Tuyến phố 4.0: Thúc đẩy thanh toán số trong hoạt động kinh doanh

Thay đổi phương thức giao dịch trong kinh doanh, buôn bán

Mới đây, UBND phường Hồng Hà tổ chức ra mắt mô hình “Tuyến phố 4.0 - thanh toán không dùng tiền mặt” tại 5 tuyến phố: Tứ Liên, Tân Ấp, Chương Dương Độ, Cầu Đất và Bạch Đằng. Đây là những tuyến phố có mật độ kinh doanh cao, được lựa chọn trên cơ sở khảo sát thực tế và mức độ sẵn sàng ứng dụng công nghệ của các hộ kinh doanh.

Theo Trưởng phòng Kinh tế phường Hồng Hà Nguyễn Tuấn Anh, kết quả khảo sát tại 5 tuyến phố cho thấy, trong tổng số 334 cơ sở kinh doanh có 321 cơ sở đã có phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, đạt 96,1%. Tại nhiều cửa hàng, mã QR được đặt ở vị trí dễ quan sát để khách hàng thuận tiện giao dịch. Việc thanh toán qua tài khoản cũng giúp người bán theo dõi các khoản thu, đối chiếu giao dịch và quản lý doanh thu.

Chị Trần Thị Hoa, chủ cơ sở Bách hóa Niềm Tin (số 56 phố Tứ Liên, phường Hồng Hà) cho biết, trước đây chị còn băn khoăn về thao tác thanh toán và nguy cơ bị lừa chuyển khoản. Tuy nhiên sau thời gian sử dụng, chị nhận thấy thanh toán bằng mã QR khá đơn giản, không phải lo thiếu tiền lẻ, hạn chế nguy cơ nhận tiền giả. Các khoản tiền nhận được cũng dễ theo dõi hơn nhờ thông báo giao dịch.

Theo Chủ tịch UBND phường Hồng Hà Lê Hồng Thắng, mô hình tạo thêm lựa chọn thanh toán thuận tiện, an toàn cho người dân và du khách; đồng thời giúp hộ kinh doanh theo dõi giao dịch, quản lý doanh thu rõ ràng hơn, phù hợp với yêu cầu chuyển từ phương pháp thuế khoán sang phương pháp kê khai thuế đối với hộ kinh doanh từ năm 2026.

Phường Hồng Hà đặt mục tiêu 100% cơ sở kinh doanh trên 5 tuyến phố sẵn sàng chấp nhận ít nhất một phương thức thanh toán điện tử. Để đạt mục tiêu này, địa phương tiếp tục hỗ trợ 13 cơ sở chưa triển khai; phối hợp với cơ quan thuế, ngân hàng hướng dẫn sử dụng hóa đơn điện tử, mở tài khoản và đăng ký mã QR. Công an phường tăng cường tuyên truyền, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo trong thanh toán điện tử.

Tại khu vực ngoại thành, xã Đại Xuyên cũng đang triển khai thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ truyền thống và các tuyến đường trọng điểm thuộc 7 thôn: Hoàng Nguyên, Bái Đô, Bái Xuyên, Thần Quy, Minh Khai, Tri Thủy và Vĩnh Thượng, với tổng chiều dài khoảng 9,9km. Ở chợ Bái, chợ Bìm, chợ Khang, nhiều tiểu thương đã đặt mã QR trước quầy hàng, phục vụ khách mua thực phẩm, rau củ, quần áo và đồ gia dụng.

Chị Nguyễn Thị Nhung, hộ kinh doanh bánh kẹo tại đường Chợ Bìm, thôn Tri Thuỷ cho biết, hiện nay doanh thu qua tài khoản thường chiếm khoảng 60-70%, còn lại là tiền mặt. Tuy nhiên, theo chị Nhung, người cao tuổi vẫn gặp khó khăn khi sử dụng hình thức này do nhiều người chưa có điện thoại thông minh hoặc chưa quen thao tác.

