Thanh Hóa: Mường Lát được mùa sắn, thêm động lực phát triển kinh tế 

Những ngày cuối năm, khi tiết trời se lạnh bao phủ khắp các sườn núi vùng cao xứ Thanh, xã Mường Lát lại trở nên nhộn nhịp hơn bởi không khí thu hoạch sắn. Trên các triền đồi ở thôn Buốn, người dân tất bật thu gom từng bao sắn vừa nhổ. Tiếng dao cuốc, tiếng gọi nhau hòa vào nhau tạo nên bức tranh lao động đặc trưng của mùa vụ. Năm nay sắn được mùa, đầu ra thuận lợi, giá thu mua ổn định đã mang đến niềm vui lớn cho bà con địa phương.

Mường Lát là xã vùng cao biên giới còn nhiều khó khăn, với tỷ lệ hộ nghèo hiện chiếm 21,3% và hộ cận nghèo hơn 30%. Trong bối cảnh đó, Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định phát triển kinh tế hộ gia đình, mở rộng các mô hình sản xuất nông - lâm nghiệp gắn với du lịch cộng đồng là một trong hai khâu đột phá nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững. Trong định hướng chung ấy, cây sắn đang ngày càng thể hiện vai trò là nguồn thu ổn định, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho các hộ dân.

Ghi nhận tại thôn Buốn những ngày thu hoạch cho thấy, nhờ thời tiết thuận lợi, kỹ thuật canh tác được cải thiện, năng suất sắn năm nay cao hơn so với các vụ trước. Củ sắn lớn, ít bị thối, đáp ứng tốt nhu cầu thu mua của các cơ sở chế biến trong và ngoài huyện. Bà con có thu nhập ổn định, nhiều gia đình thu được từ vài tấn đến cả chục tấn.

Chị Vị Thị Piêng (36 tuổi), người dân bản Buốn, cho biết giá sắn đầu vụ dao động khoảng 1.500 đồng/kg, cao hơn năm trước. “Năm ngoái sắn rớt giá, thương lái không lên tận bản mua, chúng tôi để hỏng nhiều. Năm nay được mùa, được giá nên ai cũng phấn khởi”- chị Piêng chia sẻ. Cùng chung niềm vui, chị Vi Thị Hà - một hộ trồng sắn khác trong bản - cho hay thương lái lên thu mua đều, sản lượng ổn định nên các gia đình yên tâm đầu tư vụ sau.

Cây sắn vốn là cây trồng truyền thống nhưng trong vài năm gần đây, khi thị trường đầu ra ổn định hơn, đây đã trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân. Đặc điểm của địa hình dốc, đất khô cằn khiến các loại cây trồng khác khó phát triển, trong khi sắn lại phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương. Nhờ khả năng chịu hạn tốt, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư thấp, cây sắn giúp người dân giảm rủi ro và dễ dàng mở rộng diện tích.

Một nét đặc trưng trong sản xuất của người dân Mường Lát là hình thức đổi công trong thu hoạch. Không thuê mướn nhân công, bà con hỗ trợ lẫn nhau, giúp công việc diễn ra nhanh gọn, tiết kiệm chi phí và tăng tính gắn kết cộng đồng. Đây là hình thức đã duy trì nhiều năm nay và tiếp tục phát huy hiệu quả.

Từ thành công của vụ sắn năm nay, chính quyền xã Mường Lát đang định hướng mở rộng quy mô theo hướng sản xuất hàng hóa, khuyến khích bà con sử dụng giống mới, cải thiện kỹ thuật canh tác và tăng cường liên kết với các cơ sở thu mua để ổn định đầu ra. Phát triển cây sắn không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo điều kiện để hình thành các mô hình kinh tế hộ vững chắc hơn trong tương lai.

Song song với phát triển cây sắn, xã Mường Lát cũng đang tập trung khai thác các lợi thế về đất đai và khí hậu để đa dạng hóa cây trồng. Các mô hình trồng tre điền trúc (bát độ) lấy măng tại Buồn, Na Khả, Chiềng Cồng, Tén Tằn bước đầu mang lại hiệu quả. Một số sản phẩm đặc sản như gạo nếp cay nọi, thịt trâu gác bếp, măng khô… tiếp tục được định hướng xây dựng theo tiêu chuẩn OCOP nhằm nâng cao chất lượng và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, toàn xã hiện có khoảng 30.000 con gia súc, gia cầm. Nhiều mô hình đã chuyển từ chăn nuôi tự nhiên sang chăn nuôi kiểm soát theo hướng gia trại, góp phần mở rộng quy mô sản xuất. Một số mô hình hỗ trợ sinh kế như nuôi lợn đen sinh sản, gà đen HMông, trâu bò sinh sản tại Tén Tằn, Đoàn Kết, Chiềng Cồng… đang cho thấy hiệu quả tích cực.

Ông Lê Công Nam, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Mường Lát cho biết nhiệm kỳ mới, xã tiếp tục triển khai đồng bộ các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số. Trong đó, việc khuyến khích phát triển kinh tế hộ, hỗ trợ sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm được xem là giải pháp trọng tâm nhằm giảm nghèo từ gốc. “Địa phương phấn đấu mỗi năm giảm 5% tỷ lệ hộ nghèo. Muốn vậy, phải tạo chuyển biến mạnh về nhận thức, tinh thần tự lực và chủ động vươn lên trong người dân”- ông Nam nhấn mạnh.

Vụ sắn được mùa năm nay là tín hiệu khả quan cho thấy hướng đi đúng của xã trong phát triển kinh tế. Thành quả từ những đồi sắn không chỉ giúp bà con cải thiện đời sống trước mắt mà còn tạo nền tảng quan trọng để mở rộng sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu ổn định, hướng tới mục tiêu xây dựng nông thôn mới.

Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, sự chủ động của người dân cùng định hướng đúng đắn của chính quyền địa phương đang góp phần tạo nên diện mạo mới cho vùng biên Mường Lát. Cây sắn - giản dị nhưng bền bỉ - tiếp tục là một trong những động lực quan trọng giúp người dân nâng cao thu nhập và từng bước thoát nghèo, hướng tới phát triển kinh tế bền vững trong những năm tới.