Monday, 09:33 25/05/2015

Sức cầu vẫn yếu

Phóng viên

Kinhtedothi - Tổng cục Thống kê vừa công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 0,16% so với tháng 4 và tăng 0,95% so với cùng kỳ năm trước.

Khách hàng mua bán thực phẩm tại chợ Bưởi. Ảnh: Nguyễn Đức

Như vậy, sau 5 tháng, CPI chỉ tăng 0,2%, là tốc độ tăng thấp nhất so với tốc độ tăng của cùng kỳ từ năm 2002 đến nay, thấp xa so với tốc độ tăng bình quân sau 5 tháng trong các năm từ 2002 - 2014 (5,03%). Diễn biến của 5 tháng và xét các yếu tố tác động, dự báo CPI cả năm 2015 sẽ tiếp tục tăng thấp so với mục tiêu Nghị quyết của Quốc hội đề ra (dưới 5%).

Tổng cầu tăng nhưng CPI vẫn tăng thấp

Năm 2014, CPI tăng 1,84%, thấp xa so với tốc độ tăng GDP 5,98%. Bước sang năm 2015, CPI tiếp tục tăng thấp và tính chung sau 5 tháng chỉ tăng 0,2%. Đây là tốc độ tăng thấp nhất so với tốc độ tăng của cùng kỳ từ năm 2002 đến nay; thấp xa so với tốc độ tăng bình quân sau 5 tháng trong các năm từ 2002 - 2014 (5,03%). Diễn biến của 5 tháng và các yếu tố tác động trong thời gian tới, có thể dự báo CPI cả năm 2015 sẽ tiếp tục tăng thấp khá xa so với mục tiêu theo Nghị quyết của Quốc hội (dưới 5%); có thể tăng cao hơn với tốc độ tăng 2%, thì bình quân 2 năm của thời kỳ 2014 - 2015 sẽ chỉ ở mức dưới 1,92%, chỉ bằng 1/3 tốc độ tăng GDP 5,71% trong thời gian tương ứng.

Như vậy, diễn biến CPI từ năm 2014 khác hẳn so với 10 năm trước đó, có thể sẽ lặp lại gần giống như diễn biến trong thời kỳ 1999 - 2003. CPI thời kỳ 1999 - 2003 được coi là “giấc mơ” đối với người tiêu dùng (khi năm 1999 tăng 0,1%, năm 2000 giảm 0,6%, năm 2001 tăng 0,8%, năm 2002 tăng 4%, năm 2003 tăng 3%, bình quân năm thời kỳ 1999 - 2003 chỉ tăng 1,44%, thấp chỉ bằng 1/5 tốc độ tăng GDP).

Lý giải sự lạ lùng của diễn biến này có thể thấy, tổng cầu đã có xu hướng cao lên, nhưng CPI vẫn tăng thấp. Từ việc so sánh 2 thời kỳ trên cho thấy, tốc độ tăng CPI cũng đều thấp xa so với tốc độ tăng GDP, tức là tốc độ tăng của sản xuất - một yếu tố quan trọng của tổng cung trong mối quan hệ cung và cầu - quan hệ cơ bản và tổng quát nhất tác động đến CPI. Vấn đề đặt ra là tốc độ tăng của sản xuất mới có dấu hiệu phục hồi, chứ chưa phải là cao, hay chưa thể nói là cung đã vượt cầu đến mức làm cho CPI tăng thấp. Điều đó được lý giải là tổng cầu tuy có tăng trở lại, nhưng đó là xét về tốc độ với số gốc so sánh đã bị thấp khi bị tác động của khủng hoảng (thời kỳ 1999 - 2003) bị tác động của việc “thắt lưng buộc bụng” do cuộc khủng hoảng 1997 - 1998 ở khu vực. Thời kỳ 2012 - 2014 bị tác động của việc “thắt lưng buộc bụng” do cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới từ cuối 2008, trong khi về quy mô, tổng cầu vẫn còn yếu. Trong khi tăng trưởng sản xuất cao lên, thì tốc độ tăng của xuất khẩu bị chậm lại (năm 2014 tăng 13,7%, 4 tháng năm 2015 chỉ tăng 6,9%, riêng xuất khẩu nông, lâm, thủy sản còn bị giảm 6%) và chuyển từ xuất siêu (928 triệu USD) trong 4 tháng rưỡi đầu năm trước sang nhập siêu (gần 3,7 tỷ USD) trong 4,5 tháng đầu năm nay. Tỷ lệ vốn đầu tư phát triển toàn xã hội/GDP đạt thấp hơn nhiều so với những năm trước.