Ông Hoàng Tuân, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Đại Xuyên nhấn mạnh, xã đã phối hợp với các ngân hàng thương mại hỗ trợ người dân mở tài khoản, sử dụng mã QR và triển khai thanh toán điện tử tại các chợ và hộ kinh doanh. Người dân chỉ cần có tài khoản ngân hàng và điện thoại thông minh là có thể thực hiện giao dịch.

“Hiện xã đã thành lập 23 tổ chuyển đổi số cộng đồng chú trọng hướng dẫn trực tiếp, nhất là với những người chưa thành thạo công nghệ. Bên cạnh đó, công an xã phối hợp tuyên truyền, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, hướng dẫn người dân bảo vệ thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng khi giao dịch”, Chủ tịch UBND xã Đại Xuyên Hoàng Tuân cho biết.

Gắn chuyển đổi số với phát triển kinh tế Thủ đô

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng, tạo động lực phát triển đất nước. Trong đó, phát triển kinh tế số, xã hội số gắn với ứng dụng công nghệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống là yêu cầu đặt ra đối với các địa phương.

Tại Hà Nội, định hướng này được cụ thể hóa trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế số và xã hội số. Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt 40%; hỗ trợ tối thiểu 120.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số… Trong tiến trình đó, mô hình thanh toán không dùng tiền mặt là một nội dung có tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, tiêu dùng. Các giao dịch được thực hiện qua tài khoản, dữ liệu thanh toán được lưu lại, giúp hộ kinh doanh thuận tiện hơn trong quản lý thu, chi, đối chiếu doanh thu và thực hiện nghĩa vụ thuế; đồng thời, người tiêu dùng có thêm phương thức thanh toán nhanh chóng, giảm nhu cầu sử dụng tiền mặt trong các giao dịch thường ngày.

Mặc dù chuyển đổi sang thanh toán số đã mang lại những tiện ích rõ rệt. Tuy nhiên, mức độ tiếp cận và khả năng duy trì phương thức này giữa các nhóm hộ kinh doanh, người dân vẫn có sự khác biệt. Chi phí thiết bị, chất lượng hạ tầng mạng, kỹ năng sử dụng công nghệ và tâm lý e ngại rủi ro là những vấn đề mà các hộ kinh doanh nhỏ lẻ quan tâm.

Do đó, để mô hình tuyến phố 4.0 duy trì hiệu quả, việc triển khai cần đi cùng hỗ trợ thực chất. Ngân hàng cần phối hợp với chính quyền cơ sở hướng dẫn mở tài khoản, cấp mã QR, công khai phí dịch vụ và hỗ trợ thiết bị thông báo giao dịch cho những hộ có nhu cầu. Cơ quan chức năng cần tăng cường hướng dẫn sử dụng hóa đơn điện tử, kê khai thuế; đồng thời cảnh báo các thủ đoạn giả mạo thông báo chuyển khoản, chiếm đoạt tài khoản ngân hàng. Đặc biệt, cần quan tâm nhóm người cao tuổi, người chưa có điện thoại thông minh hoặc còn hạn chế kỹ năng số.

Bên cạnh đó, phát triển tuyến phố 4.0 cần gắn với xây dựng chợ thông minh, hỗ trợ hộ kinh doanh đưa sản phẩm lên các nền tảng trực tuyến, nâng cao kỹ năng số và bảo đảm an toàn trong giao dịch. Các mô hình cần được đánh giá bằng hiệu quả sử dụng thực tế, tỷ lệ giao dịch điện tử và mức độ hài lòng của người dân, thay vì chỉ dừng ở việc lắp đặt mã QR hay tổ chức lễ ra mắt.

Các mô hình tuyến phố không dùng tiền mặt trên toàn địa bàn thành phố đã và đang góp phần hình thành văn hóa thanh toán hiện đại. Qua đó, Hà Nội từng bước cụ thể hóa mục tiêu của Nghị quyết 57-NQ/TW, lấy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số làm động lực phát triển kinh tế số, hướng tới xây dựng xã hội số, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và hộ kinh doanh.