Tình trạng ùn tắc diễn ra tại 184 trung tâm đăng kiểm ở 43 tỉnh, thành

Thời gian qua, mặc dù cơ quan quản lý đưa ra nhiều giải pháp như: miễn đăng kiểm lần đầu với xe mới; thay đổi chu kỳ kiểm định ở một số nhóm đối tượng; nhận sự hỗ trợ từ lực lượng đăng kiểm viên quân sự, công an; đặt lịch hẹn qua app nhưng tình trạng ùn tắc tại các trung tâm đăng kiểm vẫn tiếp tục gia tăng.

Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam Nguyễn Chiến Thắng cho biết, mặc dù đã có nhiều giải pháp nhưng tình trạng ùn tắc tại các trạm đăng kiểm vẫn diễn ra và có xu hướng gia tăng do năng lực hiện tại của các trung tâm đăng kiểm không đủ đáp ứng. Cùng đó là việc thiếu hụt trung tâm đăng kiểm, dây chuyền kiểm định và đăng kiểm viên.

Mặc dù đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt, Bộ GTVT và các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là Bộ Công an (cử 100 cán bộ chiến sĩ) và Bộ Quốc phòng (cử 40 cán bộ chiến sĩ) đã quan quan tâm, hỗ trợ, tạo điều kiện cùng một loạt giải pháp tình thế cấp bách như miễn kiểm định lần đầu cho xe cơ giới chưa qua sử dụng; thay đổi chu kỳ kiểm định ở một số nhóm đối tượng.

Tuy nhiên phần lớn các nhóm phương tiện được áp dụng chu kỳ kiểm định mới theo quy định  đến hạn kiểm định vẫn phải đến các trung tâm đăng kiểm để thực hiện kiểm định, cấp Giấy chứng nhận và Tem kiểm định. Do đó, tình trạng ùn tắc đã và đang diễn ra tại 184/241 trung tâm đăng kiểm ở 43 tỉnh, thành phố (còn 40 trung tâm chưa thể hoạt động trở lại).

Cụ thể, số lượng phương tiện hiện tại đến kỳ kiểm định nhưng chưa được kiểm định khoảng 800.000 xe; số lượng phương tiện phải kiểm định trong 6 tháng tới khoảng 1,7 triệu xe. Như vậy, tổng số lượng phương tiện cần được kiểm định trong 6 tháng khoảng 2,5 triệu xe.Trong khi đó, năng lực kiểm định của 241 trung tâm đăng kiểm với 384 dây chuyền đang hoạt động khoảng 550.000 xe mỗi tháng.

Việc tuyển dụng đăng kiểm viên mới cũng cần có thời gian đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ tối thiểu 12 tháng. Điều này cũng đồng nghĩa với việc, để giải quyết dứt điểm tình trạng tồn đọng, ùn tắc thì theo tính toán phải cần ít nhất 6 tháng để kiểm định hết số lượng phương tiện nêu trên (chưa kể trường hợp phương tiện phải kiểm định lại). Đặc biệt là khu vực Hà Nội và TP Hồ Chí Minh có mật độ phương tiện cao nên sẽ phải kéo dài thời gian hơn.

Cục Đăng kiểm Việt Nam cho hay, hiện nay nhiều trung tâm đăng kiểm phải đặt lịch hẹn kiểm định cho người dân kéo dài đến hàng tháng. Việc kéo dài này đã gây thiệt hại lớn cho người dân và doanh nghiệp như vẫn phải đóng phí sử dụng đường bộ, phí bến bãi trong khi không thể đưa vào khai thác sử dụng, kinh doanh vận tải, thậm chí bị huỷ hợp đồng vận chuyển, cùng với đó các doanh nghiệp vận tải và logistics cũng sẽ bị ngưng trệ trong sản xuất, gây lãng phí và thiệt hại rất lớn và nguy cơ cao bị phạt do không thực hiện kip thời các hợp đồng đã ký kết với các đối tác. 

Trước thực trạng quá tải đăng kiểm, mới đây Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam (VATA), Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) đã có các văn bản kiến nghị Bộ GTVT, Thủ tướng Chính phủ cho phép thực hiện giãn chu kỳ kiểm định đối với xe không kinh doanh vận tải từ 9 chỗ ngồi trở xuống (xe gia đình) ngay từ chu kỳ kiểm định hiện tại.

Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng đề xuất giải pháp trên với Bộ GTVT và cho rằng, nếu giải pháp này được triển khai thì theo tính toán thời gian giải quyết tình trạng ùn tắc là khoảng 2 tháng tính từ thời điểm áp dụng.

Hiện nay, đây là giải pháp duy nhất để giải quyết dứt điểm tình trạng ùn tắc tại các trung tâm đăng kiểm trong thời gian sớm nhất. Bởi vì, số lượng xe 9 chỗ không kinh doanh vận tải đến hạn kiểm định hàng tháng chiếm từ 33% - 43% tổng số phương tiện đến hạn kiểm định tại các trung tâm đăng kiểm, đặc biệt là tại khu vực Hà Nội và TP.HCM.

Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô cho rằng, với 3,1 triệu xe gia đình có tỷ lệ đạt kiểm định ngay từ lần đầu lên tới 95% thì việc cho phép tự động giãn chu kỳ kiểm định với nhóm đối tượng này chắc chắn sẽ đủ để "hạ nhiệt" công tác kiểm định hiện nay. 

Được biết, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã kiến nghị Bộ GTVT có văn bản đề xuất Thủ tướng cho phép ban hành thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 16/2021 theo trình tự, thủ tục rút gọn.