Một loạt yếu tố tác động

Một yếu tố quan trọng khác đối với lạm phát là tiền tệ - tín dụng. Tăng trưởng tín dụng năm nay đã mang dấu dương ngay từ đầu năm và tính chung 4 tháng tăng 3,97% (cùng kỳ năm 2013 tăng 1,04%, cùng kỳ năm 2014 tăng 0,53%). Thông thường, tăng trưởng tín dụng kéo theo CPI tăng lên, nhưng đó là hướng vào tiêu dùng, trong khi đầu năm nay lại tập trung hơn cho sản xuất. Có một phần quan trọng được lái vào thị trường bất động sản, khi thị trường này có dấu hiệu ấm hơn cả về giao dịch lẫn giá cả. Trong khi đó, từ đầu năm đến nay đã có mấy lần tỷ giá nóng lên, Ngân hàng Nhà nước đã 2 lần điều chỉnh tăng.

Từ đầu năm đến nay, giá điện đã tăng khá, giá xăng cũng đã 3 lần tăng... Đúng ra, giá những mặt hàng quan trọng này tăng sẽ vừa trực tiếp, vừa gián tiếp làm tăng CPI. Nhưng cần xét thêm hiệu ứng phụ của việc điều chỉnh này là làm cho tổng cầu vốn còn yếu sẽ tiếp tục bị yếu. Bởi với cùng một số tiền chi tiêu dùng, nếu giá mặt hàng này tăng, thì lượng tiêu dùng mặt hàng đó sẽ bị giảm. Nếu không giảm được thì giảm lượng tiêu dùng các mặt hàng khác...

CPI tăng thấp là niềm vui của người tiêu dùng, nhưng lại không vui với người sản xuất. Cần khéo léo giải quyết yêu cầu ngược nhau này. Do vậy, cần kiểm soát lạm phát, chứ không phải là kiềm chế lạm phát.

Chia sẻ

Theo dõi kinh tế đô thị trên

Đọc nhiều

CẢM NHẬN CỦA BẠN VỀ BÀI VIẾT NÀY

Rất hay
Thích
Giải trí
Cần cải thiện

BÌNH LUẬN (0)

Hà Nội gắn biển Công trình chào mừng Đại hội XIV của Đảng tại phường Yên Sở

12 Jan, 02:31 PM

Kinhtedothi - Sáng 12/1, phường Yên Sở (TP Hà Nội) tổ chức Lễ gắn biển Công trình chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đối với công trình xây dựng Trường THPT Đỗ Mười. Đây là sự kiện có ý nghĩa chính trị – xã hội sâu sắc, thể hiện quyết tâm và trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô trong việc cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng bằng những công trình thiết thực, phục vụ dân sinh, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục – đào tạo.

Hướng dẫn tổ chức hội nghị viên chức, người lao động tại Hà Nội

10 Jan, 04:21 PM

Kinhtedothi - Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TP Hà Nội mới ban hành Hướng dẫn việc tổ chức hội nghị viên chức, người lao động và hội nghị người lao động năm 2026 đối với các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn.

Hà Nội: triển khai khen thưởng chủ tịch Công đoàn cơ sở xuất sắc trong công tác đối thoại, thương lượng tập thể

10 Jan, 03:32 PM

Kinhtedothi - Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TP Hà Nội đề nghị Công đoàn các xã, phường; Công đoàn các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Hà Nội; Công đoàn các Tổng Công ty; Công đoàn cơ sở trực thuộc gửi hồ sơ đề nghị xem xét tuyên dương chủ tịch Công đoàn cơ sở xuất sắc về Ban Công tác Công đoàn trước ngày 30/1/2026.

Rút ngắn thời gian giải quyết nhiều thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ

10 Jan, 02:52 PM

Kinhtedothi - Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng ký Quyết định số 02/2026/QĐ-TTg ngày 8/1/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Quyết định để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Phường Bạch Mai: phát huy hiệu quả công trình Nhà trưng bày Anh hùng LLVTND Võ Thị Sáu

10 Jan, 01:16 PM

Kinhtedothi-Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Bạch Mai khẳng định, nhận thức sâu sắc ý nghĩa và giá trị to lớn của Nhà trưng bày Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Võ Thị Sáu, phường xác định công tác quản lý, vận hành và phát huy hiệu quả công trình này là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài và có ý nghĩa chính trị - xã hội đặc biệt quan trọng.

Tin mới

VIDEO

Copylink thành công.