Quy định mới về loại ô tô phải lắp thiết bị an toàn cho trẻ em

Áp dụng cho xe cá nhân

Nghị định 168/2024 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ quy định, từ ngày 1/1/2026 tài xế chở trẻ em trên ô tô không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị xử phạt 800.000 - 1.000.000 đồng.

Theo Cục CSGT, liên quan đến khoản 3 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định về việc sử dụng thiết bị an toàn đối với trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét khi ngồi trên ô tô, trong dự thảo mới nhất của Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự, sau khi tiếp thu các ý kiến đóng góp của Đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã sửa đổi như sau:

“Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế; người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách”.

Theo Cục CSGT, như vậy quy định trên sẽ miễn trừ xe kinh doanh vận tải hành khách và xe kinh doanh vận tải hành khách không phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, để đảm bảo tính khả thi và để phù hợp với điều kiện thực tiễn giao thông ở Việt Nam.

Cục CSGT cho biết thêm, thiết bị an toàn dành cho trẻ em theo quy định là thiết bị có khả năng bảo đảm an toàn cho trẻ em ở tư thế ngồi hoặc nằm trên ô tô, được thiết kế để giảm nguy cơ chấn thương cho người dùng trong trường hợp xảy ra va chạm hoặc ô tô giảm tốc độ đột ngột bằng cách hạn chế sự di chuyển của cơ thể trẻ em, bao gồm: hệ thống ghế, nôi, đệm nâng… kèm dây đai an toàn giữ cố định trẻ em và thiết bị gắn với ô tô.

Nhà chức trách cho biết, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự đang trình Quốc hội Khóa XV, kỳ họp thứ 10 thông qua và sẽ có hiệu lực từ 1/1/2026.

Giảm rủi do khi gặp sự cố

Đại diện Cục CSGT nhấn mạnh, cơ quan chức năng luôn đặt an toàn của người dân lên hàng đầu. Việc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em cũng quan trọng và cần thiết như quy định đội mũ bảo hiểm.

"Người dân có thể linh hoạt sử dụng đai, ghế hoặc đệm nâng phù hợp với thể trạng của trẻ và điều kiện thực tế. Đây là các thiết bị an toàn thiết yếu giúp giảm thiểu rủi ro khi xảy ra sự cố", đại diện Cục CSGT cho hay.

Đại diện Cục CSGT phân tích, quy định trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m phải sử dụng thiết bị an toàn là nhằm đảm bảo tính mạng cho chính con em của tài xế. Đây là yêu cầu cấp thiết đã được nghiên cứu kỹ lưỡng.

Thực tế, việc khuyến khích sử dụng ghế trẻ em đã có từ nhiều năm nay và nhiều phụ huynh đã tự giác thực hiện.

“Việt Nam đang luật hóa quy định này để phù hợp với Công ước Viên và các khuyến cáo của Liên Hợp Quốc. Trẻ em là đối tượng yếu thế, không thể tự bảo vệ mình. Khi ý thức tự giác của người lớn chưa cao, luật pháp cần can thiệp để bảo vệ an toàn cho các cháu" - đại diện Cục CSGT nhấn mạnh.

Theo đại diện Cục CSGT, có ba lý do chính khiến trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m không được ngồi hàng ghế trước và bắt buộc phải dùng thiết bị an toàn:

Thứ nhất, về chiều cao: Dây đai an toàn trên ô tô được thiết kế cho người trưởng thành. Với trẻ cao dưới 1,35m, dây đai thường vắt ngang qua vùng cổ hoặc mặt thay vì ngực và bụng. Khi xảy ra va chạm, chính dây đai này có thể gây chấn thương nghiêm trọng, thậm chí siết cổ trẻ.

Thứ hai, về tâm sinh lý: Trẻ dưới 10 tuổi thường hiếu động, mức độ tập trung và ý thức tuân thủ chưa cao như trẻ lớn. Do đó, việc ngồi ghế trước hoặc thiếu thiết bị cố định chuyên dụng sẽ gây mất an toàn cho trẻ và làm phân tâm người lái.

Thứ ba, về cơ sở khoa học: Quy định này được xây dựng dựa trên các nghiên cứu và quy chuẩn quốc tế đã được kiểm chứng thực tế.

Nhiều người lầm tưởng rằng ôm trẻ trong lòng là an toàn. Tuy nhiên, khi xảy ra va chạm hoặc chỉ cần phanh gấp, quán tính lớn sẽ khiến trẻ bị văng khỏi vòng tay người lớn, lao về phía trước và chịu chấn thương nghiêm trọng.

Đại diện Cục CSGT nhấn mạnh, chúng ta đã có những bài học lớn từ quy định đội mũ bảo hiểm, thắt dây an toàn hay xử lý vi phạm nồng độ cồn. Ban đầu có thể chưa quen, nhưng hiệu quả bảo vệ tính mạng là không thể phủ nhận.

“Trẻ em là đối tượng yếu thế, chưa thể tự bảo vệ mình. Do đó, các cháu cần sự trách nhiệm của người lớn và sự bảo vệ của luật pháp. Việc tuân thủ quy định này chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ an toàn cho thế hệ tương lai” - vị đại diện Cục CSGT kết luận.