Nga cảnh báo kịch bản tồi tệ nhất từ cuộc xung đột Iran-Israel

Trong bài phát biểu tại phiên họp toàn thể của Hội nghị Giải trừ quân bị hôm 17/6, Đại diện thường trực của Nga tại Liên Hợp quốc và các tổ chức quốc tế khác tại Geneva, ông Gennady Gatilov, cảnh báo căng thẳng quân sự giữa Israel và Iran đang diễn biến theo kịch bản tiêu cực và khó lường nhất, có thể gây ra hậu quả thảm khốc không chỉ đối với Trung Đông mà còn đối với toàn thế giới.

Theo ông Gatilov, Nga "đặc biệt lo ngại rằng Israel đã thực hiện các cuộc tấn công trong bối cảnh Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đang họp về chương trình hạt nhân của Iran và ngay trước một vòng đàm phán hạt nhân mới giữa các đại diện của Iran và Mỹ”.

Nhà ngoại giao Nga cảnh báo, các sự kiện gần đây cho thấy Israel đã đưa ra quyết định có chủ ý, "ủng hộ việc leo thang căng thẳng hơn nữa", có thể dẫn đến “thảm họa hạt nhân trên quy mô lớn".

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Nga cũng chỉ trích các cuộc tấn công của Israel vào các cơ sở hạt nhân dân sự tại Iran là bất hợp pháp và đang đẩy thế giới đến thảm họa hạt nhân.

"Các cuộc tấn công dữ dội đang diễn ra của Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân dân sự tại Iran là hành động bất hợp pháp theo quan điểm của luật pháp quốc tế. Các cuộc không kích đang gây ra những mối đe dọa không thể chấp nhận được đối với an ninh quốc tế và đẩy thế giới đến thảm họa hạt nhân, với hậu quả có thể xảy ra ở khắp mọi nơi, kể cả ở Israel", Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh.

Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga nêu rõ: "Moscow kêu gọi lãnh đạo Israel tỉnh táo và ngay lập tức dừng các cuộc không kích vào các cơ sở hạt nhân của Iran được IAEA bảo đảm và đang được IAEA kiểm tra".

Bộ Ngoại giao Nga cho biết, Moscow mong đợi IAEA đưa ra báo cáo khách quan về các cuộc tấn công của Israel vào Iran.

Theo Bộ Ngoại giao Nga, Moscow "lưu ý đến những tuyên bố rõ ràng của Iran về cam kết không lay chuyển của họ đối với Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), cũng như sẵn sàng nối lại các cuộc tiếp xúc với Mỹ để xây dựng các giải pháp tiềm năng nhằm xóa bỏ những nghi ngờ và cáo buộc vô căn cứ xung quanh chương trình hạt nhân của Tehran với điều kiện là chấm dứt các cuộc tấn công của Israel".

Bộ Ngoại giao Nga cho rằng, các hành động của Tel Aviv chống lại Tehran nhận được sự ủng hộ từ các quốc gia đồng minh của Israel.

Một ngày trước chiến dịch tấn công của Israel vào Iran, IAEA tuyên bố Iran đã vi phạm các nghĩa vụ của NPT.

Trong một diễn biến liên quan, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 17/6 đã lên tiếng cảnh báo về mức độ leo thang nhanh chóng của xung đột Iran-Israel khi nói rằng tình hình là “hoàn toàn không thể đoán định”.

Ông Peskov cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải kiềm chế tối đa để tránh nguy cơ căng thẳng vượt khỏi tầm kiểm soát, đồng thời cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đã sẵn sàng đóng vai trò trung gian trong nỗ lực giải quyết cuộc xung đột giữa Iran và Israel.

“Tổng thống Putin đã tuyên bố rằng Nga sẵn sàng đảm nhận vai trò trung gian hòa giải căng thẳng Iran-Israel. Tuy nhiên, hiện tại chúng tôi không thấy bất kỳ thiện chí nào từ phía Israel trong việc đàm phán hòa bình hay chấp nhận vai trò trung gian của bên thứ ba,” ông Peskov phát biểu.

Xung đột giữa hai quốc gia Trung Đông leo thang nghiêm trọng sau khi các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Tehran và Washington lâm vào bế tắc. Tuần trước, Israel đã tiến hành một số đợt tấn công vào các địa điểm hạt nhân và quân sự của Iran, khiến các chỉ huy cấp cao và các nhà khoa học hạt nhân Iran thiệt mạng.

Sau đó, Iran đã trả đũa bằng các cuộc tấn công tên lửa quy mô lớn vào Israel.

Trong một dấu hiệu khác cho thấy căng thẳng tại Trung Đông leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump, một đồng minh lâu năm của Israel, hôm 17/6 kêu gọi người dân Tehran rời khỏi thủ đô. Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dường như ám chỉ rằng việc loại bỏ lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei có thể được coi là một lựa chọn để chấm dứt tình trạng xung đột.

Sau các cuộc tấn công, Tổng thống Putin đã có các cuộc điện đàm riêng với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu để thảo luận về các lựa chọn nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Tổng thống Trump sau đó đã có một cuộc điện đàm với ông Putin. Nội dung cuộc điện đàm cũng xoay quanh cuộc xung đột ở Trung Đông. Người đứng đầu Nhà Trắng cho biết ông sẵn sàng để người đồng cấp Nga đảm nhận vai trò trung gian trong việc giải quyết căng thẳng ở Trung Đông.