Sống lại ký ức hào hùng của thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại

Chuyên đề trưng bày “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại” do Bảo tàng Chứng tích chiến tranh phối hợp với Ban Liên lạc cựu cán bộ Đoàn thanh niên Việt Nam phía Nam thực hiện.

Ký ức hào hùng về tuyến đường 1C huyền thoại bắt đầu vào thời điểm cuối năm 1966 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước dần bước vào thời gian khốc liệt nhất. Lúc này, tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển chi viện cho đồng bằng Tây Nam Bộ bị địch phát hiện và đánh phá dữ dội. Khi đường biển khó đi, buộc phải có con đường khác mở ra ngay để không bị gián đoạn chi viện. Đoàn 195, Quân khu 9 ra đời cùng với lực lượng thanh niên xung phong Tây Nam Bộ, đảm đương nhiệm vụ vận chuyển vũ khí từ các kho ở biên giới Campuchia và miền Đông Nam Bộ về trữ, cất giấu rồi phân phối lại cho các lực lượng vũ trang của quân khu và các tỉnh miền Tây. Tuyến đường 1C ra đời từ đó. Tuyến đường xuất phát từ các kho của R (Trung ương Cục miền Nam) ở Tây Ninh, Lộc Ninh (Bình Phước cũ) và Campuchia, theo hành lang dọc hai bên đường biên giới Việt Nam - Campuchia rồi về các tỉnh Đồng Tháp, An Giang ngày nay.

Tuyến đường 1C gánh vác sứ mệnh lịch sử là tuyến huyết mạch thứ hai (sau đường Hồ Chí Minh trên biển) đảm bảo sự chi viện sống còn cho chiến trường miền Tây Nam Bộ. Để giữ vững tuyến đường 1C, những đoàn thanh niên xung phong đã bất chấp tất cả vai mang nặng vũ khí, lương thực, chân băng rừng, vượt sông, dầm mình trong sình lầy, đối mặt với vô vàn hiểm nguy của nơi rừng thiêng nước độc, những trận càn ác liệt hay những cơn sốt rét rừng hành hạ vẫn không thể làm lung lay ý chí sắt đá của họ.

Dưới làn bom đạn, tiếng hát vẫn át tiếng bom, tiếng cười lạc quan vẫn rộn rã. Các chị, các anh biến lán trại đơn sơ thành mái nhà, biến tình đồng đội thành sức mạnh, lấy niềm tin vào ngày mai toàn thắng làm lẽ sống. Nhiều người đã ngã xuống, máu của họ hòa vào đất mẹ để giữ vững tuyến đường trở thành những đóa hoa bất tử góp phần vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc.

Tuyến đường 1C trở thành huyền thoại, lực lượng thanh niên xung phong đã chiến đấu không chỉ bằng sức lực, mà bằng ý chí, một ý chí mà thép có thể nóng chảy, nhưng lòng người không bao giờ khuất phục. Tuyến đường 1C và Liên đội I thanh niên xung phong là minh chứng sinh động cho lòng yêu nước, ý chí quật cường và sự hy sinh thầm lặng của thế hệ trẻ Việt Nam, nơi thanh xuân vì Tổ quốc đã hóa thành bất tử.

Với 109 hình ảnh, tư liệu, hiện vật, trưng bày chuyên đề “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại” giới thiệu đến công chúng về một thời kỳ đấu tranh lâu dài, gian khổ nhưng anh dũng của Nhân dân miền Tây Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc, trong đó hoạt động đấu tranh của lực lượng thanh niên xung phong trên tuyến chi viện 1C - giữ vai trò là tuyến đường huyết mạch thứ hai, sau đường Hồ Chí Minh trên biển góp phần quan trọng làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Trưng bày bao gồm 4 phần nội dung trọng tâm: phần 1, “nơi huyền thoại bắt đầu” - vai trò chiến lược và sự ra đời của tuyến đường 1C. Phần 2, “trong vòng vây lửa đạn” - những hoạt động ngăn chặn của quân đội Mỹ và chính quyền Việt Nam cộng hòa đối với đường 1C. Phần 3, cuộc sống và chiến đấu của thanh niên xung phong trên tuyến đường 1C. Phần 4, hồi ức & tri ân - những hoạt động tri ân những người có công, đền ơn đáp nghĩa, giáo dục thế hệ trẻ.

Phát biểu tại buổi lễ khai mạc trưng bày chuyên đề, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Trưng bày hôm nay là dịp để chúng ta bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với những thế hệ đã hiến dâng tuổi trẻ, mồ hôi, xương máu cho độc lập dân tộc, cho sự bình yên của Nhân dân. Có những ký ức không chỉ để nhớ, mà để nhắc chúng ta sống có trách nhiệm hơn; có những câu chuyện không chỉ để kể, mà để truyền lửa cho các thế hệ tiếp nối. Tuyến đường 1C, cùng những con người đã đi qua và làm nên huyền thoại ấy, chính là một biểu tượng như vậy. Biểu tượng của ý chí, của lòng trung kiên, của sự bền bỉ và đặc biệt là vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng khắc nghiệt nhất”.