Tổng Bí thư Tô Lâm: Vai trò của Quốc hội trong kiến tạo thể chế phát triển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng

Sáng 6/1, tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã trọng thể tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946- 6/1/2026).

Mốc son lịch sử của quyền làm chủ Nhân dân

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, đây không chỉ là dịp ôn lại một sự kiện lịch sử trọng đại, mà còn là thời khắc có ý nghĩa sâu sắc để nhìn lại chặng đường hình thành, phát triển của nền dân chủ cách mạng Việt Nam, tri ân các thế hệ đi trước và khẳng định quyết tâm tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Tổng Bí thư nêu rõ, cách đây tròn 80 năm, hưởng ứng Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 6/1/1946, lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc, Nhân dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt giới tính, thành phần xã hội, dân tộc, tôn giáo hay chính kiến, đã trực tiếp cầm lá phiếu lựa chọn những người đại diện cho mình vào cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.

Trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, chính quyền cách mạng còn non trẻ, thù trong giặc ngoài bủa vây, cuộc Tổng tuyển cử vẫn được tổ chức dân chủ, công khai, nghiêm túc và thành công, với tỷ lệ cử tri tham gia lên tới 89%. Kết quả bầu được 333 đại biểu Quốc hội, phản ánh sinh động tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, sự tham gia rộng rãi của các đảng phái, các tầng lớp xã hội, các dân tộc, tôn giáo ở cả ba miền Bắc - Trung - Nam.

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 được tổ chức theo những nguyên tắc dân chủ tiến bộ nhất: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Sự kiện này đã trở thành mốc son chói lọi, khẳng định chân lý lớn: quyền lực Nhà nước thuộc về Nhân dân; đồng thời minh chứng sinh động cho đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Từ dấu mốc lịch sử năm 1946, trải qua 80 năm và 15 nhiệm kỳ hoạt động, Quốc hội Việt Nam không ngừng trưởng thành, lớn mạnh, khẳng định vai trò là trung tâm của đời sống chính trị - pháp lý quốc gia, là thiết chế hiến định giữ vị trí then chốt trong xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Trên lĩnh vực lập hiến, lập pháp, Quốc hội đã ban hành 5 bản Hiến pháp, gắn liền với những bước ngoặt lớn của cách mạng Việt Nam. Mỗi bản Hiến pháp đều phản ánh trình độ phát triển của đất nước, thể hiện tư duy đổi mới không ngừng trong tổ chức và vận hành quyền lực Nhà nước. Đặc biệt, việc Quốc hội khóa XV thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp đã đánh dấu bước phát triển mới trong lịch sử lập hiến, hiến định mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, Quốc hội ngày càng thể hiện rõ vai trò đi trước một bước về thể chế, chủ động thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng thành pháp luật; đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển; ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong xây dựng pháp luật, góp phần hình thành khuôn khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch, ổn định cho phát triển đất nước.

Hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội không ngừng được đổi mới, đi vào chiều sâu, tập trung vào những vấn đề lớn, bức xúc của đời sống kinh tế - xã hội, gắn chặt với tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân; qua đó góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước.

Trong quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, Quốc hội đã thể hiện rõ bản lĩnh chính trị, trí tuệ tập thể và tinh thần trách nhiệm cao trước Nhân dân và lịch sử, với nhiều quyết sách kịp thời, đúng đắn về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, tổ chức bộ máy và nhân sự cấp cao của Nhà nước. Hoạt động đối ngoại nghị viện được đẩy mạnh toàn diện, chủ động, hiệu quả, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Kiến tạo thể chế cho kỷ nguyên phát triển mới

Hướng tới mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, hùng cường, thịnh vượng và hạnh phúc, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của Quốc hội trong kiến tạo thể chế phát triển. Nếu không có đột phá về thể chế, pháp luật và không có một Quốc hội bản lĩnh, trí tuệ, hành động quyết liệt, trách nhiệm cao, thì những mục tiêu lớn lao đó khó có thể trở thành hiện thực.

Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị Quốc hội tiếp tục phát huy truyền thống 80 năm vẻ vang, đi trước một bước về thể chế, dũng cảm quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa có tiền lệ; mở đường cho đổi mới sáng tạo, cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Trong đó, Quốc hội cần tiếp tục xây dựng để thực sự là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, phát huy dân chủ, pháp quyền, hiện đại, chuyên nghiệp; công khai, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức và hoạt động. Đồng thời, đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp theo hướng kiến tạo và dẫn dắt phát triển; hoàn thiện đồng bộ thể chế, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản trị quốc gia, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Bên cạnh đó, cần nâng cao chất lượng giám sát, coi giám sát là công cụ kiến tạo, thúc đẩy phát triển; gắn “xây” với “chống”, lấy “xây” là căn bản, lâu dài; nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, khoa học, minh bạch; đưa hoạt động đối ngoại nghị viện đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao hơn nữa vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Trước thời điểm chuẩn bị bầu cử Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ kỳ vọng các đại biểu Quốc hội tiếp tục là những người tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, tiếp nối xứng đáng truyền thống 80 năm vẻ vang của Quốc hội Việt Nam.

Phát biểu tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, những chỉ đạo, yêu cầu, niềm tin và kỳ vọng của đồng chí Tổng Bí thư đã được thể hiện xuyên suốt, nhất quán trong bài phát biểu tại Lễ kỷ niệm hôm nay, cũng như trong các phát biểu quan trọng tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV; Đại hội Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030; cuộc gặp mặt các thế hệ đại biểu Quốc hội nhân kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập nước; Hội nghị toàn quốc quán triệt Chỉ thị của Bộ Chính trị về triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, đây là những định hướng chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm nhìn dài hạn, là kim chỉ nam cho hoạt động của Quốc hội trong thời gian qua, đồng thời soi đường cho Quốc hội trên chặng đường phát triển sắp tới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, Lễ kỷ niệm hôm nay tiếp tục củng cố và khẳng định niềm tin tuyệt đối của Quốc hội, cử tri và Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; thể hiện quyết tâm kiên định, nhất quán con đường mà Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhân dân ta đã lựa chọn.

Trên tinh thần đó, các cơ quan của Quốc hội và mỗi đại biểu Quốc hội nguyện kế thừa, phát huy truyền thống vẻ vang, kinh nghiệm quý báu và những thành tựu của các thế hệ đi trước; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức hoạt động, không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.