Trí tuệ nhân tạo AI có thể "cướp" việc của các nghệ sĩ?
Trải nghiệm nghệ thuật mới mẻ
“Chạm” là bộ phim khoa học viễn tưởng đầu tiên tại Việt Nam hoàn toàn do AI tạo ra, khai thác chủ đề bạo lực gia đình và tâm lý tổn thương. MV “Áo trắng sau đêm trắng” sử dụng AI để cải thiện chất lượng hình ảnh và tiết kiệm chi phí. Phim “Quỷ nhập tràng” có nhạc phim do AI sáng tác và thể hiện.
Theo đánh giá của một số chuyên gia, việc ứng dụng AI giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm chi phí và mở ra hướng đi mới cho ngành điện ảnh Việt Nam. Và “Chạm” không chỉ đánh dấu bước tiến trong công nghệ làm phim mà còn mang đến trải nghiệm độc đáo cho khán giả. Bộ phim dự kiến phát hành miễn phí, giúp tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng. NSƯT Bùi Trung Hải cho rằng, việc ứng dụng AI trong điện ảnh là một bước tiến lớn về công nghệ và sẽ là một công cụ hữu hiệu mà những người làm điện ảnh ở Việt Nam cần nghiên cứu để sử dụng trong sáng tác.
Trong âm nhạc, AI đã thay đổi cách sáng tạo và thưởng thức nghệ thuật, tự động sáng tác nhạc, phục hồi âm thanh và tạo ra sản phẩm âm nhạc mới. MV “Em ơi ví dầu” của Đan Trường và “Mắt bão” của Phạm Duy Khương đều sử dụng AI để cải thiện nội dung và truyền tải thông điệp.
Sự xuất hiện của ca sĩ ảo nhờ công nghệ Vocaloid và deepfake giọng hát đang tạo ra một làn sóng mới trong âm nhạc. Một số sản phẩm âm nhạc đã ứng dụng AI, điển hình như MV “Em ơi ví dầu” của Đan Trường với hình ảnh và hiệu ứng được tạo bằng AI. MV “Mắt bão” của đạo diễn Phạm Duy Khương cũng sử dụng AI để xây dựng nội dung và truyền tải thông điệp xã hội một cách trực quan và ấn tượng hơn, cho phép khán giả tiếp cận câu chuyện theo một cách mới mẻ.
Theo nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, AI giúp tạo ra giai điệu bắt tai và hỗ trợ trong việc học tập âm nhạc. Đạo diễn Trịnh Lâm Tùng coi AI là trợ lý giúp xử lý vấn đề và giảm áp lực sản xuất, nhưng nhấn mạnh rằng cảm xúc và quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người. Nhiều chuyên gia cho rằng AI tạo ra sự cạnh tranh trong nghệ thuật nhưng không thể thay thế yếu tố cảm xúc mà con người mang lại.
AI có thể cướp việc của nghệ sĩ?
Dù AI mở ra nhiều cơ hội cho nghệ sĩ trong việc thử nghiệm phong cách mới, nó cũng đặt ra thách thức về cảm xúc con người trong nghệ thuật. AI có thể tạo sản phẩm hoàn chỉnh nhưng chưa thể thay thế chiều sâu cảm xúc của nghệ sĩ. Vấn đề bản quyền cũng phức tạp khi AI có thể sao chép phong cách mà không rõ quyền sở hữu trí tuệ.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cho rằng, AI mang nhiều tiện ích cho âm nhạc nhưng không thể hoàn toàn thay thế sự sáng tạo của con người. Cảm xúc và tâm hồn của nhạc sĩ là yếu tố thiết yếu cho một tác phẩm nghệ thuật thực sự. Do đó, các nhạc sĩ cần biết cách kết hợp công nghệ với sáng tạo cá nhân.
Trong lĩnh vực thơ ca và hội họa, sự xuất hiện của AI mang lại cơ hội nhưng cũng đáng cân nhắc. Thay vì xem AI là mối đe dọa, cần coi nó là công cụ hỗ trợ để giữ vững giá trị nghệ thuật truyền thống.
Theo nhạc sĩ, ca sĩ Phan Mạnh Quỳnh, công nghệ có thể khiến âm nhạc thiếu đi rung động giữa người sáng tạo và người nghe. AI có thể giúp nhạc sĩ hoàn thiện tác phẩm nhanh chóng mà không cần hiểu sâu về lý thuyết nhạc, nhưng những gì không đến từ trái tim sẽ khó tồn tại lâu dài.
“AI chỉ có thể “cướp việc” của các nhạc sĩ khi những nhà sản xuất, đạo diễn mong muốn những sản phẩm “mì ăn liền”, rẻ, nhanh, gọn lẹ, hay khán giả mong muốn những nội dung giải trí vui vẻ đơn giản, theo xu hướng, không có nhu cầu thưởng thức sự tinh tế của nghệ thuật hay cảm thụ 1 bài hát được viết bằng chính cảm xúc, trải nghiệm và tâm huyết của một người nhạc sĩ” Phan Mạnh Quỳnh nhấn mạnh.
