Nga bác bỏ điều kiện đảm bảo an ninh của Tổng thống Ukraine Zelensky

Moscow cho rằng những đề xuất của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về “đảm bảo an ninh” sẽ chỉ làm leo thang cuộc xung đột hiện tại thay vì thúc đẩy hòa bình, đồng thời nhấn mạnh không thể xây dựng bất kỳ cơ chế nào nếu thiếu sự tham gia của Nga.

Ông Leonid Slutsky, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga, ngày 29/8 nhấn mạnh trong bài viết trên kênh Telegram cá nhân: “Những điều kiện về đảm bảo an ninh cho Ukraine do Tổng thống Volodymyr Zelensky nêu ra không nhằm mục đích vì hòa bình và an ninh, mà thực chất muốn làm leo thang cuộc xung đột và tiếp tục chiến tranh cho đến người Ukraine cuối cùng”.

Ông Slutsky cho rằng ý tưởng về một “NATO thu nhỏ” ở Ukraine là “bản sao hung hăng chống Nga”, đồng thời chỉ trích các điều kiện đảm bảo an ninh của Tổng thống Zelensky là “không thể chấp nhận được”, qua đó làm chệch hướng nỗ lực ngoại giao của Tổng thống Mỹ Donald Trump và chính quyền Washington.

Nghị sĩ Slutsky nhấn mạnh rằng không thể có bất kỳ cơ chế đảm bảo an ninh nào cho Ukraine nếu bỏ qua vai trò của Nga.

Theo ông Slutsky, một nền hòa bình bền vững chỉ có thể đạt được khi Ukraine chấp nhận quy chế trung lập, phi hạt nhân, không tham gia các khối liên minh quân sự, đồng thời Kiev phải “phi phát xít hóa, phi quân sự hóa”, chấm dứt đàn áp Giáo hội Chính thống, bảo đảm quyền của cộng đồng nói tiếng Nga và công nhận các thực tế lãnh thổ hiện nay.

Bày tỏ quan điểm cứng rắn trên của Nga tại Liên hợp quốc, ông Dmitry Polyansky, Quyền Đại diện Thường trực Nga tại LHQ, hôm thứ Sáu tuyên bố việc triển khai lực lượng NATO trên lãnh thổ Ukraine kiểm soát là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.

Ông Polyansky nhắc lại rằng trong các cuộc đàm phán hòa bình Nga-Ukraine tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) hồi tháng 4/2022, Kiev đã đề xuất từ bỏ ý định gia nhập NATO và khẳng định quy chế trung lập, phi hạt nhân. Khi đó, Nga đồng ý với việc soạn thảo cơ chế đảm bảo an ninh có sự tham gia của các ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ và một số quốc gia khác. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán sau đó sụp đổ.

“Hiện nay, thay vì hướng tới những gì đã thống nhất, chúng ta lại thấy những kịch bản mới, trong đó lãnh thổ Ukraine có nguy cơ bị NATO chiếm đóng, thậm chí triển khai quân. Đây là điều hoàn toàn không thể chấp nhận với Nga, vì nó có thể dẫn đến leo thang mất kiểm soát với hậu quả khôn lường”, ông Polyansky cảnh báo.

Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova khẳng định, các đảm bảo an ninh cho Ukraine chỉ có thể được đưa ra như một hệ quả của tiến trình hòa bình, chứ không phải là điều kiện tiên quyết để bắt đầu đàm phán.

Theo bà Zakharova, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải tính đến lợi ích an ninh của Nga và bao gồm các yếu tố: phi quân sự hóa, phi phát xít hóa, trung lập, phi hạt nhân và công nhận thực tế lãnh thổ.

Quan chức ngoại giao Nga cho biết các đề xuất từ phương Tây “sẽ chỉ dẫn đến bất ổn”, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ cơ chế đảm bảo an ninh nào cho Ukraine nếu thiếu sự tham gia của Nga đều là “con đường không lối thoát”.

Trước đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng viện dẫn thất bại của nỗ lực đàm phán tại Istanbul năm 2022 để chứng minh cho quan điểm này. Theo ông, Moscow khi đó đã đồng ý với các đề xuất từ Kiev, nhưng tiến trình sụp đổ trước khi có thể đi đến ký kết chính thức thỏa thuận hòa bình.

Các tuyên bố trên được quan chức Nga đưa ra sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky công bố 3 đảm bảo an ninh then chốt cho Ukraine, bao gồm duy trì sức mạnh quân đội, hợp tác với các quốc gia NATO và các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga.

Ukraine và các đối tác phương Tây đang nỗ lực xây dựng phương án đảm bảo an ninh cho Kiev trong trường hợp Nga và Ukraine đạt được thỏa thuận hòa bình. Tổng thống Ukraine Zelensky gần đây cho biết một khuôn khổ đảm bảo an ninh sẽ được thiết lập sớm nhất trong tuần tới.

Tuần này, tờ Politico đưa tin các lãnh đạo châu Âu đang xem xét đề xuất thiết lập vùng đệm 40 km giữa tuyến phòng thủ Nga - Ukraine trong kịch bản hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn, có thể do lực lượng phương Tây tuần tra. Một phương án khác đang được cân nhắc là đưa một quốc gia trung lập vào giám sát thực thi thỏa thuận đình chiến.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận Washington sẽ hỗ trợ đảm bảo an ninh cho Ukraine, nhưng châu Âu phải đảm nhận vai trò chủ chốt. Ông chủ Nhà Trắng đồng thời bác bỏ khả năng đưa binh sĩ Mỹ đến Ukraine.