Nghị quyết 57 - bệ đỡ chính sách để doanh nghiệp tăng tốc phát triển

Doanh nghiệp chủ động đầu tư, đổi mới nhờ chính sách đồng hành

Một trong những dấu ấn nổi bật sau 1 năm thực hiện Nghị quyết 57 là tiến độ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Hàng loạt đạo luật quan trọng đã được Quốc hội thông qua, như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ. Cùng với đó là các nghị định, thông tư hướng dẫn, từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài về cơ chế tài chính, định giá tài sản trí tuệ và khai thác kết quả nghiên cứu.

Đáng chú ý, việc xác định 11 nhóm công nghệ chiến lược và 35 sản phẩm chiến lược quốc gia đã tạo ra “la bàn chính sách” rõ ràng cho DN. Thay vì đầu tư dàn trải, DN có cơ sở để tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực ưu tiên, có khả năng tạo giá trị gia tăng cao và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng. Song song với đó, các nền tảng số quốc gia, sàn giao dịch công nghệ và hạ tầng dữ liệu được hình thành đồng bộ hơn, giúp rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường.

Thực tế cho thấy, khi hành lang pháp lý được mở rộng, dòng chảy khoa học - công nghệ đã đi vào DN rõ nét hơn. Phòng Thí nghiệm trọng điểm quốc gia về Công nghệ lọc, hóa dầu - KeyLab PRT (Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam) là ví dụ tiêu biểu. GS Vũ Thị Thu Hà - Giám đốc phòng thí nghiệm cho biết, năm 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc kết nối hiệu quả giữa phòng thí nghiệm và DN, khi nhiều công nghệ lõi được lựa chọn làm nền tảng cho các dự án nhà máy sản xuất quy mô lớn tại Việt Nam.

Theo GS Vũ Thị Thu Hà, Nghị quyết 57 cùng mục tiêu tăng trưởng cao đã tạo ra áp lực tích cực, buộc DN phải dựa vào đổi mới sáng tạo để duy trì lợi thế cạnh tranh. “Khi mô hình tăng trưởng truyền thống dần tới hạn, khoa học và công nghệ trở thành con đường tất yếu để DN đi xa hơn” - GS Vũ Thị Thu Hà nhấn mạnh.

Nếu trước đây, nhiều kết quả nghiên cứu phải đối mặt với “thung lũng chết” do thiếu nguồn lực thương mại hóa, thì sau 1 năm triển khai Nghị quyết 57, bức tranh này đã có sự thay đổi. Khi DN được khuyến khích tham gia từ sớm và cơ chế tài chính được tháo gỡ, quá trình đưa công nghệ vào sản xuất, kinh doanh diễn ra nhanh và hiệu quả hơn.

Điểm tựa thể chế cho tăng trưởng nhanh và bền vững

Không chỉ tạo cú hích ngắn hạn cho hoạt động đầu tư, Nghị quyết 57 còn được kỳ vọng là nền tảng thể chế cho tăng trưởng dài hạn và bền vững. Giá trị cốt lõi của nghị quyết nằm ở việc hình thành tư duy phát triển mới, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, còn DN trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST) là mô hình nghiên cứu từng gặp nhiều vướng mắc về tài chính và khai thác tài sản trí tuệ. PGS.TS Vũ Đức Lợi - Viện trưởng VKIST cho biết, các rào cản này đã được tháo gỡ trong năm 2025, tạo điều kiện để viện ký kết và triển khai nhiều hợp đồng chuyển giao công nghệ cho DN và địa phương. “Những hợp đồng này là kết quả trực tiếp từ hành lang pháp lý mới mà Nghị quyết 57 tạo ra” - PGS.TS Vũ Đức Lợi khẳng định.

Ở phía DN, tư duy hợp tác với viện, trường cũng có sự chuyển biến rõ rệt. Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Traphaco Nguyễn Huy Văn cho biết, nếu trước đây DN phải chủ động tìm đến nhà khoa học, thì nay nhiều viện, trường đã chủ động tiếp cận DN để cùng phát triển sản phẩm đến khâu thương mại hóa. DN cũng sẵn sàng đầu tư phòng thí nghiệm “mở”, chia sẻ hạ tầng nghiên cứu và chấp nhận đầu tư dài hạn cho hoạt động R&D.

Trong lĩnh vực công nghệ số, CEO CMC TS Phạm Ngọc Bắc đánh giá, Nghị quyết 57 cùng với Đề án 06 đã tạo nền tảng chính sách mang tính chiến lược cho chuyển đổi số quốc gia. Theo ông Bắc, đây là kim chỉ nam giúp DN công nghệ Việt Nam tự tin đầu tư làm chủ công nghệ lõi, đồng hành cùng Chính phủ xây dựng Chính phủ số hiệu quả, minh bạch.

Ở góc độ vĩ mô, TS Nguyễn Minh Phong nhìn nhận, khi thể chế được cải thiện đồng bộ và chính sách được thực thi nhất quán từ T.Ư đến địa phương, DN sẽ mạnh dạn đầu tư dài hạn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. “Nghị quyết 57 nếu được triển khai xuyên suốt sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa lớn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng nhanh nhưng bền vững” - TS Nguyễn Minh Phong nhận định.