Ông Trump đề cập kiểm soát 55% dầu toàn cầu, nhà đầu tư Mỹ dè dặt với Venezuela

Tham vọng kiểm soát 55% lượng dầu mỏ thế giới và “quân bài” Venezuela

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/1 đã tổ chức một cuộc họp tại Nhà Trắng với các lãnh đạo của một số công ty dầu mỏ lớn nhất thế giới để thảo luận về tình hình Venezuela.

Tham dự cuộc họp có Giám đốc điều hành (CEO) của ExxonMobil Darren Woods, CEO ConocoPhillips Ryan Lance và Phó Chủ tịch Chevron Mark Nelson, cùng lãnh đạo các công ty như Halliburton, Valero và Marathon.

Venezuela, nước sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, đã quốc hữu hóa tài sản của các công ty Mỹ vào những năm 2000 dưới thời Tổng thống Hugo Chavez. Tổng thống Trump gọi việc quốc hữu hóa này là “không công bằng” và xem đó là một trong những lý do khiến ông ra lệnh cho lực lượng đặc nhiệm bắt giữ người kế nhiệm ông Chavez là Tổng thống Nicolas Maduro tại Caracas vào tuần trước.

“Chúng tôi sẽ hợp tác với Venezuela", Tổng thống Trump nói trong cuộc gặp với lãnh đạo các tập đoàn dầu khí lớn tại Nhà Trắng hôm thứ Sáu.

Theo người đứng đầu Nhà Trắng, các công ty Mỹ sẽ có cơ hội tái thiết hạ tầng năng lượng của Venezuela và cuối cùng nâng sản lượng dầu lên mức chưa từng có. “Khi cộng lượng dầu của Venezuela và Mỹ lại, chúng ta có 55% dầu mỏ của thế giới", ông Trump nhấn mạnh.

Tại cuộc họp, Tổng thống Trump cho biết ông muốn các tập đoạn dầu khí Mỹ đầu tư khoảng 100 tỷ USD vào Venezuela nhằm mở rộng mạnh mẽ sản lượng dầu.

Tổng thống Trump lưu ý thêm rằng một trong những lợi ích mà Mỹ thu được từ việc đầu tư vào ngành dầu mỏ Venezuela là giá năng lượng trong nước và toàn cầu sẽ tiếp tục giảm.

Ông Trump cũng cam kết Mỹ sẽ cung cấp an ninh và bảo hộ cho các dự án này, đồng thời khẳng định Washington sẽ trực tiếp quyết định công ty nào được phép tham gia và đàm phán các thỏa thuận đầu tư.

Giới chuyên gia nhận định rằng chính quyền Tổng thống Trump xem Venezuela là “quân bài chiến lược” trong bối cảnh Washington muốn củng cố vị thế thống lĩnh trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Về phía Venezuela, chính quyền lâm thời dường như theo đuổi chính sách vừa mềm mỏng, vừa cứng rắn, một mặt kêu gọi hợp tác, mặt khác tuyên bố không khuất phục.

Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez khẳng định không có thể lực bên ngoài nào đang điều hành Venezuela, đồng thời nêu rõ các nguồn tài nguyên dầu mỏ và khí đốt phải phục vụ cho sự phát triển quốc gia.

Sự thận trọng của các “ông lớn” dầu khí Mỹ

Trái với những tuyên bố lạc quan từ Tổng thống Trump, các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ vẫn tỏ ra dè dặt với kế hoạch của chính quyền Mỹ trong việc bảo đảm sự ổn định lâu dài cho quốc gia Nam Mỹ này.

Các công ty dầu mỏ hàng đầu thế giới như ExxonMobil và ConocoPhillips đều đưa ra quan điểm thận trọng về khả năng quay lại Venezuela – nơi họ từng bị quốc hữu hóa tài sản dưới thời cựu Tổng thống Hugo Chavez.

CEO của ExxonMobil, ông Darren Woods, cho rằng Venezuela hiện vẫn là một thị trường “không thể đầu tư” nếu không có cải cách sâu rộng về khung pháp lý và tái cơ cấu toàn diện ngành năng lượng. Ông Woods nhấn mạnh việc từng hai lần bị tịch thu tài sản tại Venezuela khiến ExxonMobil khó có thể quay lại quốc gia Nam Mỹ nếu không có những bảo đảm mạnh mẽ và thay đổi mang tính hệ thống.

CEO Ryan Lance của tập đoàn ConocoPhillips cũng thể hiện sự lạc quan thận trọng khi cho rằng “vẫn có cơ hội để hành động nhanh, quyết liệt và khôi phục những giá trị đã mất của Venezuela trong suốt 25 năm qua”. Tuy nhiên, ông Lance đồng thời lưu ý rằng ConocoPhillips hiện là chủ nợ phi chính phủ lớn nhất của Venezuela, với khoản nợ lên tới 12 tỷ USD.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright thừa nhận các tập đoàn dầu khí lớn cần sự đảm bảo cao hơn về pháp lý và môi trường đầu tư. Theo ông Wright, vấn đề các khoản nợ và bồi thường mà Venezuela còn phải trả cho ExxonMobil và ConocoPhillips là câu chuyện dài hạn, trong khi ưu tiên trước mắt của Nhà Trắng là ổn định kinh tế Venezuela thông qua xuất khẩu dầu.

Hiện vẫn chưa rõ liệu Nhà Trắng có thể thuyết phục các tập đoàn lớn như Exxon và ConocoPhillips quay lại nếu không có sự thay đổi mạnh mẽ từ chính quyền mới tại Caracas.

Ở chiều ngược lại, Chevron – công ty dầu khí Mỹ duy nhất hiện vẫn hoạt động tại Venezuela thông qua liên doanh với PDVSA, được xem là “cầu nối thực tế” trong kế hoạch đầy tham vọng từ Washington nhằm kiểm soát toàn diện hoạt động xuất khẩu, lọc dầu và sản xuất dầu mỏ của Venezuela.

Nhà Trắng cho biết Chính phủ Mỹ đang phối hợp với Chevron và tin rằng chỉ với những khoản đầu tư vốn tương đối nhỏ, sản lượng dầu của Venezuela có thể tăng thêm vài trăm nghìn thùng/ngày trong ngắn và trung hạn.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), Venezuela hiện sở hữu trữ lượng dầu thô đã được chứng minh khoảng 303 tỷ thùng, tương đương gần 17% tổng trữ lượng toàn cầu. Tuy nhiên, ngành dầu mỏ của nước này đang xuống cấp nghiêm trọng. Sản lượng hiện tại đã giảm từ mức đỉnh khoảng 3,5 triệu thùng/ngày vào những năm 1990 xuống còn khoảng 800.000 thùng/ngày, theo dữ liệu của công ty tư vấn năng lượng Kpler.

Tổ chức Rystad Energy ước tính Venezuela sẽ cần hơn 180 tỷ USD đầu tư đến năm 2040 để nâng sản lượng dầu mỏ lên 3 triệu thùng/ngày.