Quyết định của Tòa án Tối cao Mỹ sẽ làm dấy lên sóng gió thương mại?
Kinhtedothi - Theo các chuyên gia, phán quyết về thuế quan của Mỹ khiến thị trường toàn cầu thận trọng, khi các đối tác thương mại theo dõi chặt chẽ hướng điều chỉnh chính sách từ Washington.
Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hôm thứ Sáu bác bỏ việc Tổng thống Donald Trump dùng thuế quan như một công cụ kinh tế, được xem là bước lùi đối với chính sách thương mại cứng rắn của chính quyền. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng quyết định này chưa giúp giảm áp lực ngay lập tức lên kinh tế toàn cầu.
Thay vào đó, thị trường có thể đối mặt một giai đoạn gián đoạn mới khi Washington tìm cách thay thế hệ thống thuế quan vừa bị tuyên bố là bất hợp pháp. Giới doanh nghiệp và các chính phủ đang theo dõi chặt chẽ các động thái tiếp theo của Mỹ, trong bối cảnh nhiều khả năng chính quyền sẽ sử dụng các cơ sở pháp lý khác để tái áp đặt các biện pháp bảo hộ thương mại.
Nhiều vấn đề vẫn chưa rõ ràng, bao gồm loại thuế quan mới có thể được áp dụng, khả năng hoàn trả các khoản thuế đã thu trước đây và việc các thỏa thuận song phương đã ký kết với Mỹ có thể được xem xét lại hay không. Những yếu tố này đang khiến môi trường thương mại quốc tế trở nên khó dự đoán.
Trụ sở Tòa án Tối cao Mỹ tại Washington, D.C. Ảnh: PNGTree
Ngay sau phán quyết, Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp mức thuế toàn cầu mới 10% trong thời hạn ban đầu 150 ngày. Ông cũng cho biết chưa rõ liệu các khoản thuế đã thu trước đây có được hoàn lại hay không.
Ông Varg Folkman, nhà phân tích tại Trung tâm Chính sách châu Âu, nhận định diễn biến này có thể mở ra một giai đoạn bất ổn mới trong thương mại thế giới khi các bên tìm cách hiểu rõ chính sách thuế quan của Mỹ trong thời gian tới.
Chính quyền ông Trump từ trước khi phán quyết được đưa ra đã phát tín hiệu rằng họ có thể sử dụng các cơ chế pháp lý khác để tái áp đặt thuế quan. Điều này cho thấy các biện pháp thương mại cứng rắn vẫn có thể tiếp tục dưới hình thức khác.
Trong khi đó, hàng chục quốc gia đã ký các thỏa thuận song phương với Mỹ nhằm thiết lập mức thuế ưu đãi hoặc cam kết đầu tư vào thị trường Mỹ. Phán quyết mới có thể khiến các nước đánh giá lại các thỏa thuận này và cân nhắc khả năng đàm phán lại điều khoản.
Ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu, cho biết cơ quan lập pháp châu Âu sẽ tiến hành phê chuẩn thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu và Mỹ theo kế hoạch. Ông cho rằng cần đánh giá cẩn trọng phán quyết và các hệ quả pháp lý liên quan.
Tại Anh, chính phủ cho biết kỳ vọng vị thế thương mại ưu đãi với Mỹ vẫn được duy trì, đặc biệt liên quan mức thuế cơ bản 10% đã được thỏa thuận với Washington.
Theo báo cáo của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, phần lớn chi phí thuế quan do người tiêu dùng Mỹ gánh chịu, cho thấy tác động trực tiếp đối với các đối tác thương mại có thể hạn chế hơn so với dự đoán ban đầu.
Trong bản cập nhật Triển vọng Kinh tế Thế giới mới nhất, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 ở mức 3,3%, phản ánh đà tăng trưởng ổn định trong bối cảnh thương mại quốc tế còn nhiều biến động.
Trung Quốc báo cáo thặng dư thương mại gần 1,2 nghìn tỷ USD trong năm 2025, chủ yếu nhờ xuất khẩu tăng mạnh sang các thị trường ngoài Mỹ khi doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược trước chính sách thuế quan của Washington.
Ông Folkman cho biết một số quốc gia có thể lựa chọn duy trì các thỏa thuận hiện có với Mỹ thay vì mở lại đàm phán, nhằm tránh những gián đoạn thương mại từng xảy ra trước đây.
Trong khi đó, ông Niclas Poitiers, nhà nghiên cứu tại viện nghiên cứu kinh tế châu Âu Bruegel, lưu ý rằng vẫn tồn tại nhiều yếu tố chính trị xoay quanh thỏa thuận thương mại EU - Mỹ và trong một số trường hợp, các thỏa thuận này có thể đối mặt nguy cơ đổ vỡ.
Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ đang tạo ra những điều chỉnh mới trong chính sách thương mại và quan hệ kinh tế quốc tế. Các đối tác thương mại của Washington hiện theo dõi sát các động thái tiếp theo để xác định hướng đi phù hợp trong bối cảnh chính sách thuế quan vẫn tiếp tục thay đổi.
