Tổng thống Venezuela Maduro không nhận tội trong phiên tòa tại Mỹ

Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hôm thứ Hai đã tuyên bố không nhận tội trước các cáo buộc liên quan đến buôn bán ma túy, sau khi bị Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh bắt giữ trong một chiến dịch bất ngờ.

Xuất hiện tại tòa án liên bang Manhattan, Mỹ, ông Maduro, 63 tuổi, khẳng định mình vô tội thông qua người phiên dịch.

“Tôi vô tội. Tôi không có tội. Tôi là một người đàn ông tử tế. Tôi vẫn là tổng thống của đất nước mình”, ông nói trước khi bị Thẩm phán Alvin Hellerstein ngắt lời để tiếp tục thủ tục. Vợ ông, Cilia Flores, cũng tuyên bố không nhận tội. Phiên điều trần tiếp theo của hai người dự kiến diễn ra vào ngày 17/3.

Phiên tòa diễn ra trong khoảng nửa giờ, tập trung vào việc xác nhận danh tính, thông báo quyền lãnh sự và tóm tắt các cáo buộc trong bản cáo trạng. Ông Maduro xuất hiện với hai tay bị còng, mặc trang phục giam giữ màu cam và be, lắng nghe nội dung phiên tòa qua tai nghe phiên dịch. Bên ngoài tòa án, hàng chục người biểu tình, cả ủng hộ lẫn phản đối ông, đã tập trung từ sớm, tạo nên bầu không khí căng thẳng nhưng được kiểm soát.

Theo các công tố viên Mỹ, ông Maduro bị cáo buộc điều hành một mạng lưới buôn bán cocaine quy mô lớn, có liên hệ với nhiều nhóm vũ trang và tội phạm xuyên quốc gia tại khu vực Mỹ Latinh. Bản cáo trạng nêu bốn tội danh hình sự nghiêm trọng, bao gồm khủng bố ma túy, âm mưu nhập khẩu cocaine vào Mỹ, cùng các cáo buộc liên quan đến tàng trữ súng máy và thiết bị gây nổ.

Phía công tố cho rằng các hoạt động này kéo dài nhiều năm, từ khi ông Maduro còn là nghị sĩ Quốc hội, sau đó giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao và cuối cùng kế nhiệm cố Tổng thống Hugo Chavez năm 2013.

Ông Maduro từ lâu đã bác bỏ các cáo buộc, cho rằng đây là một phần của âm mưu chính trị nhằm làm suy yếu chính quyền Caracas và mở đường cho việc kiểm soát nguồn tài nguyên dầu mỏ khổng lồ của Venezuela.

Tổng thống Trump, trong các phát biểu gần đây, không giấu tham vọng đưa các công ty dầu mỏ Mỹ quay trở lại quốc gia Nam Mỹ này. Ngay trong ngày diễn ra phiên tòa, cổ phiếu của một số doanh nghiệp năng lượng Mỹ đã tăng, phản ánh kỳ vọng về khả năng tiếp cận trữ lượng dầu lớn nhất thế giới của Venezuela.

Vài giờ sau phiên tòa tại New York, tại Caracas, Phó Tổng thống Delcy Rodríguez đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời. Phát biểu trước công chúng, bà bày tỏ ủng hộ ông Maduro, gọi việc bắt giữ là một hành động “bắt cóc”, đồng thời kêu gọi người dân đoàn kết, giữ ổn định trong giai đoạn khó khăn. Tuy nhiên, theo giới quan sát, chính quyền lâm thời hiện chưa phát đi tín hiệu cho thấy sẽ lựa chọn đối đầu trực diện với Washington.

Chính phủ Venezuela cùng ngày ban hành sắc lệnh khẩn cấp, cho phép lực lượng an ninh truy tìm và bắt giữ những người bị cho là ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ. Động thái này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gia tăng kiểm soát trong nước, trong bối cảnh xã hội Venezuela vốn đã chịu nhiều sức ép kinh tế và chính trị.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã thảo luận về những hệ lụy của vụ việc. Nga, Trung Quốc và một số đồng minh cánh tả của Venezuela lên án hành động của Mỹ, cho rằng đây là sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia. Tổng Thư ký António Guterres bày tỏ quan ngại sâu sắc về nguy cơ bất ổn tại Venezuela và kêu gọi các bên kiềm chế, tuân thủ luật pháp quốc tế.

Đọc thêm: Cuba tuyên bố quốc tang 32 chiến sĩ hy sinh tại Venezuela

Nhiều chuyên gia luật quốc tế cho rằng việc bắt giữ một nguyên thủ quốc gia bằng biện pháp quân sự đặt ra những nghi vấn nghiêm trọng về tính hợp pháp. Luật sư của ông Maduro, Barry Pollack, nhận định vụ việc sẽ dẫn tới một cuộc chiến pháp lý phức tạp liên quan đến điều ông mô tả là “vụ bắt cóc quân sự”. Trong khi đó, luật sư của bà Flores cho biết thân chủ bị thương trong quá trình bị bắt và đã yêu cầu được kiểm tra, chăm sóc y tế đầy đủ.

Venezuela hiện sở hữu trữ lượng dầu mỏ ước tính khoảng 303 tỷ thùng, lớn nhất thế giới, nhưng sản lượng đã giảm mạnh trong nhiều năm do quản lý yếu kém, thiếu đầu tư và các lệnh trừng phạt, chỉ đạt khoảng 1,1 triệu thùng/ngày vào năm ngoái. Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ có thể áp dụng thêm các biện pháp cứng rắn nếu Caracas không hợp tác trong việc mở cửa ngành dầu khí và ngăn chặn buôn bán ma túy.

Quốc hội Venezuela do phe ủng hộ Maduro kiểm soát đã nhanh chóng củng cố vị thế. Jorge Rodríguez, anh trai của bà Delcy Rodríguez, được tái bổ nhiệm làm Chủ tịch Quốc hội và tuyên bố sẽ sử dụng mọi kênh chính trị và pháp lý để đưa ông Maduro trở lại nắm quyền.