Nỗ lực giảm căng thẳng, ông Putin hối thúc họp khẩn về lệnh cấm vận vũ khí Iran

Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 14/8 đề xuất tổ chức hội nghị trực tuyến với Mỹ và các bên còn lại trong thỏa thuận hạt nhân - Anh, Pháp, Trung Quốc, Đức và Iran - để cố gắng tránh "đối đầu và leo thang" hơn nữa tại Liên Hợp quốc (LHQ) vì vấn đề Iran.

“Tình hình đang leo thang. Những cáo buộc vô căn cứ chống lại Iran liên tiếp được đưa ra. Nga vẫn hoàn toàn tôn trọng thỏa thuận hạt nhân Iran”, ông Putin cho biết, đồng thời nhấn mạnh cuộc họp của những nước chủ chốt là vô cùng quan trọng nhằm tránh leo trang căng thẳng tại Hội đồng Bảo an LHQ.

Khi được hỏi liệu có tham gia hay không, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên: "Tôi nghe nói có chuyện gì đó, nhưng tôi chưa được thông báo". Tổng thống Pháp  Emmanuel Macron sẵn sàng tham gia một hội nghị, Điện Elysee cho hay.

Trước đó cùng ngày, Hội đồng Bảo an LHQ đã bác đề xuất của Mỹ về gia hạn lệnh cấm bán vũ khí thông thường cho Iran.

Trong cuộc bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an LHQ hôm 14/8, Nga và Trung Quốc đã bác việc gia hạn lệnh cấm vũ khí, vốn sẽ hết hạn vào tháng 10 theo Thỏa thuận hạt nhân Iran ký năm 2015 giữa Tehran và các cường quốc thế giới.

11 thành viên bỏ phiếu trắng, bao gồm Pháp, Đức và Anh, trong khi Mỹ và Cộng hòa Dominica là hai nước duy nhất bỏ phiếu thuận.

"Việc Hội đồng Bảo an không hành động dứt khoát để bảo vệ hòa bình và an ninh quốc tế là không thể bào chữa", Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói trong một tuyên bố.

Đại sứ Trung Quốc tại LHQ Zhang Jun cho biết trong một tuyên bố sau cuộc bỏ phiếu rằng kết quả “một lần nữa cho thấy chủ nghĩa đơn phương không nhận được sự ủng hộ và hành vi bắt nạt sẽ thất bại”.

Dự thảo do Mỹ đề xuất sẽ cần ít nhất 9 thành viên thuộc Hội đồng Bảo an LHQ ủng hộ để thông qua.

Mỹ giờ đây có thể theo đuổi việc kích hoạt lại toàn bộ lệnh trừng phạt của LHQ đối với Iran bằng cách áp dụng một điều khoản trong thỏa thuận hạt nhân, được gọi là điều khoản "chuyền lùi", dù Tổng thống Donald Trump đã rút khỏi thỏa thuận này vào tháng 5/2018.

Các nhà ngoại giao nói Washington có thể làm điều này sớm nhất là vào tuần tới, nhưng sẽ phải đối mặt với một trận chiến khó khăn và phức tạp.

"Trong những ngày tới, Mỹ sẽ thực hiện lời hứa đó là không từ bỏ bất cứ biện pháp nào để gia hạn cấm vận vũ khí", Đại sứ Mỹ tại LHQ Kelly Craft cho biết trong một tuyên bố.

Lệnh cấm vận đã tồn tại 13 năm qua với Iran chuẩn bị hết hạn vào tháng 10 tới theo thỏa thuận hạt nhân được ký kết giữa Tehran và 6 cường quốc bao gồm Đức, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp và Mỹ.