Năm 2026: Tiền đi đâu để sinh lời trong “vùng chọn lọc”?

Vàng, chứng khoán, tiết kiệm bước vào cuộc sàng lọc

Năm 2025 có thể xem là một năm “vàng son” của nhiều kênh đầu tư. Theo thống kê, bạc thỏi dẫn đầu với mức tăng hơn 146%, vàng miếng và nhẫn trơn lần lượt tăng hơn 83% và 79%. Thị trường chứng khoán cũng ghi nhận diễn biến tích cực khi chỉ số VN-Index tăng gần 41%. Ở lĩnh vực bất động sản, giá căn hộ sơ cấp tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh được nhiều đơn vị nghiên cứu xác nhận tăng 20–30% trong năm qua, cho thấy sự phục hồi rõ nét của nhu cầu nhà ở.

Tuy nhiên, đà tăng mạnh trong năm 2025 cũng đồng thời đặt ra thách thức cho năm 2026. Mặt bằng giá của nhiều tài sản đã được đẩy lên cao, trong khi bối cảnh vĩ mô toàn cầu vẫn tiềm ẩn rủi ro từ bất ổn địa chính trị, xu hướng thắt chặt – nới lỏng tiền tệ lệch pha giữa các nền kinh tế lớn và áp lực lạm phát quay trở lại.

Với kênh vàng, sau cú tăng mạnh nhất kể từ năm 1979, triển vọng năm 2026 vẫn được đánh giá tích cực nhưng không còn dư địa bứt phá mạnh như trước. Chủ tịch Hiệp hội Vàng Việt Nam Đinh Nho Bảng cho rằng, vàng tiếp tục được hỗ trợ bởi các yếu tố quốc tế và độ trễ chính sách trong nước. Dự báo giá vàng thế giới có thể vượt mốc 4.500 USD/ounce, kéo theo giá trong nước tăng theo. Tuy nhiên, mua vàng ở vùng giá cao đòi hỏi nhà đầu tư phải có tầm nhìn trung – dài hạn và chấp nhận biến động ngắn hạn, bởi đây là kênh không tạo ra dòng tiền định kỳ.

Đối với chứng khoán, năm 2026 được nhiều chuyên gia nhìn nhận là năm bản lề của thị trường. Chủ tịch HĐQT Công ty CP AZfin Việt Nam Đặng Trần Phục đánh giá, chứng khoán vẫn là kênh có tiềm năng tăng trưởng cao nhất nếu nền kinh tế duy trì đà phục hồi. Tuy nhiên, khác với năm 2025, cơ hội trong năm 2026 sẽ không nằm ở việc “đánh theo chỉ số” mà ở khả năng chọn lọc DN.

Một điểm nhấn quan trọng là lộ trình nâng hạng thị trường. Việt Nam có thể được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, với thời điểm dự kiến từ tháng 9/2026 nếu vượt qua kỳ đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026. Việc nâng hạng gắn liền với cải thiện hạ tầng giao dịch, cơ chế thanh toán – bù trừ và mức độ minh bạch thông tin, qua đó nâng cao sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam đối với dòng vốn quốc tế.

Ở góc độ ngành nghề, các lĩnh vực hưởng lợi từ đầu tư công và phục hồi kinh tế nội địa như ngân hàng, xây dựng – hạ tầng, vật liệu và bán lẻ được kỳ vọng sẽ đóng vai trò dẫn dắt. Ngành ngân hàng tiếp tục giữ vị trí trung tâm của nền kinh tế khi tăng trưởng tín dụng dự kiến trên 15%, phản ánh nhu cầu vốn gia tăng từ đầu tư công, bất động sản và hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Trong khi đó, kênh tiết kiệm đang dần lấy lại sức hút khi mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên. Nhiều ngân hàng đã niêm yết lãi suất quanh hoặc trên 6%/năm cho các kỳ hạn dài, thậm chí một số ngân hàng áp dụng mức 6–7%/năm. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng gửi tiết kiệm phù hợp hơn với mục tiêu bảo toàn vốn và duy trì thanh khoản, khó tạo ra tăng trưởng tài sản đáng kể trong dài hạn.

Phân bổ tài sản, tránh tư duy tất tay

Theo các chuyên gia, năm 2026 được xem là giai đoạn thị trường bước vào trạng thái “thực chất”, khi dòng tiền trở nên thận trọng hơn. Giám đốc khối nghiên cứu đầu tư FIDT Bùi Văn Huy cho rằng, lãi suất tiền gửi đã tăng khoảng 0,75% so với vùng đáy, trong khi lạm phát vẫn được kiểm soát dưới 4%, giúp lãi suất thực hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, FIDT không khuyến nghị nắm giữ tỷ trọng tiền mặt quá lớn, bởi trong giai đoạn kinh tế tăng tốc, việc “giữ tiền” dài hạn có thể khiến giá trị tài sản bị bào mòn.

Với bất động sản, đây là kênh nhạy cảm nhất với lãi suất. Việc lãi suất tăng sẽ tạo áp lực ngắn hạn, nhất là ở các phân khúc mang tính đầu cơ cao. Dù vậy, về dài hạn, giai đoạn 2026–2030 vẫn được đánh giá là chu kỳ tích cực của thị trường nhờ đầu tư công, phát triển hạ tầng và nhu cầu nhà ở còn dư địa tăng trưởng.

Đối với thị trường cổ phiếu, các chuyên gia cho rằng sức hút vẫn còn nhưng nhà đầu tư cần điều chỉnh kỳ vọng. Khi dư địa nới lỏng tiền tệ thu hẹp, thị trường khó có những nhịp bùng nổ mạnh, thay vào đó là sự phân hóa rõ nét theo doanh nghiệp và nhóm ngành. Cơ hội chỉ dành cho những nhà đầu tư kiên nhẫn, có chiến lược và sẵn sàng chọn lọc kỹ lưỡng.

Vàng tiếp tục được xem là “vịnh tránh bão” trong bối cảnh bất định, song dư địa tăng giá mạnh như năm 2025 không còn nhiều. Vàng nên được đặt trong vai trò tài sản phòng thủ và công cụ đa dạng hóa danh mục, thay vì kênh kỳ vọng lợi nhuận đột biến.

Ở góc độ chiến lược tổng thể, Giám đốc điều hành FIDT Ngô Thành Huấn nhấn mạnh, nhà đầu tư cần xác định rõ “hồ sơ rủi ro” trước khi lựa chọn kênh đầu tư. Việc phân bổ tài sản cần dựa trên khẩu vị rủi ro, khả năng chịu đựng rủi ro và mục tiêu tài chính dài hạn, thay vì chạy theo xu hướng ngắn hạn.

Các chuyên gia đồng thuận rằng, năm 2026 không có kênh đầu tư nào vượt trội tuyệt đối, nhưng cũng không có kênh nào hoàn toàn kém hấp dẫn. Trong bối cảnh đó, chiến lược phù hợp nhất là đa dạng hóa danh mục, duy trì một phần tiết kiệm để đảm bảo thanh khoản, phân bổ tỷ trọng hợp lý vào vàng nhằm phòng ngừa rủi ro và dành phần vốn phù hợp cho chứng khoán để tìm kiếm tăng trưởng dài hạn.

Thay vì kỳ vọng “đánh nhanh thắng nhanh”, năm 2026 được xem là thời điểm tích lũy và tái cơ cấu danh mục. Khi thị trường vận động thực chất hơn, “tiền đẻ ra tiền” không đến từ may rủi, mà từ kỷ luật đầu tư, quản trị rủi ro và tầm nhìn dài hạn của nhà đầu tư.