thủ đúng thời gian cách ly để đảm bảo an toàn thực phẩm”.

Bên cạnh đó, các địa phương cũng khuyến khích nông dân chủ động chuẩn bị giống, cải tạo đất, trồng bổ sung diện tích bị thiệt hại nhằm ổn định sản lượng cung ứng cho thị trường.

Việc linh hoạt chuyển đổi giống cây trồng, kết hợp các biện pháp kỹ thuật phù hợp không chỉ giúp nông dân giảm rủi ro từ thiên tai, mà còn duy trì hiệu quả sản xuất, góp phần ổn định nguồn cung rau xanh trong mùa mưa lũ.

Mới đây, Sở Nông nghiệp và Môi trường Sơn La đã đề nghị UBND các xã, phường, Trung tâm kỹ thuật nông nghiệp và Trạm kỹ thuật nông nghiệp các khu vực có phương án xử lý nhanh với vùng sản xuất có nguy cơ xảy ra mưa lớn, lũ quét; huy động các lực lượng khơi thông dòng chảy, tôn cao bờ vùng, bờ thửa, tiêu nước nhanh cho các vùng có nguy cơ bị lũ quét, sạt lở; bảo vệ diện tích mạ, lúa mùa và hoa màu, nhất là với cây trồng đến thời kỳ thu hoạch…

Bà Lê Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Sơn La cho biết, nhiều giải pháp đã được chủ động triển khai nhằm ổn định tình hình sản xuất nông nghiệp, bảo vệ trên 43.300 ha diện tích gieo trồng cây hàng năm; gần 74.000 ha cây ăn quả; đàn gia súc trên 1,4 triệu con; diện tích nuôi thủy sản khoảng 3.000 ha, với 7.100 lồng nuôi… trên địa bàn tỉnh Sơn La.