Trước thời điểm 1/7: Nửa mừng, nửa lo

Chia sẻ

Kinhtedothi - Ngày 1/7 tới, Luật Kinh doanh BĐS và Luật Nhà ở (sửa đổi) chính thức có hiệu lực, trong đó áp dụng các quy định mới được cho là "đột phá" về việc người nước ngoài mua BĐS tại Việt Nam.

Trước thời điểm 1/7: Nửa mừng, nửa lo - Ảnh 1
Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại, những quy định hướng dẫn cụ thể vẫn chưa được ban hành khiến nhóm đối tượng này tham gia vào thị trường BĐS với tâm lý không vững vàng. Liên quan đến vấn đề này, phóng viên báo Kinh tế&Đô thị đã có cuộc trao đổi với GS.TSKH Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT.

Thưa ông, vấn đề người nước ngoài mua BĐS Việt Nam trong dự thảo lần thứ tư của Nghị định về Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh BĐS (sửa đổi) đã có nhiều quy định mang tính đột phá. Dù vậy, nhiều ý kiến lại cho rằng đó là sự "đột phá có ràng buộc". Ông nhận định thế nào về vấn đề này?

- Trước tiên, tôi phải khẳng định đây là một bước đột phá mạnh mẽ trong chính sách pháp luật và phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế. Thực tế, chúng ta đã từng rất đắn đo trong việc quyết định có nên cho người nước ngoài được sở hữu nhà ở Việt Nam hay không. Mãi đến năm 2008, Quốc hội cũng chỉ mới đồng ý triển khai thí điểm để người nước ngoài được mua chung cư tại Việt Nam. Trong vòng 6 năm (2008 - 2014) quan điểm của chúng ta đã cởi mở, rõ ràng hơn. Tất nhiên, bên cạnh sự "đột phá" về chính sách thì cũng cần đi kèm các quy định cụ thể để xử lý và quản lý cư dân nước ngoài nhằm ngăn chặn những vấn đề tiêu cực có thể xảy ra. Cá nhân tôi đánh giá sự "cởi mở có điều kiện" này là hợp lý. 
Khách hàng tìm hiểu về Dự án Thăng Long Victory tại huyện Hoài Đức.     Ảnh: Phạm Hùng
Khách hàng tìm hiểu về Dự án Thăng Long Victory tại huyện Hoài Đức. Ảnh: Phạm Hùng
Nhiều khách ngoại băn khoăn về quy định chỉ được sở hữu không quá 30% số lượng căn hộ trong một chung cư hoặc không quá 250 căn nhà trên khu vực có số dân tương đương đơn vị hành chính cấp phường. Theo ông, cơ quan nào sẽ là đơn vị cung cấp thông tin về dự án còn đủ số lượng 30%, hay một đơn vị hành chính cấp phường có số dân là bao nhiêu?

- Về vấn đề này tôi tin trong Nghị định của Chính phủ sẽ hướng dẫn cụ thể. Trong Luật chỉ đề ra những tiêu chí mang tính định tính chứ không phải tiêu chí định lượng. Vì vậy, Nghị định của Chính phủ chắc chắn bao gồm tiêu chí định lượng. Dĩ nhiên, về mặt cơ chế, theo tôi trách nhiệm thuộc về UBND địa phương. Tương tự, trong một chung cư thì ban quản lý chung cư chịu trách nhiệm. Nhìn chung, hệ thống hành chính hoặc hệ thống tự quản của từng nơi phải có trách nhiệm theo quy định của Nghị định thông báo những con số chi tiết để khách ngoại nắm thông tin. Chúng ta đã có những câu chuyện nhãn tiền thời sự của Ukraina hay Iraq về việc người nước ngoài tập trung nhiều ở một khu vực sẽ là hiểm họa cho an ninh quốc gia. Cho nên, đây là một cơ chế tốt để ngăn chặn những tiêu cực có thể xảy ra khi luồng người nước ngoài nườm nượp kéo về một đô thị quá nhiều. 

Về yêu cầu tăng vốn pháp định DN đang mập mờ giữa Luật và dự thảo Nghị định khiến các chủ đầu tư nước ngoài rất quan ngại. Ông suy nghĩ sao?

- Phải nhìn nhận khách quan là người nước ngoài hiện nay chưa thật sự tin tưởng vào hệ thống pháp luật Việt Nam. Họ nhận định pháp luật Việt Nam nhìn chung khá cởi mở nhưng chưa ổn định. Nhiều người quan ngại và mất niềm tin về sự thay đổi liên tục trong chính sách của người Việt dẫn đến việc các chủ đầu tư nước ngoài muốn làm ăn lâu dài tại Việt Nam còn đắn đo. Tất nhiên, vẫn phải chờ Nghị định của Chính phủ thì mới có thể cụ thể hóa được vấn đề này.

Thực tế, nhu cầu của khách ngoại khi mua BĐS Việt Nam là những đơn vị trung thực làm "dịch vụ trọn gói", trong khi đó đội ngũ môi giới BĐS gần như nằm ngoài vùng phủ sóng bởi chưa nắm rõ luật và kiến thức chuyên ngành để tư vấn cho họ. Ông có đánh giá gì?

- Hiện nay, Luật Kinh doanh BĐS chính thức công nhận môi giới là một nghề được đào tạo chuyên môn và cấp chứng chỉ. Thị trường BĐS cần đội ngũ môi giới chuyên nghiệp, có kiến thức chuyên môn để tư vấn thông tin đầy đủ nhằm xây dựng cầu nối giữa người bán, người mua. Điều quan trọng là yêu cầu về mặt đạo đức của nhà môi giới cần trung thực, không "thủ thuật". Mặc dù thị trường BĐS Việt Nam đã có từ năm 1998 nhưng phải đến tận bây giờ khi thị trường không có "bong bóng" mới có điều kiện để triển khai nghề môi giới một cách đầy đủ. Theo thời gian, tự khắc thị trường sẽ sàng lọc những nhà môi giới phi đạo đức, thiếu chuyên môn, thiếu trình độ pháp luật, quy hoạch.

Với tình hình như hiện nay, ông dự báo thị trường BĐS sau thời điểm 1/7 sẽ chuyển biến theo hướng như thế nào?

- Tất nhiên, tôi nhận định thị trường BĐS đang phục hồi rõ rệt theo hướng tốt lên. Trong đó, phân khúc nhà ở quy mô nhỏ, trung bình có sự tăng trưởng đồng đều, hiện tại, các giao dịch bắt đầu manh nha sang phân khúc trung, cao cấp và nhà biệt thự, đất nền. Sự thật mốc 1/7 với những quy định mới về dự án mua bán nhà ở hình thành trong tương lai phải được ngân hàng bảo lãnh hay không phải qua sàn giao dịch khi mua nhà có thể tạo ra những thay đổi cách biệt của thị trường BĐS. Còn vấn đề người nước ngoài mua BĐS tại Việt Nam chỉ nên xem như một "làn gió mới" chứ chưa thể tạo điểm bản lề.

Xin cảm ơn ông!