Năm 2026, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc tiếp đà tăng trưởng mạnh

Trung Quốc là động lực tăng trưởng lớn nhất của rau quả Việt

Năm 2025 khép lại với dấu mốc chưa từng có của ngành rau quả Việt Nam. Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu rau quả cả năm đạt hơn 8,56 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm 2024. Riêng thị trường Trung Quốc mang về khoảng 5,5 tỷ USD, chiếm hơn 64% tổng kim ngạch và tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng lớn nhất của toàn ngành.

Đây không chỉ là mức tăng cao nhất về giá trị tuyệt đối, mà còn đánh dấu bước nhảy vọt về tỷ trọng đóng góp. Đà tăng tốc đặc biệt rõ nét trong những tháng cuối năm, khi riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 523 triệu USD, tăng gần 15% so với tháng 11/2025 và cao hơn tới 75% so với cùng kỳ năm 2024.

Với tốc độ tăng trưởng này, Việt Nam trở thành quốc gia có mức tăng nhanh nhất trong nhóm 10 nguồn cung rau quả lớn nhất của Trung Quốc. Thị phần rau quả Việt tại thị trường tỷ dân theo đó tăng mạnh từ 18,27% lên 22,55%, tiếp tục giữ vị trí nhà cung cấp lớn thứ hai, chỉ sau Thái Lan.

Động lực chính đến từ các mặt hàng chủ lực, trong đó sầu riêng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt. Nhu cầu tiêu thụ sầu riêng tại Trung Quốc tăng mạnh, trong khi Việt Nam có lợi thế rõ rệt về sản lượng lớn, thời vụ kéo dài và khả năng xuất khẩu chính ngạch ngày càng ổn định.

Bên cạnh đó, chuối Việt Nam cũng gia tăng nhanh thị phần nhờ nguồn cung dồi dào, giá cả cạnh tranh và thời gian vận chuyển ngắn hơn so với các đối thủ đến từ Nam Mỹ. Thanh long, dù không còn tăng trưởng bùng nổ như giai đoạn trước, vẫn duy trì sản lượng ổn định, đóng vai trò “xương sống” trong cơ cấu xuất khẩu rau quả sang thị trường này.

Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên cho hay, năm 2025 là năm xuất khẩu kỷ lục của toàn ngành. Nửa đầu năm, hoạt động xuất khẩu từng đối mặt với không ít khó khăn khi Trung Quốc áp dụng thêm nhiều yêu cầu kỹ thuật và biện pháp kiểm soát mới.

Tuy nhiên, DN Việt Nam đã nhanh chóng thích ứng bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện quy trình sản xuất, tăng cường truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch. Chính sự chủ động này đã giúp rau quả Việt Nam bứt phá mạnh mẽ trong những tháng cuối năm.

Tuân thủ, chuyên nghiệp trong chuỗi sản xuất, xuất khẩu

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định, bước sang năm 2026, triển vọng xuất khẩu rau quả vẫn được đánh giá tích cực, song đi kèm với đó là không ít rủi ro ngày. Từ tháng 6/2026, Trung Quốc dự kiến siết chặt hơn các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc theo Lệnh 280 thay thế cho Lệnh 248. Nếu DN không chuẩn bị đầy đủ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và hồ sơ tuân thủ, hoạt động xuất khẩu sang thị trường này sẽ gặp nhiều thách thức, đặc biệt với các mặt hàng có sản lượng lớn như sầu riêng và chuối.

Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Quang Hiếu cho biết, xu hướng chung hiện nay là các thị trường đều tăng cường rào cản, đặc biệt là rào cản kỹ thuật. Từ năm 2026 trở đi sẽ đặt ra yêu cầu cao hơn về tính tuân thủ và sự chuyên nghiệp trong toàn bộ chuỗi sản xuất, xuất khẩu.

Vì vậy, trong thời gian tới, ngành rau quả không chỉ tập trung mở cửa thêm sản phẩm mới, mà ưu tiên duy trì, củng cố các thị trường đã mở, nhất là thị trường Trung Quốc. Song song với đó, cơ quan quản lý sẽ tăng cường hỗ trợ DN tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong quá trình xuất nhập khẩu, thúc đẩy công nhận lẫn nhau, mở rộng các biện pháp xử lý và gia tăng lựa chọn cho DN, giúp giảm phụ thuộc vào một thị trường hay một phương thức tiếp cận duy nhất.

DN và hiệp hội ngành hàng cần tham gia sớm ngay từ giai đoạn đàm phán nhằm chủ động nắm bắt yêu cầu kỹ thuật, chuẩn bị sẵn sàng để có thể xuất khẩu ngay khi thị trường mở cửa, tránh tình trạng bị động, “chạy theo” quy định.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, tập huấn tiếp tục được đẩy mạnh nhằm thay đổi nhận thức của người sản xuất. Không chỉ dừng ở việc phổ biến quy định, cơ quan chuyên môn sẽ làm rõ sự khác biệt giữa sản xuất phục vụ thị trường trong nước và sản xuất cho xuất khẩu, qua đó nâng cao trách nhiệm của từng mắt xích trong chuỗi giá trị.

“Trung Quốc vẫn là thị trường lớn, mang lại kim ngạch ấn tượng cho ngành rau quả Việt Nam, đặc biệt với các loại trái cây nhiệt đới. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường thường xuyên điều chỉnh và bổ sung các quy định mới. Chỉ một thay đổi nhỏ từ phía đối tác nhập khẩu, nếu không kịp thích ứng, có thể tác động ngay đến sản xuất và đầu ra trong nước.” – ông Nguyễn Quang Hiếu lưu ý.