Sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân: điều chỉnh mức giảm trừ cho người nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng

Sửa đổi toàn diện quy định về thu nhập chịu thuế và cách tính thuế

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) gồm 4 chương, 29 điều, quy định về người nộp thuế, thu nhập chịu thuế, thu nhập được miễn, giảm thuế và căn cứ tính thuế.

Theo đó, người nộp thuế bao gồm cá nhân cư trú và không cư trú có thu nhập chịu thuế TNCN, tổ chức, cá nhân trả thu nhập và các cơ quan liên quan trong quá trình thực hiện chính sách thuế.

Một trong những điểm đáng chú ý là mức doanh thu không phải nộp thuế được xác định là 200 triệu đồng/năm, nhằm đồng bộ với quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng. Chính phủ được giao quyền điều chỉnh mức này phù hợp thực tế quản lý thuế.

Dự thảo cũng mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế, bao gồm cả thu nhập từ thương mại điện tử, môi giới, hợp tác kinh doanh trên nền tảng số, để đảm bảo công bằng giữa các nhóm đối tượng nộp thuế.

Về giảm trừ gia cảnh, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng thông tin, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết điều chỉnh tăng mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế từ 11 triệu lên 15,5 triệu đồng/tháng, và cho mỗi người phụ thuộc từ 4,4 triệu lên 6,2 triệu đồng/tháng, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Dự thảo cũng rút gọn biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc còn 5 bậc, nới rộng khoảng cách giữa các bậc và đề xuất hai phương án. Chính phủ trình Quốc hội phương án 2 - áp dụng mức thuế suất 5%, 15%, 25%, 30%, 35% cho các bậc thu nhập, trong đó bậc cao nhất áp dụng với phần thu nhập trên 100 triệu đồng/tháng.

Theo tính toán, cùng với việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, phương án này giảm thu ngân sách khoảng 27.400 tỷ đồng/năm, song tạo điều kiện giảm nghĩa vụ thuế cho đa số người nộp thuế.

Một điểm mới trong dự thảo là thu thuế 0,1% đối với chuyển nhượng vàng miếng, nhằm minh bạch hóa thị trường, hạn chế đầu cơ. Quy định này xuất phát từ chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương về quản lý hiệu quả thị trường vàng.

Ngoài ra, Luật bổ sung nhiều loại thu nhập vào diện chịu thuế như: chuyển nhượng tên miền “.vn”, tín chỉ các-bon, biển số xe trúng đấu giá, tài sản số và vàng miếng, cùng các khoản thu nhập khác do Chính phủ quy định.

Bảo đảm công bằng giữa các nhóm thu nhập

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nhấn mạnh, việc quy định rõ ràng các khoản thu nhập chịu thuế là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm tính minh bạch và ổn định của chính sách; đồng thời đề nghị bỏ quy định “thu nhập khác do Chính phủ quy định” để tránh thiếu rõ ràng trong áp dụng luật.

Liên quan đến thu nhập từ vàng miếng, nhiều ý kiến trong Ủy ban đề nghị cân nhắc kỹ việc áp thuế để không gây bất lợi cho người dân không kinh doanh, chỉ nắm giữ vàng như một hình thức tiết kiệm.

Đối với mức doanh thu 200 triệu đồng/năm không phải chịu thuế, Ủy ban cho rằng, mức này còn thấp so với thực tế và chưa tương xứng với mức giảm trừ gia cảnh của người làm công ăn lương, cần được điều chỉnh để đảm bảo bình đẳng.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị thống nhất thời điểm áp dụng các quy định liên quan đến tính thuế thu nhập từ tiền lương, tiền công và kinh doanh, nhằm tạo thuận lợi cho người nộp thuế trong việc quyết toán.

Nhiều ý kiến đề xuất toàn bộ Luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, giúp chính sách sớm đi vào thực tế, đồng thời đảm bảo tính đồng bộ trong triển khai các quy định mới.