Nông nghiệp Điện Biên đổi thay từ chuyển đổi cây trồng
Kinhtedothi - Biến đổi khí hậu khiến sản xuất nông nghiệp ở Điện Biên đối mặt nhiều rủi ro: đất đai bạc màu, năng suất giảm, sâu bệnh gia tăng. Trước thách thức ấy, người dân và chính quyền địa phương đang chuyển mình mạnh mẽ - từ cải tạo đất, chuyển đổi cây trồng đến ứng dụng công nghệ, hình thành những mô hình canh tác bền vững, thích ứng khí hậu và nâng cao thu nhập.
Chuyển đổi cơ cấu cây trồng đang trở thành giải pháp chiến lược trong phát triển nông nghiệp bền vững. Năm 2024, toàn tỉnh Điện Biên đã chuyển đổi 2.668ha đất trồng lúa sang trồng các loại cây khác, gồm hơn 2.200ha cây hàng năm, gần 452ha cây lâu năm và 0,19ha nuôi trồng thủy sản. Các địa phương chủ động hỗ trợ người dân lựa chọn giống phù hợp với điều kiện khí hậu và nhu cầu thị trường, từ đó tăng tính đa dạng sản phẩm và nâng cao thu nhập cho nông hộ.
Người dân xã Pu Nhi thu hoạch lê vàng. Ảnh: BĐBP
Tại xã Pu Nhi, địa hình đồi núi dốc khiến nhiều hộ dân trước đây chỉ canh tác luân canh ngô, sắn, lúa nương. Tuy nhiên, đất đai ngày càng bạc màu do khai thác liên tục, cộng thêm biến đổi khí hậu khiến năng suất ngày càng giảm. Để khắc phục, xã đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh triển khai mô hình trồng cây ăn quả như lê, mắc coọc, đào... trên đất nương. Sau khi mô hình bước đầu cho kết quả khả quan, chính quyền xã tiếp tục vận động người dân mở rộng diện tích. Đến nay, toàn xã có 32ha cây ăn quả, trong đó lê vàng chiếm 28ha. Nhiều diện tích đã cho thu hoạch, giúp người dân tăng thu nhập, từng bước chuyển sang sản xuất nông nghiệp bền vững.
Ông Lò Văn Dung (bản Nà Ngám, xã Pu Nhi), một trong những hộ tiên phong chuyển đổi, hiện sở hữu hơn 1.000 cây ăn quả, trong đó 300 cây lê vàng đã cho quả. Mỗi cây cho trung bình 70kg, giá bán từ 13.000 - 15.000 đồng/kg. Ông Dung chia sẻ: “Lê vàng và mắc coọc rất phù hợp với khí hậu và đất đai ở đây. Cây khỏe, ít sâu bệnh, năng suất cao, đem lại nguồn thu ổn định cho gia đình”.
Theo đánh giá của ngành nông nghiệp tỉnh, chuyển đổi cây trồng không chỉ giúp thích ứng với khí hậu, mà còn nâng giá trị sản xuất lên gấp 3 - 5 lần so với trồng lúa nương. Nhận thức của người dân đang dần thay đổi, nhiều hộ mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành các vùng chuyên canh cây ăn quả, rau màu, cà phê, mắc ca…, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiệu quả và bền vững.
Bên cạnh đó, các địa phương cũng ưu tiên sử dụng giống ngắn ngày để hạn chế rủi ro từ thời tiết, sâu bệnh, thiên tai. Những giống cây này có thời gian sinh trưởng ngắn, thu hoạch sớm, hiệu quả kinh tế cao và phù hợp với sản xuất quy mô nhỏ.
Tại xã Thanh Yên, chị Nguyễn Thị Thu đã chuyển gần 8.000m² đất lúa một vụ sang trồng rau, cà, ngô và sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Chị còn đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt và phủ ni lông, giúp cây sinh trưởng tốt, giảm sâu bệnh, nâng cao năng suất. “Mỗi năm tôi trồng được 3 vụ: 2 vụ rau, 1 vụ ngô. Trung bình thu 5 - 6 tấn cà chua, 4 tấn mướp đắng, 2 tấn bắp cải và 2 - 3 tấn đỗ, thu nhập khoảng 100 triệu đồng/năm”, chị Thu cho biết.
Cũng tại thôn A1, xã Thanh Yên, chị Trần Thị Lê đã chuyển 800m² đất lúa sang trồng ớt J xanh theo mô hình liên kết sản xuất. Năng suất ớt đạt trên 51 tấn/ha, giá bán từ 2.900 - 6.600 đồng/kg tùy loại. Trừ chi phí, mỗi sào cho lãi khoảng 20 - 23 triệu đồng.
Trước dự báo thời tiết cực đoan còn tiếp diễn, ngành nông nghiệp tỉnh Điện Biên tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn nông dân chuyển đổi sản xuất theo hướng chủ động, áp dụng công nghệ cao, hình thành mô hình canh tác thông minh, thích ứng khí hậu và nâng cao hiệu quả sản xuất. Đây được xem là hướng đi tất yếu để nông nghiệp địa phương phát triển ổn định và bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt.
