Phản ứng bất ngờ của Đan Mạch sau khi ông Trump “quay xe” về Greenland
Kinhtedothi - Thủ tướng Đan Mạch khẳng định Copenhagen sẵn sàng đối thoại với Washington về kế hoạch phòng thủ tên lửa Vòm Vàng đầy tham vọng của Mỹ.
Ngày 22/1, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết, Đan Mạch và Greenland sẽ tiếp tục tham gia vào cuộc đối thoại mang tính xây dựng về an ninh ở Bắc Cực, với điều kiện là sự việc được thực hiện trên cơ sở tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của nước này.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen. Ảnh: RT
Trong tuyên bố đưa ra hôm thứ Năm, Thủ tướng Frederiksen hoan nghênh động thái “xuống thang” của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan tới Greenland, đồng thời khẳng định Copenhagen sẵn sàng đối thoại với Washington về kế hoạch phòng thủ tên lửa Vòm Vàng đầy tham vọng của Mỹ.
Nhà lãnh đạo Đan Mạch khẳng định, an ninh ở Bắc Cực là vấn đề của toàn bộ NATO, do đó chủ đề này được thảo luận giữa Tổng thư ký NATO Mark Rutte và Tổng thống Mỹ Donald Trump là điều tốt và tự nhiên.
Theo Thủ tướng Frederiksen, NATO hoàn toàn nhận thức được lập trường của Copenhagen và các cuộc đàm phán giữa người đứng đầu khối này với Tổng thống Mỹ không liên quan đến chủ quyền của Đan Mạch.
Bà Frederiksen nhấn mạnh Đan Mạch có thể đàm phán về tất cả khía cạnh chính trị từ an ninh, đầu tư đến kinh tế, nhưng không thể đàm phán về chủ quyền của mình
Trước đó, ngày 21/1, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen tuyên bố, nước này kiên quyết không từ bỏ chủ quyền đối với Greenland. “Chúng tôi sẽ không tham gia vào các cuộc đàm phán dựa trên việc từ bỏ các nguyên tắc cốt lõi về chủ quyền quốc gia. Điều đó sẽ không bao giờ xảy ra”, ông Rasmussen khẳng định.
Ngoại trưởng Rasmussen cho rằng trật tự quốc tế hiện nay, trong đó có nguyên tắc tôn trọng chủ quyền, phần lớn được xây dựng với vai trò trung tâm của chính nước Mỹ sau Thế chiến II. “Chúng tôi sẽ không nhượng bộ một tấc nào liên quan đến chủ quyền quốc gia”, ông Rasmussen nhấn mạnh.
Theo Ngoại trưởng Rasmussen, Đan Mạch hoan nghênh tuyên bố của Tổng thống Trump rằng ông đã loại trừ khả năng “kiểm soát Greenland bằng vũ lực và tạm dừng cuộc chiến thương mại” với các đồng minh châu Âu.
Các tuyên bố trên được giới chức Đan Mạch đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Trump bất ngờ rút lại lời đe dọa áp thuế với các nước đồng minh Liên minh châu Âu (EU) như một đòn bẩy để giành quyền kiểm soát Greenland - vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch, đồng thời thông báo rằng một thỏa thuận sắp đạt được để chấm dứt tranh chấp.
Sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sĩ) ngày 21/1, Tổng thống Trump cho biết, các đồng minh phương Tây ở Bắc Cực có thể đạt được thỏa thuận đáp ứng mong muốn của ông về một hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm vàng và quyền tiếp cận khoáng sản tại Greenland, đồng thời ngăn chặn tham vọng của Nga và Trung Quốc.
Trước đó, trong bài phát biểu tại WEF ở Davos cùng ngày, Tổng thống Trump kêu gọi Đan Mạch “đàm phán ngay lập tức” về vấn để chủ quyền đối với Greenland.
Ông Trump tái khẳng định lập trường rằng Mỹ sẽ “giành quyền kiểm soát” Greenland từ tay Đan Mạch. Gọi Greenland là “lãnh thổ của chúng ta”, Tổng thống Mỹ tuyên bố đang tìm kiếm các cuộc đàm phán ngay lập tức nhằm “một lần nữa thảo luận về quyền sở hữu” hòn đảo này.
Tổng thống Trump kêu gọi Đan Mạch đàm phán ngay lập tức về vấn để chủ quyền đối với Greenland. Ảnh: RT
Dù khẳng định sẽ không sử dụng vũ lực để giành Greenland, Tổng thống Trump vẫn đưa ra cảnh báo mang hàm ý gây sức ép: “Người Đan Mạch có quyền lựa chọn. Các bạn có thể nói có, và chúng tôi sẽ rất biết ơn. Hoặc các bạn có thể nói không, và chúng tôi sẽ ghi nhớ điều đó”.
Hiện nay, khoảng 150 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Căn cứ Không gian Pituffik ở Greenland, trước đây là Căn cứ Không quân Thule.
Theo Hiệp định Quốc phòng Greenland ký năm 1951, quân đội Mỹ được phép tự do di chuyển trên lãnh thổ Greenland, và chính phủ Đan Mạch cũng ủng hộ việc NATO tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực này.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump vẫn muốn đòi “quyền sở hữu” Greenland, đồng thời khẳng định rằng “chỉ có Mỹ” mới đủ khả năng bảo vệ hòn đảo trước các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc.
Trong một diễn biến liên quan, các nhà lãnh đạo EU dự kiến sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp tại Brussels (Bỉ) tối 22/1 được tổ chức nhằm tìm giải pháp ứng phó với cuộc khủng hoảng đe dọa làm tan rã liên minh xuyên Đại Tây Dương. Căng thẳng liên quan tới vấn đề Greenland đã giảm bớt nhưng vẫn chưa được giải quyết triệt để.
