Ninh Bình phát triển nông nghiệp xanh gắn với du lịch trải nghiệm

Từ đồng ruộng thành điểm đến du lịch

Những cánh đồng ở Ninh Bình giờ không chỉ là nơi sản xuất, mà còn trở thành điểm du lịch trải nghiệm. Vào mùa sen, đứng từ đỉnh Ngọa Long (Khu du lịch Hang Múa), du khách có thể ngắm toàn cảnh đầm sen bung nở, hương thơm ngát, không gian trong lành. Họ còn được tham gia các hoạt động như hái sen, ướp trà, thưởng thức những món ăn đặc trưng từ sen như gà hấp lá sen, xôi sen, nộm ngó sen. Trải nghiệm biến du khách từ người quan sát thành người tham gia, tạo kết nối cảm xúc với nông nghiệp.

Tại thung lũng trà hoa vàng, khách tham quan vườn trà rực rỡ, tìm hiểu công dụng, tự tay thu hoạch và thưởng thức trà nóng ngay tại chỗ. Cánh đồng lúa Tam Cốc cũng là minh chứng cho sự kết hợp thành công giữa sản xuất và du lịch. Mỗi mùa lúa chín vàng, nơi đây đón hàng triệu lượt khách, mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân. Không chỉ thu hoạch hạt gạo, nông dân Tam Cốc còn có thêm thu nhập từ dịch vụ du lịch.

Các mô hình nông nghiệp gắn với du lịch như đầm sen Hang Múa, cánh đồng cúc chi Riti, thung lũng trà hoa vàng… đang ngày càng mở rộng. Chúng không chỉ là điểm tham quan mà còn góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nông sản, khẳng định thương hiệu “nông nghiệp xanh - du lịch xanh” của Ninh Bình.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Ninh Bình, toàn tỉnh hiện có 25,9 ha được chứng nhận hữu cơ, chủ yếu là cây dược liệu như sắn dây, nghệ, trà hoa vàng, giảo cổ lam, cà gai leo, cỏ ngọt, tía tô. Hơn 5.000 ha lúa và 700 ha rau màu sản xuất theo hướng hữu cơ; 6.000 ha lúa giảm phát thải khí nhà kính; hàng nghìn ha áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Đặc biệt, gần 1.700 vùng nuôi ngao tại Rạng Đông, Kim Sơn đạt chứng nhận quốc tế ASC - tiêu chuẩn uy tín về nuôi trồng thủy sản bền vững.

Ninh Bình hiện có 980 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó 153 sản phẩm 4 sao và 3 sản phẩm 5 sao. Đây là lợi thế quan trọng để nâng cao giá trị nông sản và quảng bá thương hiệu địa phương.

Để đạt kết quả trên, tỉnh đã đẩy mạnh tuyên truyền sản xuất hữu cơ gắn với thị trường và bảo vệ môi trường; tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho nông dân; triển khai hiệu quả các đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ của Chính phủ. Song song, Ninh Bình ban hành nhiều chính sách hỗ trợ: phát triển lúa đặc sản hữu cơ, đầu tư nhà màng, hệ thống tưới thông minh, máy cấy, máy sấy, thiết bị bay không người lái; hỗ trợ phát triển OCOP, xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử và hệ thống siêu thị lớn.

“Phát triển nông nghiệp hữu cơ không chỉ là định hướng kinh tế mà còn là trách nhiệm bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng. Các chính sách đã tạo hành lang pháp lý và nguồn lực cần thiết để nông dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư”- ông Nguyễn Sinh Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh.

Vượt rào cản, khai phá tiềm năng

Dù đạt kết quả bước đầu, nông nghiệp hữu cơ Ninh Bình vẫn đối mặt nhiều thách thức. Diện tích hữu cơ còn nhỏ, đất đai manh mún khiến khó áp dụng quy trình khép kín, truy xuất nguồn gốc theo tiêu chuẩn quốc tế. Chi phí sản xuất cao, năng suất thấp, giá cả chưa ổn định làm nông dân thiếu động lực chuyển đổi. Lao động nông nghiệp già hóa, thiếu lực lượng trẻ, cùng tác động biến đổi khí hậu (hạn hán, xâm nhập mặn) cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất.

Ngoài ra, thủ tục chứng nhận hữu cơ khắt khe, tốn kém khiến nhiều mô hình dừng ở mức “sản xuất theo hướng hữu cơ”. Sản phẩm hữu cơ lại dễ bị “vàng thau lẫn lộn” với hàng thông thường khiến người tiêu dùng khó phân biệt, dẫn đến uy tín của những nhà sản xuất chân chính bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, tỉnh có nhiều lợi thế để bứt phá. Với địa hình vừa có đồng bằng, đồi núi, ven biển, Ninh Bình phù hợp cho đa dạng sản phẩm hữu cơ: lúa- cá ở vùng trũng; rau, hoa ở ven đô; cây dược liệu ở vùng núi; thủy sản mặn lợ ở ven biển dài 90 km. Địa phương cũng sở hữu nhiều đặc sản như chuối ngự Đại Hoàng, dứa Đồng Giao, gạo nếp cau Kim Sơn, cá rô Tổng Trường, ngao Kim Sơn… có tiềm năng phát triển hữu cơ.

Là điểm đến du lịch nổi tiếng toàn cầu, Ninh Bình còn có dư địa lớn để phát triển cánh đồng du lịch, trang trại hữu cơ gắn với trải nghiệm, biến nông sản thành sản phẩm du lịch độc đáo. 

Theo ông Nguyễn Sinh Tiến, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới là đầu tư hạ tầng thủy lợi để canh tác lúa “ướt - khô xen kẽ”, giảm phát thải khí nhà kính; hỗ trợ giống đặc sản, phân bón hữu cơ; xây dựng chuỗi liên kết sản xuất; phát triển rau, củ, quả, hoa và cây dược liệu phục vụ du lịch; hỗ trợ sản phẩm đặc sản đạt chứng nhận hữu cơ, xây dựng thương hiệu.

Với tầm nhìn chiến lược, sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và nông dân, Ninh Bình kỳ vọng trở thành hình mẫu về nông nghiệp hữu cơ đa giá trị, vừa đảm bảo an ninh lương thực, vừa nâng cao giá trị nông sản, góp phần phát triển bền vững trong tương lai.